Κωδικός «στρίβειν διά της Μόσχας»

«Μονά – ζυγά χάνει». Ετσι αξιολογούσε το βράδυ της Καθαρής Δευτέρας, σε κατ’ ιδίαν συνομιλία, κορυφαίος πολιτικός παράγων της Αθήνας τούς πολιτικούς χειρισμούς του Νίκου Αναστασιάδη. 
Ενα εικοσιτετράωρο μετά την ψηφοφορία στην Κυπριακή Βουλή που έφερε τα πάνω κάτω σε ό,τι αφορά τη διάσωση των κυπριακών τραπεζών, είχε ήδη διαμορφωθεί η εικόνα στην ελληνική κυβέρνηση ότι ο έλεγχος πάει να χαθεί στη Λευκωσία. Ο κύπριος Πρόεδρος συμφώνησε στις Βρυξέλλες σε κάτι που δεν μπορούσε να περάσει στην Κύπρο. Με αποτέλεσμα να βρεθεί εγκλωβισμένος. Η αρχική συμφωνία έπληττε τους μικροκαταθέτες – άρα είχε μεγάλο πολιτικό κόστος. Η αναθεώρησή της όμως με τρόπο που να ρίχνει μεγαλύτερο βάρος στους μεγαλοκαταθέτες έθετε εν αμφιβόλω το μέλλον του νησιού ως offshore τραπεζικού κέντρου. Αρα, ο Αναστασιάδης είχε να διαλέξει ανάμεσα σε δύο κακά. 

ΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ. Η έκταση της κρίσης είχε γίνει, πάντως, ήδη αντιληπτή το πρωί της Τρίτης. Οι επαφές με τον πολιτικό κόσμο της Λευκωσίας ανέδειξαν το μέγεθος του προβλήματος. Μεταξύ αυτών που σήκωσαν το τηλέφωνο – όπως το επιβεβαίωσε δημόσια και ο ίδιος εξερχόμενος το βράδυ από τη σύσκεψη αρχηγών στο Μαξίμου – και μίλησαν με τα κυπριακά κόμματα ήταν ο Βαγγέλης Βενιζέλος. Στην Ιπποκράτους ήξεραν ήδη από το μεσημέρι της Τρίτης ότι το νομοσχέδιο για το κούρεμα των καταθέσεων δεν περνάει. 
Αντί λοιπόν να διευθετηθεί μέσα στα χρονικά όρια της αργίας του τριημέρου, το κυπριακό τραπεζικό πρόβλημα παραμένει άλυτο στο μέσον της εβδομάδας. Κάτι που μπλόκαρε και τις όποιες τραπεζικές εξελίξεις στην Αθήνα – όπου δεν άνοιξαν τα υποκαταστήματα των κυπριακών τραπεζών. 
Παρ’ όλα αυτά, η ελληνική πλευρά ήταν έτοιμη. Τόσο η Εθνική όσο και η Alpha είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον για τα καταστήματα της Τράπεζας Κύπρου, ενώ η Πειραιώς, σε κίνηση με χαρακτήρα ρελάνς, εμφανιζόταν να ενδιαφέρεται για όλα τα εν Ελλάδι υποκαταστήματα όλων των κυπριακών τραπεζών. Ως εφεδρεία υπήρχε και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Νίκος Αναστασιάδης, όχι χωρίς πίεση από την Αθήνα, συναίνεσε στο να δοθεί ποσό της τάξεως του 1,5 δισ. ευρώ ως μέρος της συμφωνίας. 
Ολα αυτά όμως έμειναν μετέωρα καθώς στην Αθήνα έφθαναν πληροφορίες ότι ο πολιτικός κόσμος της Κύπρου ήθελε να μείνει άθικτο το τραπεζικό σύστημα του νησιού. Και προσανατολιζόταν σε άλλες λύσεις από τα συμφωνηθέντα στις Βρυξέλλες. Μεταξύ αυτών, η προσφυγή στη Μόσχα για οικονομική ενίσχυση με πιθανό αντάλλαγμα την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων αερίου πέριξ της Κύπρου. Ετσι θα γινόταν να καλυφθεί το ποσό που θα προερχόταν από το κούρεμα των καταθέσεων στο αρχικό σχέδιο, το οποίο μάλιστα θα μπορούσε να τιτλοποιηθεί – δηλαδή να προεξοφληθούν οι πόροι από το αέριο. 
Οι ιδέες αυτές – εντελώς εκτός όσων συμφωνήθηκαν στις Βρυξέλλες – προκάλεσαν αμηχανία και ανησυχία στην Αθήνα. Την ίδια ώρα οι σχέσεις Λευκωσίας και Μόσχας δεν φαίνονταν να είναι ιδιαίτερα θερμές, με τον Βλαντίμιρ Πούτιν να βάλλει δημοσίως κατά της ευρωζώνης για τη συμφωνία κουρέματος των ρωσικών καταθέσεων, αλλά να μη δίνει και κάλυψη στην Κύπρο. 
Με δεδομένο τον ρόλο του ΔΝΤ στην υπόθεση της Κύπρου και τη συμμετοχή της Ρωσίας σε αυτό, θεωρείται απίθανο η Μόσχα να μην είχε εικόνα. Ιδίως τη στιγμή που εκτιμάται από πολλούς ότι ΗΠΑ και Ρωσία έχουν συναντίληψη για τον χειρισμό των θεμάτων της περιοχής. 
Είναι χαρακτηριστικό ότι η Ουάσιγκτον δεν έχει δώσει σημεία αντίθεσης στην παραχώρηση της ΔΕΠΑ στην Gazprom και η ελληνική κυβέρνηση κινείται άνετα προς αυτήν την κατεύθυνση. 
Ούτως ή άλλως, πηγές με γνώση της κατάστασης στην Κύπρο επιμένουν ότι «ο Πούτιν δεν πρόκειται να δώσει λευκή επιταγή. Η Μόσχα πιέζει για λίστες ρώσων καταθετών στο νησί ώστε να έχει πλήρη εικόνα για τις κινήσεις ημετέρων και μη ημετέρων». Αλλωστε, ο ρώσος Πρόεδρος περνάει φάση πολιτικής αμφισβήτησης στο εσωτερικό και θέλει να ξέρει τις κινήσεις κεφαλαίων των ολιγαρχών. 

ΜΕ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ. Απορία, πάντως, προκαλεί το γεγονός ότι ο Νίκος Αναστασιάδης δεν έπαιξε προκαταβολικά το ρωσικό χαρτί – δεν κινήθηκε δηλαδή εγκαίρως, το κρίσιμο διάστημα πριν από το Συμβούλιο Κορυφής, ώστε να έχει προλάβει να διαμορφώσει ένα πλαίσιο συνεννόησης με τη Ρωσία που είναι βασικός ενδιαφερόμενος για την κατάσταση στην Κύπρο. Ούτε έδειξε τα ρεφλέξ ενός πολιτικού που κινείται γρήγορα και παίρνει ρίσκο, ακολουθώντας το ένστικτό του. 
Κάπως έτσι η Αθήνα παρακολούθησε χθες τη στροφή 180 μοιρών του κύπριου Προέδρου που θεωρείται ότι δεν χειρίστηκε καλά επικοινωνιακά τα όσα συμφωνήθηκαν στις Βρυξέλλες. 
Ας πούμε η παραχώρηση μετοχών των τραπεζών στους καταθέτες, που υπήρχε στο αρχικό πακέτο δεν προβλήθηκε, με αποτέλεσμα να περάσει η συμφωνία ως κούρεμα. Ακόμη χειρότερα: «Αν σε ένα κρίσιμο ζήτημα», έλεγε ο κορυφαίος πολιτικός παράγων της Αθήνας, «δεν έχεις καθαρή δική σου γραμμή, θα περάσει η γραμμή των άλλων». Οπερ και εγένετο όταν ήρθε η ώρα της ψηφοφορίας στη Βουλή. 
Κατά τα λοιπά η Αθήνα, εκτός από το να ανησυχεί, δεν θέλει με κανέναν τρόπο να θεωρηθεί μη αλληλέγγυα στην Κύπρο. Η εβδομάδα όμως προοιωνίζεται δύσκολη, καθώς η Λευκωσία φαίνεται να μπαίνει εκτός τροχιάς ευρωζώνης, με όλους τους κινδύνους που αυτό συνεπάγεται.