Ενας μαρξιστής στον Αρχιεπίσκοπο

Τι μπορεί να γυρεύει ένας «ορθόδοξος μαρξιστής» στην έδρα της Εκκλησίας της Ελλάδος; Και τι κοινό ενδιαφέρον μπορεί να έχει ένας «δογματικός κομμουνιστής» και «αθεϊστής», ο οποίος πιστεύει ότι η θρησκεία ήταν και παραμένει «το όπιο του λαού» (κατά Λένιν), με τον Προκαθήμενο της Ορθόδοξης Ελλαδικής Εκκλησίας; Η επίσκεψη του γενικού γραμματέα του ΚΚΕ Δ. Κουτσούμπα προ ημερών στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών – και μάλιστα με δική του πρωτοβουλία -, όπου συναντήθηκε με τον Μακαριότατο Ιερώνυμο, από μόνη της αποτελεί είδηση. Για τις κομματικές παραδόσεις μάλιστα συνιστά ενέργεια με ιστορική διάσταση, καθώς ουδέποτε στο παρελθόν ηγέτης του ΚΚΕ πέρασε τις πύλες του αρχιεπισκοπικού μεγάρου, ακόμη και την εποχή που ο αείμνηστος Χαρίλαος Φλωράκης διατηρούσε φιλικές σχέσεις με τον συντοπίτη του, τότε αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος μακαριστό Σεραφείμ. Μόνο ο διάδοχός του, ο μακαριστός Χριστόδουλος, δεν είχε διστάσει το 2004 να πάει στον Περισσό και να επισκεφθεί την Αλέκα Παπαρήγα, η οποία μάλιστα είχε αποφύγει μετά τη συνάντηση να κάνει δηλώσεις. Είχε εκδοθεί μια τυπική ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου που πληροφορούσε την κοινή γνώμη ότι επρόκειτο για εθιμοτυπική επίσκεψη του τότε αρχιεπισκόπου, με την επισήμανση, προς αποφυγήν παρερμηνειών, ότι έγινε με «δική του πρωτοβουλία». Ενώ επαναλαμβανόταν η πάγια θέση του ΚΚΕ για διαχωρισμό εξουσιών Κράτους – Εκκλησίας, κάτι βεβαίως που δεν έχει αλλάξει.

Ο ιερέας παππούς. Στην περίπτωση του κ. Κουτσούμπα, ωστόσο, υπάρχει μια ιδιαιτερότητα που έχει τη σημασία της. Ο παππούς του Δημήτριος Κουτσούμπας ήταν ιερέας και μάλιστα εκτελέστηκε από τους Γερμανούς για την εαμική δράση του. Πέραν τούτου, η πρωτοβουλία του γραμματέα του ΚΚΕ να περάσει το κατώφλι του μεγάρου της οδού Αγίας Φιλοθέης 21 πυροδότησε σχόλια και συζητήσεις σχετικά με τους στόχους της. Το βέβαιο είναι ότι ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος δεν έκρυβε τη χαρά του για την εξέλιξη αυτή – κατά μία έννοια άλλωστε ήταν μια συμβολική «νίκη» του ιδεαλισμού έναντι του υλισμού. Ετσι, δεν δίστασε να πει για την επίσκεψη ότι αποτελεί «μια ευχάριστη ημέρα και ένα πρωτόγνωρο γεγονός». Πάντως, δεν υπερέβη τις ιδεολογικές διαχωριστικές γραμμές ανάμεσά τους, αν και επιχείρησε να τις αμβλύνει, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την Εκκλησία: «Δεν ξεχνάμε ότι το Κομμουνιστικό Κόμμα είναι ένα κόμμα με τη δική του ιδεολογία. Η Εκκλησία, όμως, δεν είναι ιδεολογία, είναι πράξη, είναι βίωμα, που σημαίνει ότι κάθε ημέρα, κάθε στιγμή, είμαστε υποχρεωμένοι να ανοιγόμαστε προς τον άλλο άνθρωπο που έχει ανάγκη, που βρίσκεται σε δυσκολία», είπε χαρακτηριστικά. Ενώ φρόντισε να «οριοθετήσει» το πεδίο στο οποίο δραστηριοποιείται η Εκκλησία, προειδοποιώντας τον κ. Κουτσούμπα ότι «ο ρόλος της Εκκλησίας είναι διαφορετικός, όπως είναι διαφορετικός και των κομμάτων, επομένως και του Κομμουνιστικού Κόμματος».   

Πάντως οι δύο άνδρες μίλησαν αρκετή ώρα και στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η οικονομική και ανθρωπιστική κρίση με έμφαση στους ανέργους και κυρίως στις κοινωνικές ομάδες που αντιμετωπίζουν πρόβλημα διαβίωσης, καθώς και θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος όπως η κρίση στη Συρία και την ευρύτερη Μέση Ανατολή, με έμφαση από την πλευρά του Αρχιεπισκόπου στο ζήτημα της προστασίας των χριστιανών της περιοχής.Το άνοιγμα του Περισσού προς την Εκκλησία θεωρήθηκε και ως άνοιγμα του ΚΚΕ προς τις ευρύτερες κοινωνικά αδύναμες ομάδες που δοκιμάζονται την περίοδο αυτή και βρίσκονται κοντά στην Εκκλησία, με φόντο και τις επερχόμενες εκλογικές αναμετρήσεις (βουλευτικές, αυτοδιοικητικές και ευρωεκλογές), οι οποίες αποτελούν σταθμό στην πορεία του ΚΚΕ, το οποίο υπέστη συντριπτική εκλογική συρρίκνωση το 2012.

Το χαμένο έδαφος
Η ηγεσία του ΚΚΕ επιδιώκει να κερδίσει το χαμένο έδαφος που έχει καλύψει ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλ. Τσίπρας, ο οποίος εγκαίρως καλλιέργησε ένα πνεύμα προσέγγισης με την Εκκλησία και προσωπικά με τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο, ο οποίος μάλιστα με πρωτοβουλία του χοροστάτησε πέρυσι στην κηδεία τού πατέρα τού αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης.