Περιορίζεται η μαύρη οικονομία στην Ευρώπη

Κάμψη εμφάνισαν πέρυσι οι μαύρες – δηλαδή αδήλωτες και μη φορολογημένες – οικονομικές δραστηριότητες στην Ευρώπη, παρά την επιδείνωση της οικονομικής κρίσης, που θεωρητικά ευνοεί την ανάπτυξη μιας «παράλληλης οικονομίας» από τους πολίτες που βλέπουν τα εισοδήματά τους να συρρικνώνονται.

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιοποίησε η εταιρεία έκδοσης πιστωτικών καρτών Visa, στις 27 χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης η παραοικονομία αντιστοιχούσε το 2012 στο 18,4% του συνολικού ΑΕΠ, ενώ το 2011 αντιστοιχούσε στο 19,2%.

Μικρή κάμψη σημείωσε η μαύρη οικονομία και στην Ελλάδα, καθώς περιορίστηκε στο 24% του ΑΕΠ από το 24,3% που ήταν το 2011. Το ελληνικό ποσοστό δεν είναι το υψηλότερο της ΕΕ, ούτε της ευρωζώνης. Στην Εσθονία, η δημοσιονομική ευταξία της οποίας προβάλλεται από πολλούς ως πρότυπο για τις υπερχρεωμένες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, η μαύρη οικονομία αντιστοιχεί στο 28,2% της πρόδηλης.

Η Κύπρος και η Μάλτα ξεπερνούν επίσης την Ελλάδα, με ποσοστά 25,6% και 25,3% αντίστοιχα, ενώ πολύ κοντά στο ελληνικό ποσοστό βρίσκεται εκείνο της Σλοβενίας (23,6%).

Σε γενικές γραμμές, βεβαίως, στην Ευρώπη τα ποσοστά της παραοικονομίας αυξάνονται εκ Δυσμών προς Ανατολάς, ενώ αυξημένα εμφανίζονται και στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου συγκριτικά με τις χώρες του Βορρά. Ετσι, ενώ στην Αυστρία, στην Ολλανδία, στη Γαλλία και στη Γερμανία η μαύρη οικονομία αντιστοιχεί στο 7,6%, στο 9,5%, στο 10,8% και στο 13,3% αντίστοιχα, στην Ιταλία το ποσοστό βρίσκεται στο 21,6%, στην Πορτογαλία στο 19,4% και στην Ισπανία στο 19,1%.

Βεβαίως, θα παρατηρούσε κανείς ότι το 19,1% της Ισπανίας δεν απέχει και πολύ από το 16,8% του Βελγίου, όπου εδρεύουν οι κεντρικές υπηρεσίες της ΕΕ. Και το 16,8% του Βελγίου, φυσικά, δεν απέχει πολύ από το 13,3% της Γερμανίας και της Φινλανδίας ή ακόμα από το 13,4% και το 14,3%, ποσοστά παραοικονομίας που έχουν οι εκτός ευρωζώνης αλλά υποδειγματικές διοικητικά και δημοσιονομικά Δανία και Σουηδία.

Στην Ανατολική Ευρώπη η παραοικονομία πλησιάζει το ένα τρίτο της νόμιμης οικονομίας. Στη Βουλγαρία το ποσοστό φθάνει στο 31,9%, στη Ρουμανία στο 29,1%, στη Λιθουανία στο 28,5%, στη Λετονία 26,1%, ενώ στην Κροατία, που σε λίγες ημέρες εντάσσεται στην ΕΕ, η παραοικονομία φθάνει στο 29% του ΑΕΠ. Στην Τουρκία το ποσοστό είναι 27,2% και στη Βρετανία 10,1%.

Οπως σημειώνει, πάντως, ο υπεύθυνος της έρευνας, αυστριακός καθηγητής Οικονομικών Φρίντριχ Σνάιντερ, το άθροισμα της παράλληλης οικονομίας των πέντε μεγαλύτερων ευρωπαϊκών χωρών (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία και Βρετανία) αντιστοιχεί στα δύο τρίτα του ευρωπαϊκού συνόλου, η απόλυτη αξία του οποίου υπολογίστηκε στα 2,175 τρισ. ευρώ το 2012.

Ο καθηγητής υπολογίζει ότι εφέτος θα υποχωρήσει στα 2,153 τρισ. ευρώ, αλλά θα αντιστοιχεί στο 18,5% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ λόγω της προβλεπόμενης συρρίκνωσής του.