[Γνώμη] Η τριπλή αποτυχία των Αδελφών Μουσουλμάνων

Η Αίγυπτος ζει δύσκολες, αν όχι αποφασιστικές στιγμές για το μέλλον της δημοκρατίας στην πιο μεγάλη αραβική χώρα. Στους δρόμους του Καΐρου και των άλλων μεγάλων πόλεων υπάρχει ένας αέρας σύγκρουσης και εμφύλιου πολέμου. Σε γενικές γραμμές, η «κοσμική» Αίγυπτος αμφισβητεί την «Αίγυπτο των Αδελφών Μουσουλμάνων». Και ο Στρατός απειλεί να επέμβει.

Πρώτος δημοκρατικά εκλεγμένος Πρόεδρος στην Ιστορία της Αιγύπτου και πρώτος μη στρατιωτικός που καταλαμβάνει αυτή τη θέση, ο Μοχάμεντ Μόρσι – που προέρχεται από τους Αδελφούς Μουσουλμάνους – γιορτάζει μια σκοτεινή επέτειο. Η αποτυχία του είναι τριπλή. Πρώτον, πολιτική. Ο Μόρσι δεν έκανε τις χειρονομίες, δεν βρήκε τον τόνο, δεν επέδειξε το αναγκαίο ταλέντο για να συσπειρώσει ευρύτερα στρώματα του πληθυσμού. Εδωσε την εντύπωση ότι δεν διαθέτει τις ηγετικές ικανότητες που χρειάζονται για να κρατά τα ηνία της χώρας.

Αποτυχία, στη συνέχεια, οικονομική και κοινωνική. Οι Αιγύπτιοι φαντάζονταν ότι η αλλαγή ηγεσίας θα βελτίωνε την κατάστασή τους. Οι περισσότεροι από αυτούς, όμως, προσπαθούν απλώς να επιβιώσουν. Η τραγική οικονομική κατάσταση της χώρας αντανακλά μια χαώδη πολιτική κατάσταση και δείχνει ότι οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι δεν διαθέτουν ένα οικονομικό πρόγραμμα και μια διαχειριστική τεχνογνωσία. Με άλλα λόγια, δεν έδειξαν ότι κατέχουν το μυστικό ενός δρόμου που θα συνδυάζει τον θρησκευτικό συντηρητισμό με την οικονομική νεωτερικότητα.

Δημιουργήθηκε έτσι ένα ευρύ κίνημα της αντιπολίτευσης, με τη συμμετοχή του μεγαλύτερου μέρους του κοσμικού στρατοπέδου και μερικών νοσταλγών του παλιού καθεστώτος, το οποίο μπορεί να αξιοποιήσει τη δυσαρέσκεια ενός μεγάλου μέρους του πληθυσμού. Με τη βοήθεια κειμένων που έχουν υπογράψει πάνω από 20 εκατομμύρια Αιγύπτιοι, το κίνημα αυτό ζητά την παραίτηση του Μόρσι και τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών.

Ούτε αυτό το ετερόκλητο κίνημα όμως φαίνεται να έχει ένα κοινό πρόγραμμα για το πολιτικό ή οικονομικό μέλλον της χώρας. Αυτό που ενώνει τις διάφορες παρατάξεις είναι η εχθρότητα προς τον Μόρσι και ο φόβος (που προς το παρόν δεν έχει επιβεβαιωθεί) ότι ο τελευταίος θα οδηγήσει την Αίγυπτο στον δρόμο του ισλαμικού εξτρεμισμού. Θεωρώντας ότι η πολιτική του νομιμότητα αμφισβητείται από τον όχλο, ο αιγύπτιος Πρόεδρος έδειξε τη χειρότερη αντίδραση: στηρίχθηκε στα πιο ριζοσπαστικά στοιχεία του κινήματός του.

Με τον τρόπο αυτό, ο Μόρσι όξυνε το κλίμα σύγκρουσης και έφερε ξανά στο προσκήνιο τον Στρατό. Οι ευθύνες του τελευταίου είναι μεγάλες, καθώς η διαχείριση της κατάστασης μετά την παραίτηση του Χόσνι Μουμπάρακ ήταν καταστροφική. Το ιδανικό θα ήταν λοιπόν τα δύο στρατόπεδα να οδηγηθούν σε διάλογο και να αντλήσουν από τον κοσμικό Νείλο λίγη από τη σοφία του.