Η κυβέρνηση έχει πλέον το πλήρες ιστορικό αρχείο (190.000 σελίδες) και ένα πόρισμα 80 σελίδων με όλα τα αποδεικτικά στοιχεία (συμφωνίες, δικαστικές αποφάσεις, νομικά κείμενα) για τις οφειλές της Γερμανίας σε κατοχικά δάνεια, επανορθώσεις για καταστροφές και αποζημιώσεις για εκτελέσεις πολιτών κατά τον Α’ και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Από τις μέχρι σήμερα εκτιμήσεις το συνολικό ποσό που μας οφείλει η Γερμανία  υπερβαίνει τα 160 δισ. ευρώ και αντιστοιχεί στο 80% του ΑΕΠ. Καλύπτει ένα μεγάλο μέρος των δανείων της χώρας. Η κυβέρνηση έχει παραπέμψει το πόρισμα στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους και αναμένει τη γνωμοδότηση για την επόμενη κίνηση, η οποία – κατά δήλωση του κ. Αβραμόπουλου στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας – θα «είναι περισσότερο νομική και λιγότερο πολιτική». Η Γερμανία, όμως, εξακολουθεί να θεωρεί ότι το θέμα έχει «κλείσει». Ισως δικαιωθεί ο Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ, ο οποίος σε ερώτησή του στο Ευρωκοινοβούλιο εκτιμούσε την οφειλή της Γερμανίας μόνο από το δάνειο σε 80 δισ. ευρώ και τόνιζε: «Το ποσό αυτό θα επέτρεπε στην Ελλάδα να αποπληρώσει ένα μέρος του χρέους της. Αν και οι πιθανότητες να το πετύχει είναι μικρές, αυτό το τελευταίο επεισόδιο αποδεικνύει, σε ό,τι αφορά τα χρέη, ότι η Ιστορία δεν τελειώνει ποτέ»

Η Ελλάδα από τη λήξη του πολέμου δεν έπαψε να υπενθυμίζει στη Γερμανία την εκκρεμότητα του κατοχικού δανείου και των υποχρεώσεών της σε επανορθώσεις και αποζημιώσεις. Ουδέποτε, όμως, υπήρξε συγκροτημένη και τεκμηριωμένη προσπάθεια για διαπραγμάτευση ή για άλλες νομικές προσεγγίσεις, κυρίως του κατοχικού δανείου, την οφειλή του οποίου είχε αναγνωρίσει ακόμη και ο Χίτλερ.

Στους φακέλους των αρχείων υπάρχουν αιτήσεις για αποζημιώσεις από κληρονόμους για θανάτους, τραυματισμούς, αιχμαλωσίες συγγενικών προσώπων και για καταστροφές περιουσιών, κατοικιών, καταστημάτων και επιχειρήσεων. Οι αιτήσεις υποβλήθηκαν με βάση το νομοθετικό διάταγμα 4781/1961, με το οποίο κυρώθηκε σχετική συμφωνία με τη Γερμανία. Μέχρι σήμερα μόνο το 55% των επιδικασθέντων ποσών έχει καταβληθεί (115 εκατ. μάρκα). Η Γερμανία χρωστάει ακόμη 100 εκατ. μάρκα!
Από τη Λιβαδειά στην Ιταλία. Παρά τις συνεχείς εσωτερικές πιέσεις, οι ελληνικές κυβερνήσεις, τόσο πριν όσο και μετά την ενοποίηση της Γερμανίας, το 1990, απέφευγαν την αντιπαράθεση για το δάνειο και τις αποζημιώσεις. Οποτε, όμως, θίγονταν σε πολιτικό επίπεδο, η Γερμανία απαντούσε με αίολα επιχειρήματα και με τη δήλωση ότι τα θέματα αυτά «έχουν κλείσει».
Το θέμα θα «ανοίξει» ο αείμνηστος συνάδελφος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και καλός φίλος, ο δικηγόρος Γιάννης Σταμούλης. Οταν ήταν νομάρχης Βοιωτίας, το 1995, ανέλαβε την πρωτοβουλία να προσφύγουν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Λιβαδειάς οι οικογένειες των θυμάτων της σφαγής του Διστόμου. Ηταν μία από τις μεγαλύτερες σφαγές αμάχων από τους Ναζί στην Ελλάδα. Σάββατο 10 Ιουνίου 1944 οι επίλεκτες δυνάμεις των Ες Ες εκτέλεσαν εν ψυχρώ 228 κατοίκους, άνδρες, γυναίκες και παιδιά κάτω των 16 χρόνων. Η σφαγή «επισφραγίστηκε» με την καταστροφή του Διστόμου.
Το Δικαστήριο της Λιβαδειάς με την 137/1997 απόφασή του αποδέχθηκε το αίτημα των συγγενών των θυμάτων και τους επιδίκασε αποζημίωση ύψους εννέα δισ. δραχμών. Με την απόφαση ουσιαστικά απορρίφθηκε η μόνιμη επίκληση από τη Γερμανία της ετεροδικίας.
Η γερμανική κυβέρνηση προσέφυγε, στις 24 Ιουνίου 1998, στον Αρειο Πάγο. Η προσφυγή συζητήθηκε στην Ολομέλεια με συμμετοχή είκοσι αρεοπαγιτών και του εισαγγελέα του ΑΠ. Με την 1357/99 απόφαση ο Αρειος Πάγος αποφάνθηκε υπέρ της βασιμότητας του δικανικού σκεπτικού του Πρωτοδικείου Λιβαδειάς.
Οι δικαιωθέντες συγγενείς των θυμάτων των Γερμανών προσέφυγαν στο Πρωτοδικείο Αθηνών με αίτημα την αναγκαστική εκτέλεση της απόφασης εις βάρος του Ινστιτούτου Γκαίτε και της Γερμανικής Αρχαιολογικής Σχολής. Το Πρωτοδικείο έκανε δεκτό το αίτημα και απέρριψε το γερμανικό αίτημα ανακοπής.
Ο τότε υπουργός Δικαιοσύνης όμως αρνήθηκε να εκδώσει την απαιτούμενη από το άρθρο 923 του ΚΠΔ εξουσιοδότηση για εκτέλεση δικαστικής απόφασης έναντι τρίτου κράτους.
Στη συνέχεια το Εφετείο Αθηνών έκανε δεκτή την προσφυγή της Γερμανίας και ακύρωσε την απόφαση του Πρωτοδικείου. Την απόφαση του Εφετείου επικύρωσε και ο Αρειος Πάγος, με την 36/2002 απόφαση της Ολομέλειας. Το Συμβούλιο της Επικρατείας, στο οποίο προσέφυγαν οι κάτοικοι του Διστόμου, αποφάνθηκε ότι η πράξη του υπουργού Δικαιοσύνης είναι κυριαρχική πράξη της Πολιτείας και δεν υπόκειται σε «κυριαρχικό έλεγχο».
Ο γερμανός οικονομολόγος Βίνφριντ Βολφ συνδέει την απόφαση του υπουργού Δικαιοσύνης να αποτρέψει τη δήμευση του Ινστιτούτου Γκαίτε και της Αρχαιολογικής Σχολής με την ένταξη της Ελλάδος στην ΟΝΕ. Υπενθυμίζει ότι το 1998, όταν ιδρύθηκε η ευρωζώνη, η Γερμανία υποστήριζε ότι η Ελλάδα δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις για ένταξη. Η επικύρωση από τον Αρειο Πάγο, το 1999, της απόφασης του Πρωτοδικείου Λιβαδειάς ανησύχησε τους Γερμανούς, που θεωρούσαν το θέμα των αποζημιώσεων λήξαν.
Στις 24 Μαΐου 2000 η γερμανική κυβέρνηση ενέκρινε την ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ. Οταν ο δικαστικός κλητήρας εμφανίστηκε μπροστά στο Ινστιτούτο Γκαίτε να εκτελέσει την απόφαση δήμευσης ο υπουργός Δικαιοσύνης παρενέβη δηλώνοντας ότι απαιτείται η έγκρισή του, η οποία ποτέ δεν δόθηκε...
Η υποθήκη στη Villa Vigoni. Η περιπέτεια των συγγενών των θυμάτων του Διστόμου είχε συνέχεια. Μετά την άρνηση του υπουργού Δικαιοσύνης να εκτελεστεί η απόφαση του Δικαστηρίου Λιβαδειάς προσέφυγαν στα ιταλικά δικαστήρια, κατ' εφαρμογήν του Ευρωπαϊκού Δικαίου. Στις 13 Ιουνίου 2006 το Εφετείο Φλωρεντίας κήρυξε εκτελεστή την απόφαση του Δικαστηρίου Λιβαδειάς. Η απόφαση επικυρώθηκε και από τον Αρειο Πάγο της Ιταλίας, στις 12 Ιανουαρίου 2011. Οι προσφυγόντες είχαν εγγράψει υποθήκη στη Villa Vigoni, ακίνητο του γερμανικού Δημοσίου στη λίμνη Κόμο.
Η Γερμανία προσέφυγε στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης ζητώντας την καταδίκη της Ιταλίας, με το επιχείρημα ότι οι δικαστές δεν σεβάστηκαν την ετεροδικία της Γερμανίας όταν ενέκριναν την εκτέλεση απόφασης ελληνικού δικαστηρίου στο ιταλικό έδαφος. Στις 3 Φεβρουαρίου 2012 το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης δικαίωσε τη Γερμανία. Αποδέχθηκε το δικαίωμα της ετεροδικίας, σύμφωνα με το οποίο μόνο στα γερμανικά δικαστήρια μπορούν γίνουν μηνύσεις ή αγωγές για τα θύματα των Ναζί.
Στο Δικαστήριο της Χάγης εκπροσωπήθηκε επίσημα και η Ελλάδα από ομάδα νομικών και διπλωματικών.
Ο επικεφαλής της ομάδας καθηγητής Στέλιος Περράκης δήλωσε μετά την απόφαση ότι «η απόφαση δείχνει πως ο αγώνας για τη διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων συνεχίζεται και το κράτος οφείλει να προχωρήσει πλέον στη διατύπωση των απαιτήσεών του με τυπικό τρόπο».
Τον Σεπτέμβριο του 2012 ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας ανακοίνωσε στη Βουλή τη συγκρότηση ομάδας εργασίας με αντικείμενο την έρευνα των αρχείων του Γενικού Λογιστηρίου για το θέμα των αποζημιώσεων. Με τα ελληνικά δεδομένα η έρευνα ολοκληρώθηκε σε πέντε μήνες. Υπάρχουν, πλέον, όλα τα στοιχεία για τη συνέχεια. Θα κινηθεί η κυβέρνηση ή θα περιμένει να εκδηλωθεί η «ευαισθησία» των Γερμανών;
Ακολουθήστε τα ΝΕΑ στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στα ΝΕΑ