e-mail

Ολοφυρμοί και ηδύφθογγα

Αγαπητή Φοίβη,          

Η εικόνα της μάνας που ασπαίρουσα ολοφύρεται και θρηνεί πάνω από το άψυχο σώμα του παιδιού της είναι στοιχειωμένη σε πυθμενικά βάθη μέσα μου. Τέτοιες ημέρες, κατά έναν περίεργο τρόπο, διαρκώς έρχεται μπροστά μου.

Την έβλεπα πάλι σ’ ένα παλιό κιτρινισμένο εξώφυλλο και η σκέψη μου περιπλανήθηκε σε δαιδαλώδη μονοπάτια αναπόφευκτων συνειρμών. Ανεξάλειπτα αναθυμήματα και αναμνήσεις κειμήλια από της μνήμης μου τον βυθό αναδύθηκαν, αναρριπίζοντας τη φλόγα στην ακοίμητη καντήλα της νοσταλγίας.    
Αρκετές δεκαετίες πίσω, στα ύστερα εφηβικά χρόνια θα ήμουνα, είχα ρωτήσει κάποια φορά την πολυβασανισμένη και πολύπαθη (όπως οι περισσότερες γυναίκες της εποχής) αγρότισσα μάνα μου, αν ακόμη με αγαπούσε όπως όταν ήμουν μικρό παιδί, τότε που με κανάκευε αφειδώλευτα, που μόλις ξεμάκραινα από κοντά της και με έχανε από το άγρυπνο βλέμμα της με αναζητούσε ανήσυχη, φωνάζοντάς μου με φωνή αγωνιώδη ομού και μελίρρυτη: «Νικολιό, πού είσαι, αντράκι μου;» (τότε στην Κρήτη οι μητέρες, στις τρυφεράδες τους, τα μικρά τους αγόρια ουδέποτε τα προσφωνούσαν μωρό μου, αγγελούδι μου και άλλα παρόμοια γλυκερά και ηδύφθογγα, αυτά τα είχαν μόνο για τα κορίτσια, αντράκια τα έλεγαν).

Ακόμη, πόσο μεγάλη και δυνατή είναι η μητρική αγάπη, αν έχει όρια και άλλα σχετικά. Δεν μου έδωσε άμεση απάντηση, μου διηγήθηκε όμως μια ιστορία. Θα σας την πω.

Ενας νέος, προκομμένος και καλοπροαίρετος, ήταν ερωτευμένος και αγαπούσε με πάθος μια συντοπίτισσά του. Αυτή όμως δεν τον ήθελε. Ηταν μια πανέμορφη νέα που η παρουσία και το κάλλος της θάμπωναν. Ο χαρακτήρας της όμως δεν ήταν ανάλογος. Είχε ναρκισσισμό, έπαρση, αλαζονεία και ήταν μέχρις αναλγησίας σκληρόκαρδη. Κίρκη, ήταν το όνομά της. Στις εκδηλώσεις της αγάπης του, στις υποσχέσεις πίστης και αφοσίωσης, στις γονυκλισίες να γίνει γυναίκα του, αυτή αντέδρα όπως επέτασσε ο χαρακτήρας της. Με χλευασμούς τον απέπεμπε ταπεινωτικά. Εκείνος τα υπέμενε όλα σιωπηρά, με εγκαρτέρηση, δεν απεθαρρύνετο και ενδόμυχα ήλπιζε ότι κάποια στιγμή θα την έπειθε. Εις μάτην. Η Κίρκη, πείσμων, παρέμενε ασυγκίνητη και άκαμπτη.

Ωσπου μια σατανική ιδέα τής ήλθε στο μυαλό. «Ενα και μόνο πράγμα μπορεί να με κάνει να πιστέψω όσα μου λες και να γίνω γυναίκα σου», του είπε μια ημέρα με μια αλλόκοτη λάμψη στα μάτια. «Να ξεριζώσεις την καρδιά της μάνας σου και να μου τη φέρεις». «Τι είναι αυτό που μου ζητάς; Είναι ανήκουστο. Ζήτησέ μου ό,τι άλλο θέλεις». «Μόνο αυτό θέλω», επέμεινε παγερά εκείνη.

Ο νέος πέρασε ημέρες βασανιστικές. Στιγμές απόγνωσης και οδύνης. Στο τέλος, με τον λογισμό σκλάβο τού πάθους, το έκανε. Εσχισε το θαλπνό μητρικό στέρνο, το στέρνο όπου κάποτε φώλιαζε, πάνω στο οποίο ένιωσε τα πρώτα σκιρτήματα, τα πρώτα χάδια και τα πρώτα φιλιά, απέκοψε την καρδιά και την πήρε στα χέρια του ζεστή και παλλόμενη. Τρέχοντας, έφυγε αλαφιασμένος να πάει να την προσφέρει στην Κίρκη.

Στον δρόμο, σκόνταψε και ένα «ωχ» ξέφυγε από το στόμα του. Και η μητρική καρδιά, που αιματοστάλακτη επάλλετο ακόμη στα χέρια του, τον ρώτησε στοργικά: «Κτύπησες, παιδί μου;».

Ευχαριστώ για τη φιλοξενία και καλή Ανάσταση.

Πάντοτε με εκτίμηση, Νίκος Δετοράκης, Θεσσαλονίκη

Ας θυμηθούμε, αγαπητέ Νίκο, τους στίχους που αποφάσισε το 1987 να προσθέσει ο αξέχαστος Μάνος Χατζιδάκις σε ένα από τα αγαπημένα κομμάτια του «Χαμόγελου της Τζοκόντας», την «Προσωπογραφία της μητέρας μου»: «Η ματιά σου χρυσή, γλυκό κρασί / ο λαιμός σου νησί, εγώ κι εσύ. / Μια φωτογραφία, κάτι σαν αγία / μες στο βάθος μιας πηγής. / Δέξου τη μαγεία που έχει η λειτουργία / και το τέλος μιας φυγής»…

Ημείς δεν γίναμε ακόμα μιούζικαλ!

Αγαπητή κυρία Φοίβη, καλή Μεγάλη Εβδομάδα σάς εύχομαι.

Στον καθημερινό Γολγοθά, ενώ περίμενα τη Μεγάλη Δευτέρα το μεσημεράκι σε μία αποβάθρα τον επόμενο συρμό του μετρό, στις οθόνες που αναγράφουν διάφορα στοιχεία, όπως θερμοκρασίας, γενικότερα καιρό, ώρα, αλλά και τις γιορτές, είδα σε κάποια στιγμή τον κατάλογο των εορταζόντων: Ιάσονος, Σωσιπάτρου, Ιωσήφ Παγκάλου!

Το είδα και σας σκέφτηκα. Θυμήθηκα τις αβροφροσύνες που είχατε ανταλλάξει με τον δικό μας κ. Πάγκαλο (που βεβαίως δεν είναι το όνομα, αλλά το επώνυμό του αυτό) για το κόκκινο ξεπλυμένο μπουρνούζι του, με το οποίο τον απαθανάτισαν στη Λίμνη της Βουλιαγμένης, και είπα μήπως θέλατε να του στείλετε ευχές.

Αφροδίτη Καλαποθάκη

Τούτος, αγαπητή Αφροδίτη, ο Ιωσήφ Πάγκαλος (εκ του παν και καλός) ήταν ένα από τα 12 παιδιά του πατριάρχη Ιακώβ. Ξέρετε, που πήγε δούλος στην Αίγυπτο και πρόκοψε όταν ερμήνευσε το όνειρο για τις επτά πληγές του Φαραώ, που στην πολυδιαφημισμένη νέα σειρά «Η Βίβλος» έγιναν… δέκα (μιράκολο, μιράκολο!), όπως μας επισήμανε η αναγνώστρια Αριάδνη Παπαπέτρου.  Η μόνη ομοιότητα που μπορείτε να του προσάψετε είναι η… πολυχρωμία. Στην κόκκινη ρόμπα (ροζαλί, πλέον). Ο Ιωσήφ είχε πολύχρωμο πανωφόρι που το ζήλεψαν τα αδέλφια του. Αφήστε που ο βιβλικός Πάγκαλος έφτασε να γίνει μιούζικαλ από τον Αντριου Λόιντ Βέμπερ ως «Joseph and his amazing Technicolor coat»!