Ενα πλοίο – φάντασμα σαλπάρει για το Ηρώδειο

Η σκηνή του Ηρωδείου γίνεται φουρτουνιασμένο πέλαγος για να υποδεχτεί ένα διάσημο σκαρί – φάντασμα, τον «Ιπτάμενο Ολλανδό», από την ομότιτλη όπερα του Ρίχαρντ Βάγκνερ, που υπογράφει ο εγκαταστημένος στο Παρίσι σκηνοθέτης, σκηνογράφος και ενδυματολόγος Γιάννης Κόκκος για την Εθνική Λυρική Σκηνή.

Λίγο μετά τις έξι το απόγευμα, έξω από το Ηρώδειο εργάτες έχουν αρχίσει τις εργασίες στησίματος και μεταφοράς των σκηνικών για την παράσταση του «Ιπτάμενου Ολλανδού» που προτείνει για το φετινό καλοκαίρι – και στο πλαίσιο του Ετους Βάγκνερ – η Εθνική Λυρική Σκηνή. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ένας ψηλός, ξανθός άνδρας, ντυμένος σπορ, που δείχνει σαν να προσπαθεί να μάθει για τη δουλειά τους. Σε λίγη ώρα κατευθύνεται προς το εσωτερικό του θεάτρου και ανεβαίνει στη σκηνή. Είναι ο βαρύτονος Τόμας Γ. Μάγερ, που ερμηνεύει τον Ολλανδό στην όπερα – ορόσημο του γερμανικού ρομαντισμού. Περιμένει το σύνθημα του αρχιμουσικού Λουκά Καρυτινού για να αρχίσει την πρόβα.

Από τις πρώτες κιόλας νότες – ακόμη με το τζιν και το μαύρο πουκάμισό του – φαίνεται η άνεσή του να μεταμορφωθεί στον ήρωα του έργου. Η παρουσία του και ο τρόπος που κινείται μαρτυρούν καλλιτέχνη με πείρα και λάμψη που ανταποκρίνεται με εφηβικό ενθουσιασμό στις υποδείξεις του μαέστρου. Δεν τον χάνει από τα μάτια του βλέποντάς τον, όταν δεν έχει άμεση πρόσβαση, από τις οθόνες στο πλάι της σκηνής. Οση και αν είναι η  προσήλωσή του στην ερμηνεία μπορεί να καταλάβει κανείς ότι ψάχνει με το βλέμμα του τον άλλο μαέστρο της παράστασης.

Ο Γιάννης Κόκκος πότε περπατάει ανάμεσα στα διαζώματα για να έχει πανοραμική θέα όσων διαδραματίζονται εκείνη την στιγμή στη σκηνή και πότε κάθεται δίπλα στην επιφορτισμένη με τη δραματουργική επιμέλεια της παράστασης σύζυγό του Αν Μπλονκάρ – Κόκκος.

Στο τελείωμα κάθε κομματιού η χορωδία, η οποία κάθεται στα διαζώματα περιμένοντας τη δική της σειρά, χειροκροτεί τον γερμανό σταρ του λυρικού θεάτρου παίρνοντας για λίγο τη θέση του κοινού.

Η υπόκλιση από τον Τόμας Γ. Μάγερ συμπληρώνει τη θεατρικότητα της σκηνής. Ο Γιάννης Κόκκος κατεβαίνει τα σκαλιά και ανεβαίνει στη σκηνή για να δώσει από κοντά τις οδηγίες στον πρωταγωνιστή του έργου. Με μαθητική προσήλωση εκείνος τον παρακολουθεί και κάποια στιγμή χωρίς δεύτερη σκέψη ανεβαίνει πάνω στο τεράστιο κύμα – μόνιμο μέρος του σκηνικού χωρίς να πάρει τα μάτια του από τον σκηνοθέτη της παράστασης.

Η συνέχεια της πρόβας φέρνει στη σκηνή και τον διεθνή έλληνα βαθύφωνο Δημήτρη Καβράκο που ερμηνεύει τον ρόλο του καπετάνιου Ντάλαντ.

Είναι η πρώτη δοκιμή και όλοι ψάχνουν να βρουν τη θέση τους. Ο Γιάννης Κόκκος σε ετοιμότητα με τη βοήθεια του γάλλου συνεργάτη του Στεφάν προσπαθεί να συντονίσει την πρόβα χωρίς να χάνει την ευγένεια και το χιούμορ του.

Και αυτό φαίνεται να περισσεύει όταν στην σκηνή εμφανίζεται η χορωδία η οποία υποτίθεται ότι βρίσκεται πάνω σε ένα καράβι. Η απορία του Λουκά Καρυτινού για την κινησιολογία της χορωδίας προκαλεί τρανταχτά γέλια στην πλατεία και τα διαζώματα. «Γιάννη, αυτοί δεν πρέπει κανονικά να κινούνται, αφού υποτίθεται ότι βρίσκονται μέσα στη θάλασσα; Πρέπει να κάνετε κάποια κίνηση όλοι, όχι μόνο δυο τρεις».

Η λυρική ερμηνεύτρια Ζαν-Μισέλ Σαρμπονέ από το διάζωμα όπου κάθεται προσπαθεί να καταλάβει τι ακριβώς γίνεται. Στη σκηνή μεταμορφώνεται σε νεαρή Ζέντα μέσα από τα μάτια της οποία παρακολουθούμε την ιστορία του «Ιπτάμενου Ολλανδού». Οταν έρχεται η σειρά της για να πάρει τη θέση της στο καράβι – σκηνικό, αρχίζει να δοκιμάζει και να μετράει τα βήματά της. Με τις πρώτες νότες αβίαστα προκαλεί τον θαυμασμό όσων εκείνη τη στιγμή είναι μέσα στο θέατρο Ηρώδου Αττικού. Κι ενώ τραγουδά και κινείται στη σκηνή σταματάει και απευθυνόμενη στο Στεφάν, τον βοηθό του Γιάννη Κόκκου, λέει: «Εδώ σταματάω να κατευθύνομαι προς αυτή την πλευρά της σκηνής και κάνω στροφή προς την άλλη».