Δημιουργικός και μηχανικός αναγνώστης

Παρεμβαίνοντας σε μια άλλη σύγχρονη συζήτηση που διερευνά το αν ο αναγνώστης σκουπιδιών είναι καλό που διαβάζει γιατί κάποτε θα διαβάσει και κάτι καλύτερο, η Γουόρτον είπε πριν από 110 χρόνια: «Μόνο όταν απομακρύνεται από τα προκαθορισμένα βοσκοτόπια του γίνεται ο μηχανικός αναγνώστης επικίνδυνος για τον κορμό της γραμματείας». Λέει δηλαδή ότι αν ο αναγνώστης είναι δημιουργικός, μπορεί πράγματι να διαβάσει άχρηστα βιβλία και μετά να πάει και σε πιο απαιτητικά πράγματα. Αν είναι όμως μηχανικός αναγνώστης και θέλει σώνει και καλά να διαβάσει κάτι δύσκολο, γιατί έτσι πρέπει, τότε γίνεται επικίνδυνος. Για πολλούς λόγους, κυρίως όμως γιατί δημιουργεί ζήτηση για μέτρια γραπτά, διευκολύνει τη σταδιοδρομία ενός μέτριου συγγραφέα και προσελκύει το δημιουργικό ταλέντο στις τάξεις της μηχανικής παραγωγής. 

Το ευφυές από πολλές απόψεις κείμενο της Ιντιθ Γουόρτον μάς θυμίζει, εντέλει, κάτι που έχει πει ένας σύγχρονος συγγραφέας, ο Αντρέ Ασιμάν, για τη δική του διαστροφή ως αναγνώστη: «Διαβάζω μόνο πεθαμένους συγγραφείς γιατί τους έχει ξεδιαλέξει ο χρόνος». Οι περισσότεροι, αντίθετα, διαβάζουμε κυρίως με επικαιρικά κριτήρια. Αλλη διαστροφή και αυτή…