Μια ιδιαίτερη περίπτωση

Λίγοι γνωρίζουν ότι ο μαέστρος Ζούμπιν Μέτα είναι Ινδός. Το ευρύ κοινό τον έμαθε με το ντεμπούτο των Τριών Τενόρων το 1990 και με το ρεκόρ πωλήσεων (Γκίνες) του CD της συναυλίας.

Γεννημένος στη Βομβάη πριν από 76 χρόνια, ο κοσμοπολίτης Μέτα, που μιλάει άπταιστα οκτώ γλώσσες, σχεδίαζε μέχρι τα 17 του να γίνει γιατρός. Εγκατέλειψε όμως την ιδέα και έφυγε για να σπουδάσει μουσική στη Βιέννη, όπου τον… θέρισε η πείνα, καθώς δεν έβρισκε ινδικό φαγητό!

Τα πρώτα μουσικά μαθήματα – στο πιάνο και το κοντραμπάσο! – τα πήρε από τον αυτοδίδακτο βιολιστή και ιδρυτή της Φιλαρμονικής Ορχήστρας της Βομβάης, πατέρα του, Μέλι (έναν φιλάσθενο άνθρωπο που υπέστη τρία καρδιακά επεισόδια, έζησε μόνον με φάρμακα και πέθανε στα 95 του – η μητέρα του πέθανε στα 97 της, μη έχοντας πάρει ούτε ένα χάπι στη ζωή της). Μεγάλοι του δάσκαλοι ήταν όμως οι Συμφωνίες του Μπετόβεν που τις έμαθε απέξω από μικρός ακούγοντάς τις στο πικάπ του πατέρα του χιλιάδες φορές.

Στα 15 του πρωτοδιηύθυνε ορχήστρα – εκείνη του πατέρα του. Στα 23 του έγινε διευθυντής της Φιλαρμονικής του Μόντρεαλ, στα 24 εκείνης του Λος Αντζελες και στα 41 του «αρχηγός» της Φιλαρμονικής της Νέας Υόρκης. Από το 1961 όμως βρήκε την μεγάλη του αγάπη: την Φιλαρμονική του Ισραήλ. Και από το 1981 χρίστηκε ισόβιος Σύμβουλός της. Και τόλμησε να δωρίζει παλιά όργανα της ισραηλινής ορχήστρας σε μικρούς παλαιστινίους μουσικούς στη Ραμάλα.

Ηταν ο πρώτος που τόλμησε να διευθύνει Βάγκνερ στο Ισραήλ και που υποστήριξε δημόσια τον πιανίστα και μαέστρο Ντάνιελ Μπάρενμποϊμ όταν το επανέλαβε και ανακηρύχθηκε ανεπιθύμητος (persona non grata). Ηταν και ο πρώτος που τόλμησε ισραηλινο-γερμανική συνεργασία με συναυλία στο ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης του Μπούχενβαλντ, το 1999.  Ενώ έχει ταχθεί ανοιχτά υπέρ ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους.

Τα τέσσερα παιδιά του από δύο γάμους είναι μοιρασμένα στη Φιλαδέλφεια, στο Μόντρεαλ, στο Λος Αντζελες και στο Τελ Αβίβ.

Το Ιδρυμα Μέτα στη Βομβάη εκπαιδεύει 200 νέους μουσικούς τον χρόνο και η Μουσική Σχολή Μπάχμαν – Μέτα στο Τελ Αβίβ νέους άραβες μουσικούς.