Ενεργοβόροι οι γυάλινοι ουρανοξύστες

Η είδηση που ήρθε πριν από μερικές μέρες από το Λονδίνο ξάφνιασε: ουρανοξύστης έλειωσε εξαρτήματα μιας υπερπολυτελούς Tζάγκουαρ. Το γυαλί τού υπό ανέγερση ουρανοξύστη Walkie Talkie λειτούργησε ως κάτοπτρο, με συνέπεια να αντανακλώνται οι ακτίνες του ήλιου και να λειώσουν «μερικώς» το αυτοκίνητο από τις υπερβολικά υψηλές θερμοκρασίες που αναπτύχθηκαν.

Εγινε ό,τι ακριβώς συνέβη με τα κάτοπτρα του Αρχιμήδη που έκαψαν τον στόλο των Ρωμαίων κατά την πολιορκία των Συρακουσών! Μόνο που ο έλληνας μαθηματικός (αλλά και μηχανικός, φυσικός, εφευρέτης και αστρονόμος) φαίνεται, όπως εξηγούν οι ειδικοί, πως «υπολόγισε καλύτερα τις γωνίες των κατόπτρων από τους μηχανικούς που χτίζουν τον Walkie Talkie». «Τώρα οι υπεύθυνοι για την κατασκευή του Walkie Talkie θα πρέπει να αλλάξουν το εξωτερικό κέλυφος του ουρανοξύστη και να δημιουργήσουν νέες κούρμπες για να πάψει το γυαλί να λειτουργεί ως κάτοπτρο», εξηγεί ο καθηγητής Πολεοδομίας στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Γιάννης Πολύζος. «Στην αρχιτεκτονική είναι ελεύθερη η επιλογή των υλικών, όμως κυρίως για τέτοιου είδους κατασκευές πρέπει πάντα να γίνεται μελέτη προσομοίωσης για τις επιπτώσεις των υλικών στο περιβάλλον».

Η αντανάκλαση των ακτίνων του ήλιου πάνω στα πολύ ψηλά γυάλινα κτίρια είναι ένα πρόβλημα ιδίως στην Ελλάδα, όπου η περίοδος της ηλιοφάνειας είναι πολύ μεγάλη. «Εχουμε διαπιστώσει πρακτικά ότι οι ακτίνες του ήλιου που αντανακλώνται από μια επιφάνεια έχει επιπτώσεις στο μικροκλίμα, αφού δημιουργούν διαφορά θερμοκρασίας από δυο έως τέσσερις βαθμούς», επισημαίνει ο Γιάννης Πολύζος. «Και αυτό δημιουργεί πρόβλημα στα σπίτια και τα κτίρια που βρίσκονται απέναντι από τους γυάλινους ουρανοξύστες».

Ασαφή όρια. Οπως αναφέρει ο αναπληρωτής καθηγητής στην Αρχιτεκτονική Σχολή του ΕΜΠ Ανδρέας Κούρκουλας, «το γυαλί ως υλικό χρησιμοποιείται ευρέως κυρίως σε κτίρια – γραφεία επειδή δημιουργεί την αίσθηση ότι μπορεί να είσαι μέσα στον χώρο εργασίας, αλλά να επικοινωνείς “άμεσα” με το εξωτερικό περιβάλλον».

Με το γυαλί και το μπετόν στην κατασκευή των κτιρίων έγινε εφικτή η δημιουργία μεγαλύτερων ανοιγμάτων στα κτίρια. Αυτό ήταν μια αρχιτεκτονική απαίτηση ιδίως μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο με τις μεγάλες συγκεντρώσεις εργαζομένων σε κτίρια.

«Είναι από τα υλικά που δημιουργούν την αίσθηση ότι δουλεύω και επικοινωνώ με τον έξω κόσμο», συνεχίζει ο Ανδρέας Κούρκουλας. «Ομως το γυαλί είναι ένα υλικό που κρυώνει, θερμαίνεται και αντανακλά ακτινοβολία. Δυστυχώς στην Ελλάδα αντιγράψαμε άγαρμπα τις κατασκευές των ΗΠΑ.

Στην Ελλάδα
Το πρώτο γυάλινο κτίριο στην Ελλάδα κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1970 και είναι ο Πύργος των Αθηνών, στην περιοχή των Αμπελοκήπων, ύψους 103 μέτρων. Τη δεκαετία του 1990 οι γυάλινες προσόψεις των κτιρίων άρχισαν να επεκτείνονται κατά μήκος της Κηφισίας, από τον Μπάμπη Βωβό. Μετά ακολούθησαν και πολλοί άλλοι. «Στην Ελλάδα οι εργολάβοι χρησιμοποίησαν πολύ φθηνά γυαλιά ενώ δεν έλαβαν καθόλου υπόψη το θέμα της σκίασης», τονίζει ο Ανδρέας Κούρκουλας.