Πετάμε ακόμη φαγητό στα σκουπίδια παρά την κρίση

Μισογεμάτα κουτιά με γάλα, γενναίες μερίδες φαγητού, σάπια λαχανικά και φρούτα, κεσεδάκια γιαουρτιού τα οποία έχουν λήξει: Πρώτα βγαίνει η ψυχή και μετά το χούι, λέει η λαϊκή ρήση και σε ό,τι αφορά τη σπατάλη φαγητού πέφτει μέσα, καθώς μπορεί η οικονομική κρίση να έχει κάνει τους έλληνες καταναλωτές να είναι πιο προσεκτικοί στις αγορές τους, ωστόσο συνεχίζουν – αν και σε μικρότερες ποσότητες – ακόμη και σήμερα να πετούν φαγητό στα σκουπίδια.

Το 2011 παρατηρήθηκε μείωση της τάξης του 10% στο σύνολο των απορριμμάτων σε σχέση με το 2010, ενώ το 2012 η μείωση στην Αττική έφτασε το 13,5% συγκριτικά με έναν χρόνο πριν. «Με βάση αυτά τα στατιστικά στοιχεία, εκτιμάμε πως μείωση παρατηρήθηκε και στα οργανικά απορρίμματα, δηλαδή το φαγητό που πετάμε στα σκουπίδια. Και μάλιστα υπολογίζουμε πως αυτή η μείωση είναι της τάξης του 8%», εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο περιβαλλοντολόγος, πρόεδρος της Οικολογικής Εταιρείας Ανακύκλωσης Φίλιππος Κυρκίτσος. «Φαίνεται ότι η κρίση μάς έχει αναγκάσει να αγοράζουμε πιο προσεκτικά τα προϊόντα, να κοιτάμε την τιμή και κατ’ επέκταση να μην πετάμε τόσο μεγάλες ποσότητες φαγητού όπως κάναμε παλιά. Η αλλαγή αυτή δεν ήταν, δηλαδή, αποτέλεσμα ενημέρωσης ή εκπαίδευσης. Γι’ αυτό και δεν ξέρουμε στην περίπτωση που η κατάσταση της χώρας αλλάξει και έχουμε ανάκαμψη σε μερικά χρόνια από τώρα, αν ο Ελληνας θα συνεχίσει να περιορίζει τη σπατάλη ή θα επιστρέψει στην παλιά “κακή” συνήθεια. Ζούμε εποχές αλλαγών, γιατί όχι και αλλαγές συνηθειών; Η μείωση των οργανικών απορριμμάτων δεν ωφελεί μόνο τα οικονομικά των νοικοκυριών αλλά και το περιβάλλον».

ΟΙ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. Παρά τη στροφή στις καταναλωτικές συνήθειες, όμως, Ελληνες, Ευρωπαίοι αλλά και Αμερικανοί εξακολουθούν να πετούν τροφές στα σκουπίδια. Είναι χαρακτηριστικό ότι παγκοσμίως 1,3 δισεκατομμύρια τόνοι τροφίμων, το ένα τρίτο δηλαδή της συνολικής παραγωγής τροφίμων, καταλήγει στις χωματερές, σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO). Την ίδια στιγμή, περισσότερα από 850 εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο υποσιτίζονται. Στην Ευρωπαϊκή Ενωση σχεδόν 90 εκατομμύρια τόνοι τροφίμων πετιούνται κάθε χρόνο, ενώ τα νοικοκυριά είναι αυτά που κάνουν τη μεγαλύτερη σπατάλη, μεγαλύτερη και από αυτή που προέρχεται από τον τομέα της παραγωγής. Τα νοικοκυριά της Ευρωπαϊκής Ενωσης, δε, πετούν στα σκουπίδια φαγητό αξίας 100 δισ. ευρώ, ενώ σε κάθε άτομο αναλογούν περίπου 95-115 κιλά πεταμένου φαγητού ετησίως. Μόνο στην Ευρώπη 29 εκατομμύρια γαλακτοκομικά προϊόντα χάνονται ή πετιούνται κάθε χρόνο.

Σε έρευνα που πραγματοποίησε πέρυσι το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο σχετικά με τη σπατάλη φαγητού στην Ελλάδα, το 45,3% των ερωτηθέντων απάντησε πως μείωσε τον τελευταίο χρόνο αρκετά την ποσότητα των τροφίμων που πετά, ενώ το 32,6% διευκρίνισε πως είναι η ίδια. Σύμφωνα με την έρευνα, οι βασικές συνήθειες που υιοθέτησαν ήταν η δημιουργία λίστας πριν από τα ψώνια, η αγορά μόνο των απαραίτητων τροφίμων αλλά και ο έλεγχος των ντουλαπιών πριν βγουν για ψώνια. Σαλάτες, ψωμί, ρύζι, λαχανικά και πατάτες είναι τα απομεινάρια τροφίμων τα οποία οι έλληνες καταναλωτές απάντησαν ότι πετούν πολύ συχνά στα σκουπίδια. Αντίθετα, πιο δύσκολα φτάνουν στον κάδο απορριμμάτων το κρέας, το ψάρι, οι πίτες και τα ζυμαρικά.

«Πρωταθλητές» σπατάλης
Πιο… σπάταλοι αποδεικνύονται οι Αμερικανοί και οι Βρετανοί, οι οποίοι με ευκολία μετατρέπουν τα τρόφιμα σε απορρίμματα. Κάθε χρόνο τα νοικοκυριά στις ΗΠΑ πετούν στα σκουπίδια κατά μέσο όρο 34 εκατομμύρια τόνους φαγητού. Βάσει υπολογισμών του αμερικανικού υπουργείου Γεωργίας, το 30% των τροφίμων που είναι για κατανάλωση χάνεται. Είναι μάλιστα ενδεικτικό ότι στις ΗΠΑ, κατά τη διάρκεια των χριστουγεννιάτικων γιορτών, αγοράστηκαν περίπου 5 εκατομμύρια τόνοι τροφίμων, οι οποίοι όμως κατέληξαν στον κάδο σκουπιδιών. Οσο για τη Μεγάλη Βρετανία, μόνο τα Χριστούγεννα κατέληξαν στις χωματερές 74 εκατομμύρια κρεατόπιτες. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με επίσημες εκτιμήσεις, η μέση βρετανική οικογένεια θα μπορούσε να εξοικονομήσει μέχρι και 680 λίρες ετησίως στην περίπτωση που καταφέρει να αντιμετωπίσει επιτυχώς το φαινόμενο «σπατάλη φαγητού».
Στις αρχές Ιουνίου, ο Πάπας Φραγκίσκος κατήγγειλε την «κουλτούρα της σπατάλης» και υποστήριξε πως το να πετά κανείς φαγητό είναι σαν να κλέβει από το τραπέζι ενός φτωχού και πεινασμένου ανθρώπου. Είναι ενδεικτικό ότι στην Ιταλία το 1,19% του ΑΕΠ αντιπροσωπεύει τη σπατάλη του φαγητού και από αυτό το 0,96% προέρχεται από τα ιταλικά νοικοκυριά.