[Ψυχή & σώμα] Πού κρύβονται τα μικρόβια της κουζίνας

Ποιο σημείο της κουζίνας είναι πιθανότερο να κρύβει επικίνδυνα μικρόβια, όπως το κολοβακτηρίδιο και η σαλμονέλα; Τα κουμπιά στον φούρνο μικροκυμάτων ή το λάστιχο του μπλέντερ; Μη βιαστείτε να απαντήσετε. Μία νέα έκθεση αποκαλύπτει ότι άλλα πιστεύουμε και άλλα ισχύουν.

Αμερικανοί ερευνητές πήραν δεκάδες δείγματα από τις κουζίνες 20 σπιτιών του Ντιτρόιτ και του Αν Αρμπορ, στο Μίσιγκαν, ρωτώντας επίσης τους ενοίκους τους να τους πουν ποια επιφάνεια μέσα στην κουζίνα τους πίστευαν ότι είναι αυτή που μαζεύει τα περισσότερα μικρόβια και ότι θα έπρεπε να την καθαρίζουν πιο τακτικά από όσο το κάνουν.

Οι εθελοντές δήλωσαν ότι τα κουμπιά του φούρνου μικροκυμάτων πρέπει να είναι τα πιο βρώμικα από όλα. Εκαναν λάθος. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι πολύ μεγαλύτερο μικροβιακό φορτίο είχαν οι έξοδοι για νερό και για παγάκια των ψυγείων, τα λάστιχα στις βάσεις των μπλέντερ που εμποδίζουν τη διαρροή του περιεχομένου που αναδεύεται, τα συρτάρια για κρέας και φρούτα/λαχανικά των ψυγείων.

Ειδικότερα, οι έξοδοι νερού και πάγου στα ψυγεία σε αρκετές περιπτώσεις είχαν μούχλα, που αναπτύχθηκε εξαιτίας των μονίμως υγρών συνθηκών.

Τα συρτάρια φρούτων/λαχανικών των ψυγείων διαπιστώθηκε ότι ήταν μολυσμένα με σαλμονέλα και λιστέρια, ενώ τα λάστιχα των μπλέντερ συχνά είχαν μούχλα, σαλμονέλα και e.coli. Υψηλό μικροβιακό φορτίο είχαν επίσης οι θήκες για τα μαχαίρια, τα ανοιχτήρια για κονσέρβες και οι σπάτουλες από εύκαμπτα υλικά.

Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι πολλοί από όσους προσπαθούν να έχουν καθαρή την κουζίνα τους παραβλέπουν μερικές από τις πιο προβληματικές περιοχές, είπε στην εφημερίδα «Νιου Γιορκ Τάιμς» η κυρία Λίσα Γιάκας, μικροβιολόγος στον μη κερδοσκοπικό οργανισμό NSF International, για λογαριασμό του οποίου έγινε η έρευνα.

Οπως εξήγησε, οι καταναλωτές σπανίως πλένουν τα λάστιχα στις συσκευές της κουζίνας – πλένουν λ.χ. το δοχείο του μπλέντερ ή το καπάκι της χύτρας ταχύτητας δίχως να αφαιρέσουν το λάστιχο για να το πλύνουν ξεχωριστά. Πολλοί απλώς ξεβγάζουν τις σπάτουλες ή, αν αποτελούνται από δύο τμήματα, δεν τα αποχωρίζουν ώστε να πλυθούν καλά και τα δύο, ενώ οι περισσότεροι σπανίως θα σκεφτούν ότι θέλει προσεκτικό καθάρισμα η έξοδος του νερού και του πάγου στο ψυγείο.

Κατ’ αντίστοιχο τρόπο, οι περισσότεροι δεν πλένουν μία φορά την εβδομάδα τα συρτάρια ή τα δοχεία του ψυγείου και της κατάψυξης ούτε σαπουνίζουν τα ανοιχτήρια χειρός – στην καλύτερη περίπτωση απλώς τα ξεβγάζουν, ενώ τα ηλεκτρικά ανοιχτήρια δεν τα περνούν καν με ένα βρεγμένο πανί.

Στόχος της όλης έρευνας, κατά την κυρία Γιάκας, δεν είναι να τρομάξει ο κόσμος, αλλά να εστιάσει την προσοχή του σε μερικές επιφάνειες της κουζίνας οι οποίες μπορεί να αποτελέσουν εστία τροφικής δηλητηρίασης.

Οι τροφικές δηλητηριάσεις είναι πάρα πολύ συνηθισμένες, ιδίως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, επειδή η ζέστη και η υγρασία ευνοούν την ανάπτυξη παθογόνων μικροοργανισμών και μυκήτων.

Στις ΗΠΑ, λ.χ., όπου τηρούνται λεπτομερή μητρώα υγείας, καταγράφονται ετησίως 10 εκατομμύρια κρούσματα τροφικών δηλητηριάσεων – με το ένα πέμπτο από αυτές να οφείλονται σε φαγητό που μαγείρεψαν και κατανάλωσαν οι ασθενείς στο σπίτι, σύμφωνα με στοιχεία από το Κέντρο Ελέγχου και Προλήψεως των Ασθενειών (CDC) της χώρας.

Περισσότερα από τα μισά οικιακά κρούσματα τροφικών δηλητηριάσεων οφείλονται στην κατανάλωση μολυσμένων λαχανικών και άλλων φυτικών τροφίμων. Επιπλέον, από τους ασθενείς που τελικά έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας δηλητηρίασης ο ένας στους τρεις είχε καταναλώσει μολυσμένα πουλερικά.

Οι περισσότεροι υγιείς ενήλικοι μπορούν να αντέξουν μια τροφική δηλητηρίαση, αλλά οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά, οι έγκυοι και όσοι έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα ή γενικότερα οργανισμό έχουν αυξημένες πιθανότητες να παρουσιάσουν επικίνδυνες επιπλοκές.

«Οταν αγοράζουμε μία συσκευή ή σκεύος για την κουζίνα πρέπει να διαβάζουμε προσεκτικά τις οδηγίες χρήσης και να ακολουθούμε κατά γράμμα ό,τι συνιστούν για τον τρόπο καθαρισμού», τόνισε η κυρία Γιάκας. «Ακόμη όμως και αν δεν γράφει κάθε πότε και πώς πρέπει να πλένουμε το σκεύος ή τη συσκευή με σαπούνι και νερό, πρέπει να έχουμε κατά νου ότι κάθε τμήμα της μπορεί να λερωθεί με φαγητό ή/και να δημιουργήσει τις συνθήκες για ανάπτυξη βακτηρίων και μυκήτων».

Και συνέχισε: «Αν και όλοι αναμένουν ότι θα είναι βρώμικο το συρτάρι για κρέας στο ψυγείο, οι περισσότεροι δεν σκέφτονται καν ότι μπορεί να είναι μολυσμένο το συρτάρι για τα φρούτα και τα λαχανικά. Ούτε τους περνάει από το μυαλό ότι από ένα σημείο και μετά είναι πιθανόν μαζί με το νερό ή τα παγάκια τους από το ψυγείο να πίνουν και μύκητες. Και αυτό ισχύει και για τα μπουκάλια του νερού που βάζουμε στο ψυγείο και τα οποία θέλουν συχνό πλύσιμο».

Δεν είναι η πρώτη φορά που επιστήμονες διαπιστώνουν ότι οι κουζίνες μας είναι βασίλεια μικροβίων. Προγενέστερες μελέτες έχουν δείξει ότι το σφουγγαράκι της κουζίνας περιέχει περισσότερα μικρόβια από όσα η… λεκάνη της τουαλέτας, ενώ εξίσου μολυσμένα είναι και τα ξύλα κοπής τροφίμων, σύμφωνα με το Συμβούλιο Υγιεινής της Βρετανίας, το οποίο συνιστά να αλλάζουμε σφουγγαράκι στην κουζίνα μία φορά τον μήνα και τα ξύλα κάθε 3 χρόνια.

Απαραίτητο είναι ακόμη να έχουμε άλλο ξύλο κοπής για τα κρέατα, άλλο για τα λαχανικά και άλλο για το ψωμί.