ΓΤΟ, η «πράσινη» εξέγερση

Στη Ρώμη, στις 20 Ιουνίου, οικολογικές οργανώσεις, ακτιβιστές, αγρότες και καταναλωτές συγκεντρώθηκαν στην πλατεία μπροστά από το κτίριο της Βουλής των Αντιπροσώπων για να διαδηλώσουν κατά των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων. Το κεντρικό τους σύνθημα ήταν «Ιταλία χωρίς μεταλλαγμένα» ενώ παράλληλα επισήμαναν πως οι μεσογειακές χώρες δεν θα πρέπει να χάσουν την παραδοσιακή αγροτική τους ταυτότητα για χάρη των μεταλλαγμένων. Σχεδόν έναν μήνα πριν, σε 436 πόλεις σε όλο τον κόσμο, μεταξύ αυτών και στην Αθήνα, χιλιάδες άνθρωποι είχαν πει «όχι» στα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα.

Σήμερα, 17 εκατομμύρια αγρότες παγκοσμίως ασχολούνται με καλλιέργειες μεταλλαγμένων ενώ σε 28 χώρες – 20 εκ των οποίων είναι αναπτυσσόμενες – καλλιεργούνται συνολικά 1,7 δισεκατομμύρια στρέμματα με μεταλλαγμένες ποικιλίες. Μάλιστα, στοιχεία του 2012 έδειξαν ότι για πρώτη φορά αναπτυσσόμενες χώρες της Λατινικής Αμερικής, της Ασίας και της Αφρικής έχουν αυξήσει τις καλλιεργήσιμες εκτάσεις μεταλλαγμένων και πλέον είναι περισσότερες από αυτές των αναπτυγμένων χωρών.

Η εξήγηση για το φαινόμενο αυτό είναι απλή, υποστηρίζει η υπεύθυνη εκστρατείας κατά των μεταλλαγμένων στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace, Ελενα Δανάλη. «Αυξάνονται οι καλλιέργειες σε μεταλλαγμένα στις αναπτυσσόμενες χώρες καθώς σε αυτές ο έλεγχος είναι μικρότερος».

Στην Ευρωπαϊκή Ενωση η καλλιέργεια μεταλλαγμένων είναι περιορισμένη – πρόκειται για δύο γενετικά τροποποιημένες ποικιλίες, το καλαμπόκι MON810 και την πατάτα Amflora, που καλλιεργείται σε μικρές ποσότητες στη Γερμανία για βιομηχανική χρήση. Είναι ενδεικτικό ότι το 2011 στη Γηραιά Ηπειρο υπήρχαν  περίπου 1,15 εκατ. στρέμματα γενετικά τροποποιημένων καλλιεργειών, κυρίως με καλαμπόκι, τη στιγμή που έναν χρόνο πριν οι καλλιέργειες κάλυπταν 1,06 εκατ. στρέμματα. Ισπανία, Ρουμανία, Τσεχία, Πορτογαλία, Σλοβακία είναι οι ευρωπαϊκές χώρες που καλλιεργούν μεταλλαγμένα. Μάλιστα, η Ισπανία είναι η ευρωπαϊκή χώρα με τις μεγαλύτερες καλλιέργειες του γενετικά τροποποιημένου καλαμποκιού.

«Στη χώρα μας βάσει νόμου του κράτους οι γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες απαγορεύονται. Επιτρέπεται, ωστόσο, η εισαγωγή τροφίμων με μεταλλαγμένο συστατικό. Βέβαια, η ευρωπαϊκή νομοθεσία έχει επιβάλει στις εταιρείες να αναγράφουν στην ετικέτα του προϊόντος το ΓΤΟ, δηλαδή ότι περιέχεται Γενετικά Τροποποιημένος Οργανισμός. Οπότε από κει και πέρα είναι θέμα του ίδιου του καταναλωτή εάν θέλει ή όχι να αγοράσει το προϊόν», δηλώνει η κ. Δανάλη.  

Σόγια, καλαμπόκι, βαμβάκι και ελαιοκράμβη είναι παγκοσμίως οι τέσσερις βασικές μεταλλαγμένες καλλιέργειες. Μάλιστα, αυτές της γενετικά τροποποιημένης σόγιας και του βαμβακιού καλύπτουν το 81% της συνολικής τους καλλιέργειας. Οπως επισημαίνει η κ. Δανάλη, τα μεταλλαγμένα είναι ζωντανοί οργανισμοί που όμως έχουν δημιουργηθεί στα εργαστήρια, «δεν υπάρχουν στη φύση, αντίθετα διασταυρώνονται με φυσικούς οργανισμούς, αναπαράγονται και μεταφέρονται, με απρόβλεπτες τόσο για τον άνθρωπο όσο και για το περιβάλλον συνέπειες».

  

Στις ζωοτροφές. Στη χώρα μας τα μεταλλαγμένα εισάγονται και με τη μορφή ζωοτροφών. «Ετσι επιτρέπεται στους παραγωγούς να δίνουν στα ζώα τους μεταλλαγμένη τροφή, όπως για παράδειγμα η σόγια. Ωστόσο, στο τελικό προϊόν που καταλήγει στον καταναλωτή δεν υπάρχει πουθενά ένδειξη ότι το συγκεκριμένο ζώο τράφηκε με μεταλλαγμένη τροφή», υποστηρίζει η κ. Δανάλη.

Γι’ αυτό εδώ και ενάμιση χρόνο η οργάνωση Greenpeace έχει ξεκινήσει μια εκστρατεία, με την οποία ζητά να αντικατασταθεί η μεταλλαγμένη σόγια στις ζωοτροφές με κουκιά, λούπινα, ρεβίθια και μπιζέλια που δεν έχουν υποστεί και δεν μπορούν να υποστούν γενετική τροποποίηση. «Εχουμε καταφέρει να τα καλλιεργήσουμε σε χωράφια και ήδη μεγάλες γαλακτοβιομηχανίες έχουν δηλώσει την πρόθεσή τους να δοκιμάσουν αυτές τις ζωοτροφές αντί των μεταλλαγμένων», τονίζει η υπεύθυνη της εκστρατείας της Greenpeace.