Μουσικές ενέσεις δύναμης

Στον καμβά της κρίσης και της επισφάλειας, η απογοήτευση για τους καλλιτέχνες – και όχι μόνο – τείνει να γίνει μόνιμη συνθήκη. Τώρα όσο ποτέ το «τίποτα δεν γίνεται» ακούγεται συχνότερα. Και είναι ακριβώς η εκτέλεση κάποιων μουσικών έργων – που αποτυπώνουν και μια ολόκληρη εποχή – που έρχεται να ανατρέψει την παραπάνω επιχειρηματολογία. Ενα τέτοιο είναι η «Σονάτα για δύο πιάνα και κρουστά» του ούγγρου συνθέτη Μπέλα Μπάρτοκ που γράφτηκε το 1937, ακριβώς σε μια συνθήκη ναρκοπέδιο για τον δημιουργό με την καυτή ανάσα του ναζισμού και τον αποκλεισμό του ίδιου σε οικονομικό και προσωπικό επίπεδο. «Εχει μια κοινωνική χροιά το έργο. Δείχνει πως σήμερα ο καθένας πρέπει να πάρει δύναμη από τη δύσκολη κατάσταση», σημειώνει στα «ΝΕΑ» ο σολίστ κρουστών και καθηγητής στο Ωδείο Αθηνών Ανδρέας Φαρμάκης, που θα συμπράξει με μερικούς ακόμη σολίστ σε δύο συναυλίες όχι συνηθισμένες (όπου θα ακουστεί και Μπάρτοκ).

Και θα συμπράξει όχι ακριβώς πάνω σε κάποιο απονευρωμένο κλασικό ρεπερτόριο. Το αντίθετο, θα λέγαμε, αφού η ομάδα των σολίστ θα ανοίξει έναν διάλογο με όχημα έργα του Μπάρτοκ και του Κραμπ. Για την ακρίβεια, δύο πιάνα και κρουστά και σημειώστε εδώ πως στο πιάνο θα βρίσκονται ο Γιώργος Εμμανουήλ Λαζαρίδης και ο Στέφανος Θωμόπουλος, ενώ στα κρουστά οι Δημήτρης Δεσύλλας και Ανδρέας Φαρμάκης. Την εισαγωγή θα κάνουν δύο σπουδαστές, ο Χριστόφορος Μίτζας και ο Βλαδίμηρος Παπαγεωργίου, με το «Scaramouche» του Μιγιό.

Το όλο αντισυμβατικό μουσικό σύνολο που έχει τον τίτλο Kyklos Ensemble – αποτελεί την ένωση των δυνάμεων ελλήνων σολίστ που ο καθένας τους παράλληλα έχει τη δική του πορεία – θα πράξει κάτι πρωτότυπο: επιλέγοντας δύο εμβληματικά έργα για κρουστά, το προαναφερόμενο του Μπάρτοκ και τη «Μουσική για ένα καλοκαιρινό απόγευμα, Μακρόκοσμος τόμος τρίτος» του αμερικανού συνθέτη Τζορτζ Κραμπ, στην ουσία θα ανοίξει έναν μουσικό διάλογο με σωματική συμμετοχή, ένταση και συγκίνηση.

«Καλούμαστε να παρουσιάσουμε τον μικρόκοσμο του Μπάρτοκ και τον μακρόκοσμο του Κραμπ. Υπάρχει κάτι εξαιρετικό και με τους δύο δημιουργούς. Ανοίγουν το φάσμα του πιάνου και εντάσσουν κρουστά μεταμορφώνοντας τους ήχους», σημειώνει στα «ΝΕΑ» σολίστ των κρουστών και γενικός διευθυντής του Kyklos Ensemble Δημήτρης Δεσύλλας.

Στο επίκεντρο μπαίνουν τα κρουστά – εξάλλου η «Σονάτα για δύο πιάνα και κρουστά» αποτελεί το πρωτότυπο εγχείρημα του Μπάρτοκ να λάβουν μια μελωδική χρήση τα κρουστά.

Εχει, δε, ενδιαφέρον η τάση νέων σήμερα να καταδύονται στον κόσμο των κλασικών κρουστών. Σημειώστε ότι μόνο η τάξη του Ωδείου Αθηνών μετράει σήμερα 25 μαθητές. «Τα κρουστά καλύπτουν όλες τις εκφάνσεις. Είναι και σολιστικά όργανα, όχι μόνο συνοδευτικά ή ρυθμικά. Από τα σπουδαιότερα έργα που πρέπει να μελετήσει ένας φέρελπις κρουστός είναι η “Ψάπφα” του Ιάννη Ξενάκη. Παρ’ όλα αυτά, και μια σειρά από σουίτες ή σονάτες του Μπαχ μπορούν πια να προσεγγισθούν μέσω κρουστών, ενώ τα έργα που θα παίξουμε μας βοηθούν να συμφιλιωθούμε με τον εαυτό μας και τη φύση», προσθέτει ο 28χρονος σολίστ Ανδρέας Φαρμάκης.