[Διαστάσεις] Μια επονείδιστη «πολιτική απόφαση»

Ο Γκίκας Χαρδούβελης είναι καθηγητής Χρηματοοικονομικής στο Πανεπιστήμιο Πειραιά. Υπήρξε σύμβουλος του Κώστα Σημίτη και του Λουκά Παπαδήμου. Είναι φανερό λοιπόν ότι η γνώμη του έχει βαρύνουσα σημασία. Μιλώντας χθες το πρωί στον 9,84 και τον Τάκη Καμπύλη, είπε μεταξύ άλλων κάτι που σε έναν ξένο θα έκανε τεράστια εντύπωση. Για μας, πάλι, θεωρείται φυσιολογικό. «Τα τρία προηγούμενα χρόνια», τόνισε, «οι πολιτικοί μας αρνήθηκαν να πιάσουν τη φοροδιαφυγή. Ηταν μια πολιτική απόφαση και τους επικρίνω γι’ αυτό. Επειδή αρνήθηκαν, προσπαθούν τώρα να πιάσουν ό,τι κινείται και να το φορολογήσουν. Δεν λειτουργεί όμως έτσι η οικονομία».

Η αδυναμία και η ανικανότητα του ελληνικού κράτους να καταπολεμήσει αυτό το χρόνιο πρόβλημα είναι γνωστή και χιλιοσυζητημένη. Ο κ. Χαρδούβελης όμως δεν μένει σ’ αυτό. Μιλά για «πολιτική απόφαση». Οταν ήταν το ΠΑΣΟΚ κυβέρνηση – υπενθύμισε -, είχε καλέσει συμβούλους του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και τους είχε ζητήσει να διατυπώσουν προτάσεις για την αναδιάρθρωση εκ βάθρων της φοροεισπρακτικής μηχανής. Εκείνοι απάντησαν ότι σε ενάμιση χρόνο θα ήταν έτοιμοι για δράση. Κι ύστερα σιωπή. Δεν δόθηκε καμιά συνέχεια. Εγινε μια εξαντλητική συζήτηση για τα στικάκια της λίστας Λαγκάρντ και τις ευθύνες του Παπακωνσταντίνου, αλλά ούτε ένα βήμα για τη δημιουργία μιας ανεξάρτητης Αρχής για τα φορολογικά. Οι πολιτικοί ήθελαν να έχουν τον απόλυτο έλεγχο για το ποιον θα φορολογούν και ποιον όχι. Επρεπε να έρθει η επαχθής τρόικα και να θέσει το ζήτημα εκβιαστικά – ή δημιουργείτε μια ανεξάρτητη Αρχή ή σταματάμε τη χρηματοδότηση – για να αρχίσει να κινείται το πράγμα. Δειλά, απρόθυμα, αναποτελεσματικά.

«Ελάχιστη πρόοδος έχει σημειωθεί στην καταπολέμηση της διαβόητης φοροδιαφυγής στην Ελλάδα», επισήμανε τον περασμένο Μάιο το δύο φορές πιο απεχθές ΔΝΤ. «Οι πλούσιοι και οι ελεύθεροι επαγγελματίες απλώς δεν πληρώνουν αυτό που τους αναλογεί, γεγονός που οδηγεί σε μια υπέρμετρη εξάρτηση από τις οριζόντιες περικοπές δαπανών και τη φορολόγηση των μισθωτών και συνταξιούχων». Τις ίδιες επισημάνσεις έχει κάνει ξανά και ξανά η τρεις φορές πιο απεχθής Ανγκελα Μέρκελ. Αλλά προσέκρουαν πάντα στην «πολιτική απόφαση» του ελληνικού πολιτικού συστήματος.

Το κόστος αυτής της απόφασης έχει σε έναν βαθμό αξιολογηθεί. Μια ακαδημαϊκή έρευνα των Μαργαρίτας Τσούτσουρα, Νικολάου Αρταβάνη και Adair Morse που δημοσιοποιήθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο υπολογίζει ότι το 50% του ελλείμματος του 2008 θα είχε εξαλειφθεί αν φορολογούνταν δικαίως οι ελεύθεροι επαγγελματίες. Τα μη δηλωθέντα φορολογητέα εισοδήματα των τελευταίων για το 2009 ανήλθαν στα 28 δισεκατομμύρια ευρώ. Η έρευνα κατονόμαζε και τους κλάδους που φοροδιαφεύγουν περισσότερο: γιατροί, μηχανικοί, εκπαιδευτικοί, χρηματοοικονομικοί σύμβουλοι, λογιστές και δικηγόροι. Τα στοιχεία αυτά προκάλεσαν αίσθηση. Κι ύστερα ξεχάστηκαν.

«Πιάσαμε πλέον πάτο, για πρώτη φορά βλέπω σημάδια ανάκαμψης της οικονομίας», δήλωσε χθες ο κ. Χαρδούβελης. Για να το πιστέψουν όμως και οι πολίτες, πρέπει να δουν και σημάδια φορολογικής δικαιοσύνης.