[Ιστορίες] Ο Λούκι Λουκ το ’ριξε στα σκληρά

Πρώτος έδειξε τον δρόμο ο Λούκι Λουκ, ανταλλάσσοντας το στριφτό του τσιγάρο με ένα κλωναράκι βρώμης. Κατόπιν, στην εικοστή επέτειο του θανάτου του, πέταξε το τσιγάρο που είχε ανάμεσα στα χείλη προκειμένου να γίνει γραμματόσημο ο Αντρέ Μαλρό. Το ίδιο έκανε, ακριβώς 100 χρόνια αφότου γεννήθηκε, και ο Ζαν-Πολ Σαρτρ με το τσιγάρο που κρατούσε. Ο Ζακ Τατί, πάλι, αντάλλαξε την πίπα που κάπνιζε αμέριμνος πάνω στο σολεξάκι του με έναν ανεμόμυλο. Οσο για την «Κοκό πριν τη Σανέλ», αυτή υποχρεώθηκε να σβήσει μια και καλή το τσιγάρο που κάπνιζε μισοξαπλωμένη στη διαφημιστική αφίσα. Αλλά το 2011, οι Γάλλοι το ξανασκέφτηκαν. «Η παραποίηση της ιστορίας, η λογοκρισία των πνευματικών έργων, η άρνηση του πραγματικού (…) πρέπει να παραμείνουν κακόφημη σφραγίδα των αυταρχικών καθεστώτων», αποφάσισαν. Ο «νόμος Εβέν», αυτός που απαγορεύει από το 1991 το κάπνισμα στα δημόσια μέρη και κάθε διαφήμιση υπέρ του καπνού, χαλάρωσε τόσο όσο να ξεγλιστρήσει από το πεδίο εφαρμογής του η πολιτισμική κληρονομιά.

Μια στιγμή, όμως: «Το διάβασμα είναι μια δραστηριότητα που σε κάνει να μένεις ακίνητος, ενώ παράλληλα αφήνει ελεύθερο τουλάχιστον το ένα σου χέρι… Καιρός να τελειώνουμε με τη δηλητηριώδη σαγήνη του ύπουλου ρομαντισμού που συνοδεύει αυτή τη μορφή τοξικομανίας στους ήρωες των μυθιστορημάτων». Πρώτος, θα κληθεί να επιστρέψει το βραβείο Γκονκούρ που παρέλαβε το 2010 για το βιβλίο «Ο Χάρτης και η Επικράτεια» ο Μισέλ Ουελμπέκ. Δεν είναι δυνατόν να γράφει φράσεις όπως «Συγχωρήστε με, πρόσθεσε ενώ σηκωνόταν απότομα όρθιος, δεν μπορώ να σκεφτώ χωρίς τσιγάρο». Κατόπιν, θα κληθεί ο Σγκαναρέλ να απολογηθεί για το εγκώμιο του καπνού που πλέκει στον «Δον Ζουάν» του Μολιέρου. Την ίδια τιμωρία θα υποστεί και ο Ιβάν Ντενίσοβιτς για την παρηγοριά που βρίσκει στο στρίψιμο των τσιγάρων του. Οσο περνάει από το χέρι του Σοσιαλιστή βουλευτή Νταβίντ Φισέρ και του δεξιού Μπερνάρ ντε Πιζάκ, των δύο ανίερων συμμάχων που προτείνουν στη Γαλλία το σχετικό νομοσχέδιο, δεν θα μείνει στα βιβλία ίχνος από καπνό, τασάκι κι αναπτήρα. Ή τουλάχιστον, θα μπει προειδοποιητική ταινία σε κάθε «επικίνδυνο» ανάγνωσμα. Ωστε «το ένα τουλάχιστον χέρι» του αναγνώστη που «μένει ελεύθερο», να μην ανάβει τσιγάρο, παρασυρμένο από την «ακινησία και τη δηλητηριώδη σαγήνη του ύπουλου ρομαντισμού». Ας κάνει ό,τι άλλο θέλει.