[Ανάλυση] Η εβδομάδα Παθών δεν τελείωσε για το ΠΑΣΟΚ

ΣΥΝΗΘΙΖΟΥΜΕ να λέμε ότι τα πράγματα θα χειροτερεύσουν πριν βελτιωθούν. Αλλά στην περίπτωση του ΠΑΣΟΚ, η πρόγνωση αυτή προκαλεί μάλλον ανησυχία. Πόσο άλλο να χειροτερεύσουν τα εσωκομματικά; Η εβδομάδα των Παθών συνέπεσε με έναν τελευταίο γύρο αποκαλύψεων για τα πεπραγμένα της οικονομικής διαχείρισης επί ηγεσίας Παπανδρέου που μόνο αισιοδοξία δεν προκαλεί. Η διεθνής εμπειρία, όταν ανοίγει με τέτοιο τρόπο το κουτί της Πανδώρας, δεν προοιωνίζεται ευχάριστες εξελίξεις. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα από τη διεθνή πολιτική βιβλιογραφία είναι το τέλος του Χέλμουτ Κολ.

Δεν είχαμε οικογενειοκρατία στο CDU – τους γερμανούς Χριστιανοδημοκράτες δηλαδή – αλλά ένα πολιτικό imperium που κράτησε σχεδόν μία 20ετία. Ο Κολ ταυτίσθηκε με τη φιγούρα του Καγκελαρίου, ενώ οικοδόμησε και στενούς δεσμούς με τον Φρανσουά Μιτεράν στο Παρίσι σε μια εποχή που ο γαλλογερμανικός άξονας ήταν από σίδερο και όριζε τις τύχες της Ευρώπης. Το φινάλε του Κολ τα είχε όλα: εκλογική ήττα, αλλαγή ιστορικής σελίδας με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, καθώς και αποκαλύψεις για κατασπάθιση πολιτικού χρήματος με τα μαύρα ταμεία. Η Ανγκελα Μέρκελ ήταν προστατευόμενή του – μια Ανατολικογερμανίδα στο CDU! – αλλά δεν δίστασε να πετάξει τον Κολ και το σύστημά του στο ποτάμι.

Ολα αυτά – χωρίς να μπούμε στα ρεπορτάζ περί παραστατικών για εκδηλώσεις που αγνοούνται και εκταμιεύσεων με υπογραφές σε λευκά χαρτιά – προσφέρουν τα εργαλεία για μια συγκριτική ανάγνωση των όσων ζει σήμερα το ΠΑΣΟΚ. Εκλογική ήττα; Εχουμε και μάλιστα εις διπλούν και με όρους κατάρρευσης. Μάλιστα η συρρίκνωση, σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπικές ενδείξεις, συνεχίζεται. Αλλαγή ιστορικής σελίδας; Εχουμε και παραέχουμε αφού επί τελευταίας διακυβέρνησης ΠΑΣΟΚ – με πρωθυπουργό τον Γιώργο Παπανδρέου – η Ελλάδα έζησε τον μεγάλο σπασμό του ΔΝΤ και τη ρήξη του Μνημονίου. Αμφιλεγόμενη διαχείριση πολιτικού χρήματος; Και αυτός ο όρος καλύπτεται. Από εκεί και πέρα, δεν έχει κανείς παρά να διαπιστώσει πως, αν η Μέρκελ χρωστούσε περίπου τα πάντα στον Κολ – κάτι που δεν της δημιούργησε καμία αναστολή -, ο Βενιζέλος δεν χρωστάει απολύτως τίποτε στον Παπανδρέου.

Επειδή – όπως θα το πούμε για χιλιοστή φορά – η πολιτική έχει τους συμβολισμούς της, η εικόνα του Βενιζέλου να ψέλνει τη Μεγάλη Πέμπτη στον Ευαγγελισμό Ευόσμου λέει πολλά. Ως απόγονος οικογένειας ιερέων, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έχει τον δικό του προσωπικό σύνδεσμο με την Εκκλησία. Αλλά η παρουσία του στον ναό στην κορύφωση των Παθών – τη Σταύρωση – λέει κάτι. Ενώ ο Παπανδρέου εμφανίστηκε στην Ανάσταση στις Σπέτσες. Οσο κι αν ήταν μικρό το εκκλησάκι, στην Ανάσταση πάνε όλοι – ο χαρακτήρας της είναι κοσμικός, επιφανειακός. Επιστρέφοντας στο ποιος χρωστάει τι σε ποιον, πρέπει μάλλον να πούμε ότι ο Βενιζέλος θα πρέπει να αισθάνεται ότι χρωστάει στον εαυτό του – να είναι ο αρχηγός που ήθελε να είναι – και, βεβαίως, στα απομεινάρια μιας κάποτε μεγάλης δημοκρατικής παράταξης – που δεν πρέπει να χαθεί.

Κάπως έτσι το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται ενώπιον του εαυτού του και, δυστυχώς, ενώπιον λογαριασμών και των τιμολογίων του παρελθόντος. Σημαντικότερες είναι όμως οι αποφάσεις που αφορούν το μέλλον του. Εδώ η συμμετοχή στην κυβέρνηση και δι’ αυτής στη διάσωση της χώρας αποτελούν πυξίδα.