[Διαστάσεις] Για μια θέση στην Ιστορία

Ο Ρόι Τζένκινς ήταν ένας ήρεμος άνθρωπος. Ως υπουργός Εσωτερικών την περίοδο 1965-1967 μάλιστα προσπάθησε να οικοδομήσει μια «πολιτισμένη κοινωνία», προωθώντας μέτρα όπως η κατάργηση της θανατικής ποινής, η αποποινικοποίηση της ομοφυλοφιλίας, η νομιμοποίηση των αμβλώσεων και η κατάργηση της λογοκρισίας. Ολοι οι άνθρωποι όμως έχουν ένα όριο. Το 1968, υπουργός Οικονομικών πλέον, ο Τζένκινς προσπάθησε να πείσει τη Γερμανία στη Διάσκεψη της Βόννης να ανατιμήσει το μάρκο, προκειμένου να αντισταθμιστεί η υποτίμηση της στερλίνας που είχε αποφασιστεί νωρίτερα από τη Βρετανία. Δεν τα κατάφερε. Κι όπως έγραψε ο Σάμιουελ Μπρίταν στους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς, ήταν η μοναδική φορά που τον είδε να χάνει την ψυχραιμία του. «Δεν έχω τίποτα να πω», δήλωσε οργισμένος, βροντώντας την πόρτα του αυτοκινήτου του.

Αργότερα, η Γερμανία θα ανατιμούσε το μάρκο, όπως ακριβώς της είχαν ζητήσει η Βρετανία και η Γαλλία. Θα αποδείκνυε έτσι ότι μια μεγάλη χώρα αλλάζει πολιτική όταν κρίνει πως είναι προς το συμφέρον της και όχι όταν την πιέζουν οι εταίροι της. Η άσκηση πίεσης, μάλιστα, οδηγεί μερικές φορές στα αντίθετα αποτελέσματα.

Η Ανγκελα Μέρκελ και η γερμανική κυβέρνηση δέχονται σήμερα πιέσεις από παντού να υπαναχωρήσουν από την εμμονή τους στη λιτότητα. Και όχι μόνο από τις χώρες του Νότου. Ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών Τζακ Λιου είπε αυτή την εβδομάδα στον γερμανό ομόλογό του ότι πρέπει να τονωθεί η καταναλωτική ζήτηση στην Ευρώπη, για να λάβει την απάντηση από τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ότι «καλό είναι να μη δίνονται δημοσίως συμβουλές για θέματα που άπτονται της οικονομικής πολιτικής». Ο πρώην επικεφαλής του ΔΝΤ στην Ιρλανδία, ο καθηγητής Ασόκα Μόντι, δήλωσε ότι η επιμονή στη λιτότητα είναι αντιπαραγωγική. Αλλά και ο Τζορτζ Σόρος άστραψε και βρόντηξε, καλώντας το Βερολίνο είτε να υιοθετήσει τα ευρωομόλογα είτε να αποχωρήσει από την ευρωζώνη. «Οποιαδήποτε από τις δύο λύσεις είναι καλύτερη από το να μην αποφασίζεται καμία λύση και να διαιωνίζεται η κρίση», τόνισε σε ομιλία του στη Φρανκφούρτη.

Θα αλλάξει, λοιπόν, ρότα η Γερμανία; Πριν από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου κάτι τέτοιο αποκλείεται. Μετά τις εκλογές όμως και τον σχηματισμό της νέας κυβέρνησης, η Ανγκελα Μέρκελ (διότι θεωρείται πλέον βέβαιο ότι εκείνη θα είναι και πάλι Καγκελάριος) θα κληθεί να αποφασίσει αν θέλει να μείνει στην Ιστορία επειδή έσωσε το ευρώ ή επειδή το διέλυσε. Αν θέλει να αντιμετωπίσει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό ως (άτυπη) επικεφαλής μιας ενωμένης και ισχυρής Ευρώπης ή αν προτιμά να οδηγήσει τη χώρα της σε μια αυτοκαταστροφική μοναχική περιπέτεια. Η λογική λέει ότι, ακόμη και κόντρα στην κοινή της γνώμη, θα κάνει την πρώτη επιλογή. Με την προϋπόθεση βέβαια ότι θα έχει εξασφαλίσει τη συναίνεση των εταίρων της για τη δημιουργία μιας πραγματικής πολιτικής και δημοσιονομικής ένωσης όπου τις δαπάνες στην Ιταλία ή την Ισπανία θα τις ελέγχουν λογιστές από τη Φινλανδία ή την Ολλανδία…