Το φάντασμα της Σοσιαλδημοκρατίας

Σοσιαλδημοκράτες ή σοσιαλιστές; Η σύσταση της Προοδευτικής Συμμαχίας με επισπεύδοντες τους Γερμανούς του SPD επανέφερε το δίλημμα. Ενα δίλημμα που θα μπορούσε να απαντάται με γεωγραφικούς όρους. Σοσιαλδημοκράτες έχουμε στον προτεσταντικό Βορρά. Σοσιαλιστές στον μεσογειακό Νότο. Ή μάλλον αυτή ήταν η ιστορική αναφορά.

Ο προβληματισμός έχει ιδιαίτερη αξία για την Ελλάδα σε μία φάση που ο πολιτικός χώρος μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ δεν βρίσκεται μεν σε αναβρασμό ούτε σφύζει από ζωή, χαρακτηρίζεται όμως από κινητικότητα. ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ και διάφορες κινήσεις πολιτών ή ομάδες προθέσεων τοποθετούνται στον χώρο αυτόν που αποτελεί άθροισμα μονοψηφίων ποσοστών. Αρα είναι εν δυνάμει διψήφιος. Εδώ πήγε, παραδείγματος χάριν, να αναπτυχθεί το περίφημο «κόμμα Παπαδήμου», που παραλίγο να μετεξελιχθεί σε «κόμμα Στουρνάρα» όταν ο πρώην πρωθυπουργός έφυγε για το Χάρβαρντ και ο πρώην πρόεδρος του ΙΟΒΕ – αυτός ήταν ο τελευταίος τίτλος του – εγκαταστάθηκε στην οδό Νίκης.

Η Σοσιαλδημοκρατία συμπίπτει λίγο ώς πολύ με τη λεγόμενη Κεντροαριστερά. Την προτίμησαν, για ευνόητους πολιτικούς λόγους, ως όρο και ο Σημίτης και ο Παπανδρέου, για να δηλώσουν τα αριστερά τους ανοίγματα. Ο ίδιος όρος χρησιμοποιείται και στην Ιταλία. Από εκεί προέρχεται, άλλωστε, και το μοντέλο της Ελιάς, το οποίο πρότειναν διάφοροι ως κοινή ομπρέλα για μια συνένωση ΠΑΣΟΚ – ΔΗΜΑΡ. Ο Βενιζέλος τη ζητάει. Ο Κουβέλης προς το παρόν δεν την πολυσυζητάει. Παρ’ όλα αυτά, τα θυρανοίξια της Progressive Alliance στη Λειψία δίνουν νέα πνοή στην όλη συζήτηση.

Η Σοσιαλδημοκρατία θα χωρούσε το ΠΑΣΟΚ, τη ΔΗΜΑΡ και τους λοιπούς του χώρου. Η συμμαχία με μεγάλα ευρωπαϊκά κόμματα του χώρου δημιουργεί και ένα ανάχωμα, ένα έσχατο όριο προς τα αριστερά, έναντι του ΣΥΡΙΖΑ. Πώς και πότε όμως θα μπορούσαν να κινητοποιηθούν όλα αυτά; Οι ευρωεκλογές του 2014 προσφέρουν μια ευκαιρία. Μια ευκαιρία για συνένωση ΠΑΣΟΚ – ΔΗΜΑΡ με ευρωπαϊκό άρωμα. Αυτή θα μπορούσε να προκύψει με κοινή στέγαση κάτω από μια ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατική λίστα. Αλλωστε η Προοδευτική Συμμαχία θα μπορούσε να έχει αυτήν ακριβώς τη χρηστικότητα στην Ευρώπη. Και αυτή είναι η υπεροχή της έναντι της Διεθνούς.

Το πρόβλημα της Διεθνούς είναι ότι δεν έπεισε πως μπορεί να είναι κάτι περισσότερο από ένα exclusive πολιτικό πρακτορείο ταξιδίων από το Λαγονήσι μέχρι τόπους εξωτικούς. Παραγωγή πολιτικής όμως, αλλά και εκλογική χρησιμότητα, η Διεθνής δεν είχε, και δεν θα μπορούσε να έχει. Η Προοδευτική Συμμαχία είναι σε θέση να το ξεπεράσει αυτό. Και να δώσει το παραπάνω που δεν μπορεί να προσφέρει μια απλή συστέγαση υπό το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα. Από την άποψη αυτή, η συμμετοχή του ΠΑΣΟΚ  – που δεν έφυγε από τη Διεθνή – στην Progressive Alliance αλλάζει τα δεδομένα και αποτελεί ευκαιρία, αφού είναι κάτι νέο και δυναμικό. Εχει άρωμα εποχής και συντίθεται ζωντανά μπροστά στα μάτια μας. Αρα είναι πιο ελκυστικό. Στην πραγματικότητα, η ανάγκη ενός καινούργιου και δυναμικού αυτοπροσδιορισμού του χώρου που κάλυπτε παλιά το ΠΑΣΟΚ είναι σαφής. Οπως είναι δεδομένο και το αίτημα για μια ήπια προοδευτική οικονομική πρόταση που να εξισορροπεί τις υπερβολές της τριετούς λιτότητας. Το κακό είναι ότι το εγχείρημα παραμένει προς τα παρόν μετέωρο – κάτι που έχει να κάνει, κυρίως, με τις αναστολές του Κουβέλη.