Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε μιλάει στα «ΝΕΑ» και επιμένει

Προτού καλά καλά τελειώσει η συνέντευξη με τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε στο γραφείο του στο υπουργείο Οικονομικών στο Βερολίνο, έγινε ένα τηλεφώνημα του αμερικανού ομολόγου του. Ο Σόιμπλε έπρεπε να καθησυχάσει τις ανησυχίες και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Εκείνο που δεν αντέχει πάντως ο γερμανός υπουργός Οικονομικών τις τελευταίες ημέρες είναι η κουβέντα για την εγγύηση των καταθέσεων. Μάλλον επειδή και ο ίδιος ­– ενώ είχε διαφορετική πρόταση – φορτώνεται την ευθύνη για το ότι έσπασε ένα ταμπού και προκλήθηκε τεράστια αναστάτωση με την απόφαση του Eurogroup για την Κύπρο και την αναγκαστική εισφορά επί των καταθέσεων. Το δίλημμα για την Κύπρο ήταν μεταξύ χολέρας και πανούκλας. Στο Eurogroup ο γερμανός υπουργός Οικονομικών μειοψήφησε, πέρασε η πρόταση για την αναγκαστική εισφορά σε όλους. Στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε είναι απολύτως πεπεισμένος ότι δεν μπορεί να υπάρξει λύση για την Κύπρο χωρίς να πληρώσουν οι μεγαλοκαταθέτες.

Kύριε υπουργέ, συνεχίζετε να ελπίζετε σε ένα πρόγραμμα διάσωσης της Κύπρου;

Στην Κύπρο φαίνεται ότι έγινε μια παρανόηση. Δεν πρόκειται για μια εισφορά που πρέπει οι κύπριοι αποταμιευτές να καταβάλουν στην Ευρώπη. Ζητούμενο είναι να μη σηκώσουν όλο το βάρος οι φορολογούμενοι – και οι Κύπριοι -, αλλά να επωμισθούν ένα μέρος οι πιστωτές των τραπεζών. Αυτοί επένδυσαν στις τράπεζες, εισέπραξαν μεγάλες αποδόσεις. Κατ’ αναλογίαν, αυτοί πρέπει να αναλάβουν και το ρίσκο – όπως και οι ομολογιούχοι στην Ελλάδα – προκειμένου να βρεθεί ένας δρόμος ώστε η Κύπρος, όπως προηγουμένως και η Ελλάδα, να αποκτήσει προοπτική επανόδου στις χρηματαγορές.

Απεναντίας, σεβόμαστε την απόφαση της Βουλής. Το ίδιο ισχύει και στη Γερμανία. Αλλά με την απόφαση αυτή δεν υπάρχει καμία προϋπόθεση για ένα πρόγραμμα βοήθειας. Για το πρόγραμμα βοήθειας που αιτήθηκε η Κύπρος αποφασίζουν οι 17 χώρες της ευρωζώνης και τα κοινοβούλιά τους. Ο κυπριακός χρηματοπιστωτικός τομέας πρέπει να συνεισφέρει ένα μερίδιο για να είναι εφικτή η βοήθεια. Ειδάλλως το κράτος της Κύπρου και οι πολίτες του θα συνθλιβούν υπό το βάρος του δημόσιου χρέους. Εάν ο κυπριακός τραπεζικός τομέας δεν μπορεί να καταβάλει αυτό το μερίδιο επειδή το απορρίπτει το κυπριακό Κοινοβούλιο, είναι σεβαστό. Αλλά τότε θα απουσιάζει η βάση για το πρόγραμμα βοήθειας. Εάν αυτό συνεχιστεί, οι συνέπειες μιας τέτοιας κατάστασης για τους πολίτες στην Κύπρο θα είναι πολύ πιο αρνητικές από ό,τι με ένα πρόγραμμα βοήθειας. Γι’ αυτό δεν πιστεύω ότι η απόφαση της Βουλής την Τρίτη υπηρετεί με τον καλύτερο τρόπο το συμφέρον της Κύπρου. Αλλά φυσικά πρέπει να σεβαστεί κανείς την απόφαση της κυπριακής Βουλής.

Ναι, φυσικά, εάν τα μέτρα είναι τέτοια που να δίνουν στην Κύπρο τη δυνατότητα να εκπληρώσει τους στόχους του προγράμματος – δηλαδή να διασφαλίζεται η βιωσιμότητα του χρέους και να βάζει την οικονομία σε βιώσιμη τροχιά.

Είναι απλό. Εγώ υποστήριξα στο Eurogroup την πρόταση του ΔΝΤ που προέβλεπε ότι οι δύο μεγάλες και πρακτικά πτωχευμένες τράπεζες – και μόνο αυτές οι δύο – θα έκλειναν και θα αναδιαρθρώνονταν. Με το μοντέλο αυτό θα ήταν πλήρως εγγυημένες όλες οι καταθέσεις όλων των τραπεζών – και αυτών των δύο – έως τις 100.000 ευρώ. Αυτή η πρόταση μειοψήφησε. Η πλειοψηφία στο Eurogroup ενέκρινε πρόταση της Κομισιόν για ένα τέλος (levy) επί όλων των καταθέσεων. Αυτή η πρόταση, κατόπιν πίεσης της κυπριακής πλευράς, άλλαξε σε τέτοιο βαθμό ώστε οι μεγαλοκαταθέτες να επιβαρύνονται λιγότερο και οι μικροκαταθέτες περισσότερο. Αυτή την απόφαση μπορεί να τη λάβει μόνο η Κύπρος.

Πάλι με όλον τον σεβασμό, εσείς ως Ελληνας δεν μπορείτε να συγκρίνετε στα σοβαρά την κατάσταση στην Ελλάδα ή στην Ισπανία με την κατάσταση στην Κύπρο. Η Κύπρος χρειάζεται βοήθεια. Αυτή η βοήθεια είναι εφικτή εάν ένα μέρος του βάρους που προέκυψε με την υπερχρέωση των κυπριακών τραπεζών, οι οποίες δεν έχουν πλέον ρευστότητα, αναληφθεί από τους πιστωτές-καταθέτες των κυπριακών τραπεζών. Ειδάλλως το κράτος και οι πολίτες του θα υποστούν ασφυξία υπό το υπερβολικό δημόσιο χρέος. Ενα πρόγραμμα βοήθειας δεν θα ήταν εφικτό. Το ΔΝΤ το απέκλεισε. Να εγκρίνεις ένα πρόγραμμα το οποίο γνωρίζεις ότι δεν πρόκειται να λειτουργήσει, και δεν βοηθά κανέναν, θα ήταν ανεύθυνο.

Αν ζητούσε κάποιος τη συμβουλή μου, θα συμβούλευα το κυπριακό Κοινοβούλιο να ξανασκεφτεί την απόφαση με δεδομένες τις εναλλακτικές λύσεις που υπάρχουν. Οταν βρίσκεται κάποιος σε δύσκολη κατάσταση, όπως η Κύπρος, κανένα μέτρο δεν είναι εύκολο.Και στην Ελλάδα διαδήλωσαν οι πολίτες κατά των προγραμμάτων και είχα μεγάλη κατανόηση. Αλλά οι πολίτες στην Ελλάδα αισθάνονται ότι η κατάσταση – αν και για πολλούς με πολύ αργούς ρυθμούς – γίνεται όλο και καλύτερη. Η ανεργία φαίνεται να σταθεροποιείται, οι εξαγωγές Ελλάδας, Πορτογαλίας και Ισπανίας αυξάνονται, η Ιρλανδία έχει ξανά σχετική πρόσβαση στις χρηματαγορές, όπως και η Πορτογαλία. Η Ισπανία έπρεπε να αναδιαρθρώσει εις βάθος τις τράπεζές της, με σημαντική συμμετοχή καταθετών και μετόχων. Εάν συμφωνηθεί πρόγραμμα με την Κύπρο, θα διασφαλιστεί η ικανότητα πληρωμών της χώρας. Αλλά πρέπει να καταβάλει το μερίδιό της, ειδάλλως η εγγύηση καταθέσεων δεν βοηθά τους αποταμιευτές στην Κύπρο. Οι έλληνες φορολογούμενοι δεν εγγυώνται για τις αποταμιεύσεις των Κυπρίων, ούτε οι Πορτογάλοι, οι Ισπανοί, οι Γάλλοι, οι Γερμανοί και άλλα μέλη της ευρωζώνης.

Δεν γνωρίζω να είναι κάποιο άλλο κράτος σε ανάλογη θέση όπως η Κύπρος, πολύ περισσότερο το Λουξεμβούργο. Με όλον τον σεβασμό, όταν κράτη με χαμηλή φορολογία και χαλαρές πρακτικές αναφορικά με την εποπτεία τραπεζών και διατάξεις περί διαφάνειας προσελκύουν κεφάλαια και μετά αποσταθεροποιούνται εξαιτίας ενός υπερτροφικού χρηματοοικονομικού τομέα, δεν μπορεί να γιατρεύεις μόνο το σύμπτωμα. Στην Κύπρο αυτό το μοντέλο κατέρρευσε. Οι ευρωπαίοι φίλοι της Κύπρου είναι αλληλέγγυοι, θέλουν να βοηθήσουν. Αλλά δεν βοηθάει καθόλου την Κύπρο, όταν πρόκειται μόνο να διατηρηθεί απαράλλαχτο ένα σύστημα το οποίο οδήγησε τη χώρα σε αδιέξοδο. Αυτό δεν είναι προς το συμφέρον ούτε της Κύπρου ούτε της Ελλάδας, της Ιταλίας ή της Γερμανίας.

Η συζήτηση για το αν ήταν σωστή ή όχι η ένταξη χωρών στην ευρωζώνη μπορεί να γίνεται επί μακρόν. Αλλά βοηθά ελάχιστα. Ο,τι έγινε, έγινε. Η κρίση στην ευρωζώνη είχε ως συνέπεια να αποκαλυφθεί η ελλιπής βιωσιμότητα ορισμένων εθνικών οικονομικών μοντέλων. Σε αυτό πρέπει να αντιδράσουμε.

Ναι, αν η Κύπρος αναλάβει τις ευθύνες της και συμβάλει με το μερίδιό της. Ολοι πρέπει να ανταποκριθούμε στις υποχρεώσεις μας, δεν μπορούμε να τις φορτώνουμε σε άλλους. Η Γερμανία δεν θα το κάνει και ούτε η Κύπρος πρέπει να το κάνει. Ορισμένοι κύπριοι πολιτικοί πιστεύουν ότι πρέπει να κάνουν κάτι για το χατίρι της Γερμανίας ή άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Είναι ανοησίες. Πρόκειται απλά και ξεκάθαρα για τη βοήθεια στην Κύπρο. Χωρίς το πακέτο βοήθειας η Κύπρος θα χάσει περισσότερα. Ποιος μπορεί να ενδιαφέρεται για αυτό; Εγώ όχι, και ο κυπριακός λαός σίγουρα όχι.

Οποιος ισχυρίζεται ότι η ευρωζώνη πρέπει να υποστηρίξει ένα πρόγραμμα που δεν θα λειτουργήσει, επειδή σε αντίθετη περίπτωση η Κύπρος θα πέσει στα χέρια κάποιου άλλου, έχει περίεργη αντίληψη για την Ευρώπη. Είναι σωστό όμως ότι και η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθεροποίηση της Κύπρου, όπως και οι ευρωπαίοι εταίροι. Αυτό το είπε και ο κ. Μεντβέντεφ σε συνέντευξή του αυτή την εβδομάδα. Θα βρούμε μια λύση προς το συμφέρον όλων των πλευρών.