Η μάχη για τη διαδοχή και η νίκη Σημίτη

Την επόμενη της κηδείας του Ανδρέα Παπανδρέου αρχίζουν στην Καλογρέζα οι εργασίες του συνεδρίου. Οι σύνεδροι που είχαν έλθει από την προηγουμένη για την κηδεία, βρέθηκαν μπροστά σε ένα ειδικό σχέδιο υποδοχής τους, από τους εκσυγχρονιστές και τους τσοχατζοπουλικούς. Στα ξενοδοχεία τους υπήρχε ειδική περιφρούρηση ώστε να μην τους προσεγγίσει ο αντίπαλος και την παραμονή διασκορπίστηκαν, επιτηρούμενοι, σε ταβέρνες του Χαλανδρίου και της Αγίας Παρασκευής.

Μόλις άρχισε το συνέδριο ο Α. Τσοχατζόπουλος δοκίμασε την πρώτη έκπληξη. Την ώρα που μπήκε στην αίθουσα ο Κ. Σημίτης καταχειροκροτούμενος, κατάλαβε ότι η αισιόδοξη εικόνα που του είχαν μεταφέρει έως τότε δεν ήταν τόσο ρεαλιστική. Μετά την έναρξη σηκώθηκε από το πάνελ και φώναξε τους δικούς του σε ένα γραφείο. «Τι μου λέγατε τόσο καιρό, αυτός το ‘χει πάρει το συνέδριο», τους είπε.

Το κλίμα φάνηκε να αλλάζει όταν έγινε η πρώτη ψηφοφορία για τους αριστίνδην συνέδρους και οι εκσυγχρονιστές την έχασαν! Τότε ο Θ. Τσουκάτος έβαλε σε εφαρμογή σχέδιο συλλογής υπογραφών για να δεσμεύσει όσους είχαν ταχθεί υπέρ της υποψηφιότητας του Κ. Σημίτη.

Στο στρατόπεδο του Α. Τσοχατζόπουλου επαναπαύονται ότι αυτή τη φορά έχουν με το μέρος τους όλο το βαρύ πυροβολικό του ΠΑΣΟΚ. Από τον Γεράσιμο Αρσένη που ήταν αντίπαλός του τον Ιανουάριο μέχρι τον Βαγγέλη Βενιζέλο που έδειχνε ουδετερότητα, τον Απόστολο Κακλαμάνη και τον Κώστα Λαλιώτη που τάχθηκε υπέρ της διαρχίας φωνάζοντας από το βήμα: «Λυτρώστε τους». Με τη σειρά του, ο Κ. Σημίτης ανέβηκε στο βήμα και προέβαλε τη βασική θέση του: «Αν δεν εκλεγώ πρόεδρος θα παραιτηθώ και από πρωθυπουργός».

Ατάραχος. Από την αίθουσα τον αποδοκιμάζουν και ο βουλευτής Χρήστος Μαγκούφης θα τον αποκαλέσει «πολιτικό νάνο». Μένει ατάραχος και επιμένει στη θέση του ατάραχος μέχρι το τέλος. Το συνέδριο έδειχνε αμφίρροπο έως τη στιγμή που ανέβηκε στο βήμα ο Γ. Παπανδρέου και τάχθηκε υπέρ του Κ. Σημίτη – άλλωστε τον είχε στηρίξει και στην πρωθυπουργία. Λίγα εικοσιτετράωρα νωρίτερα οι παρατηρητικοί είχαν σημειώσει ότι αμέσως μετά την επιστροφή του από την Ιταλία ο πρωθυπουργός παρέβη την αστική του ευγένεια και ανέβηκε στο Καστρί για να συλλυπηθεί την Μαργαρίτα Παπανδρέου και όχι τη χήρα του εκλιπόντος.

Την Κυριακή 30 Ιουνίου 1996 όλα έχουν κριθεί. Ψήφισαν 5.214 σύνεδροι. Ο Κ. Σημίτης πήρε 2.732 (53,77%) και ο Α. Τσοχατζόπουλος 2.324. Την άλλη ημέρα ο νέος πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ πήγε στο Α’ Νεκροταφείο και απέθεσε λουλούδια στον τάφο του Α. Παπανδρέου.

Ο Α. Τσοχατζόπουλος έμεινε στο σπίτι του σκεπτικός εκείνη την ημέρα. Ενας κύκλος 22 ετών είχε κλείσει και για τους δύο, αλλά τίποτε δεν είχε τελειώσει οριστικά. Επρεπε να δείξουν αν μπορούν να είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Ακόμη και μέχρι σήμερα που στο ΠΑΣΟΚ τίποτε δεν θυμίζει εκείνες τις ημέρες, αυτό το ερώτημα μένει χωρίς πραγματική απάντηση.