Αυξάνονται οι «γάμοι» αγροτών με βιομηχανίες, αλυσίδες σουπερμάρκετ

Ποιος είναι όμως ο λόγος για τη συνεχόμενη αύξηση του αριθμού των ομάδων παραγωγών; Οτι, σε αντίθεση με τους συνεταιρισμούς έτσι όπως τους ξέρουμε μέχρι σήμερα, για τις ομάδες παραγωγών είναι πιο εύκολο να συνάψουν κάποιου είδους συμφωνία συμβολαιακής γεωργίας με βιομηχανίες ή σουπερμάρκετ για τον απλό λόγο ότι τις εμπιστεύονται περισσότερο. Ετσι, υπογράφοντας συμφωνίες με επιχειρήσεις και αλυσίδες, οι ομάδες παραγωγών – και κατ’ επέκταση τα μέλη τους – επιτυγχάνουν πιο εύκολη χρηματοδότηση από τον πιστωτικό τομέα. Προσκομίζοντας στις τράπεζες τα συμβόλαια που έχουν με μεταποιητικές βιομηχανίες ή αλυσίδες για την απορρόφηση της σοδειάς τους, εξασφαλίζουν δανειοδότηση που καλύπτει τα καλλιεργητικά έξοδα των μελών τους, τα εργατικά κ.ά. Τέτοια είναι η περίπτωση των ροδακινοπαραγωγών Ημαθίας και Πέλλας, των βαμβακοπαραγωγών Ροδόπης και Ξάνθης και των καπνοπαραγωγών της Ανατολικής Μακεδονίας που χρηματοδοτούνται από την Τράπεζα Πειραιώς – ΑΤΕ.

Η ίδια τροπολογία επιχειρεί να ξεκαθαρίσει το τοπίο με τους συνεταιρισμούς – σφραγίδες. Πρόκειται για περίπου 6.000-7.000 (δηλαδή το 70%-80%) από τους 8.000 συνεταιρισμούς που υπάρχουν πανελλαδικά. Συγκεκριμένα, η ρύθμιση θα δίνει παράταση 6 μήνες σε όλους τους συνεταιρισμούς προκειμένου να υποβάλουν τα οικονομικά τους στοιχεία στο Μητρώο Αγροτικών Συνεταιρισμών και να διαπιστωθεί η βιωσιμότητά τους. Εως το τέλος του 2013 όσοι ενταχθούν στο Μητρώο θα πρέπει να έχουν αξιολογηθεί και οι Ενώσεις Αγροτικών Συνεταιρισμών να μετατραπούν σε Αγροτικούς Συνεταιρισμούς και σε Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις, στην ουσία δηλαδή σε ιδιωτικές αγροτικές επιχειρήσεις, με βάση ευρωπαϊκά πρότυπα λειτουργίας. Μέχρι σήμερα μόνο… 900 συνεταιρισμοί έχουν προχωρήσει τις διαδικασίες και έχουν εγγραφεί στο σχετικό Μητρώο.
Το βάρος πάντως της πολιτικής του υπουργείου φαίνεται ότι θα δίνεται όλο και περισσότερο στις ομάδες παραγωγών, ειδικά όσων κινούνται δυναμικά στη συμβολαιακή γεωργία. Εκεί εξάλλου επικεντρώνεται και η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) 2014-2020. «Επιπλέον κίνητρα και επιδοτήσεις για τη συνένωση πολλών μικρών ομάδων παραγωγών σε μεγάλες Ενώσεις Ομάδων Παραγωγών, προκειμένου να ενισχυθεί περαιτέρω η αποτελεσματικότητά τους, προβλέπει και η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική που τίθεται σε εφαρμογή από του χρόνου. Ειδικά στην Ελλάδα του μικρού κλήρου που συνεπάγεται υψηλό κόστος παραγωγής, τα νέα αυτά προγράμματα συνιστούν πραγματική ευκαιρία», λέει στα «ΝΕΑ» ο υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης Αθανάσιος Τσαυτάρης.

ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Με μακροχρόνιες συμφωνίες συμβολαιακής γεωργίας με παραγωγούς δουλεύουν πλέον ολοένα περισσότερο και τα σουπερμάρκετ, ελληνικά και ξένα. Τέτοια είναι η περίπτωση της ομάδας παραγωγών Νότος στην Ιεράπετρα του Νομού Λασιθίου, που καλλιεργεί μεταξύ άλλων μαύρη ντομάτα – ένα νέο για τα ελληνικά δεδομένα είδος – και ντομάτα σε τσαμπί, διανέμοντας το 75%-80% της παραγωγής της σε ελληνικά σουπερμάρκετ, όπως λέει στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρός της Αντώνης Πλεξουσάκης. Διαφορετική είναι η περίπτωση της ομάδας Αμμου Βέροιας Νέος Αλιάκμων. Τα ροδάκινα, νεκταρίνια, ακτινίδια και κεράσια που παράγουν τα μέλη της εξάγονται σε χώρες της ΕΕ, των Βαλκανίων και της Αν. Ευρώπης μέσα από συμβάσεις με τις αλυσίδες Lidl, Mercator (Σλοβενία), Konzum (Κροατία). Ταυτόχρονα, μέσω μεγάλων εταιρειών διανομής διεθνώς, σαν τις Fruta Viva και Kupfer, τα προϊόντα της ομάδας φτάνουν στα σουπερμάρκετ Aldi, Rewe, Netto και Tengelmann.

Μεγαλύτερα κέρδη
Τα πλεονεκτήματα των ομάδων παραγωγών, ειδικά όσων έχουν δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια, είναι πολλά. Μικρότερο κόστος παραγωγής, προϊόντα προσαρμοσμένα σε αυτό που ζητά η αγορά, «κλειδωμένες» εκ των προτέρων τιμές για τους παραγωγούς-μέλη τους, συχνή αναδιάρθρωση καλλιεργειών, χρήση λιγότερων φυτοφαρμάκων, ορθολογική χρήση νερού, προστασία εδαφών κ.ά. Για όλους αυτούς τους λόγους οι ομάδες αυτές χρηματοδοτούνται κάθε χρόνο με 10 εκατ. ευρώ, μέσα από τα κοινοτικά προγράμματα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης.