Ασφαλείς οι καταθέσεις εντός συνόρων

Κινδυνεύουν τα χρήματα που υπάρχουν στα υποκαταστήματα των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα;

Οχι. Από τις αποφάσεις του Eurogroup αλλά και από τις διαβεβαιώσεις που έδωσε άμεσα ο υπουργός Οικονομικών Γιάννης Στουρνάρας είναι ξεκάθαρο ότι το κούρεμα των καταθέσεων των κυπριακών τραπεζών δεν αφορά αυτές που βρίσκονται στην Ελλάδα. Στην παρούσα στιγμή, οι καταθέσεις αυτές υπολογίζεται ότι ανέρχονται σε περίπου 13 δισ. ευρώ και δεν θα επηρεαστούν από ό,τι συμβεί τελικά στην Κύπρο. Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, ο βασικός λόγος για τον οποίο αποφασίστηκε αυτό είναι ότι αν γινόταν κούρεμα καταθέσεων επί ελληνικού εδάφους θα προκαλούσε ιδιαίτερα αρνητικές αντιδράσεις, οι οποίες θα ελαχιστοποιούσαν το οικονομικό όφελος από το κούρεμα. Τα υποκαταστήματα των τριών κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα θα παραμείνουν κλειστά σήμερα και αύριο σύμφωνα με απόφαση των κυπριακών Αρχών, όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή του το ελληνικό υπουργείο Οικονομικών, ενώ παράλληλα παγώνουν οι μεταφορές κεφαλαίων ακόμα και μεταξύ των ίδιων των τραπεζών. Εντούτοις, σύμφωνα με τραπεζικούς κύκλους, τα ΑΤΜ θα λειτουργούν κανονικά και θα είναι εφοδιασμένα με χρήματα.

Υπάρχει φόβος για τις καταθέσεις στην Ελλάδα;

Κανένας. Οι ελληνικές καταθέσεις είναι απόλυτα ασφαλείς και επ’ ουδενί εμπίπτουν σε οποιαδήποτε διαδικασία. Οπως εξάλλου ξεκαθαρίστηκε στο Eurogroup, η απόφαση που ελήφθη για την Κύπρο δεν αφορά καμία άλλη χώρα και αποτελεί ειδική, εξαιρετική περίπτωση που δεν πρόκειται να εφαρμοστεί ξανά στο μέλλον. Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι όπως ανέφεραν τραπεζικά στελέχη, κατά τη διάρκεια του τριημέρου σε καμία ελληνική τράπεζα δεν υπήρξε αυξημένη κίνηση για αναλήψεις από τα ATM, ούτε παρουσιάστηκαν φαινόμενα εκροών προς το εξωτερικό μέσω e-banking. Επίσης, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει διαμηνύσει ότι είναι έτοιμη να παράσχει απεριόριστη ρευστότητα στις ελληνικές τράπεζες ώστε να μη δημιουργηθεί το παραμικρό πρόβλημα, ακόμη και στην ακραία περίπτωση που παρατηρηθούν μαζικές εκταμιεύσεις ή μεταφορές ποσών προς άλλες χώρες.

Πόσα χρήματα κουρεύονται στην Κύπρο και σε ποιους ανήκουν;

Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, το σύνολο των καταθέσεων στην Κύπρο ανερχόταν σε 68,42 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 42,78 δισ. ήταν καταθέσεις μονίμων κατοίκων ή εταιρειών που δραστηριοποιούνται μόνιμα στο νησί. Τα 4,78 δισ. ήταν καταθέσεις μη κατοίκων που διαμένουν σε άλλες χώρες της ευρωζώνης. Το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων αυτών προέρχεται από Ελληνες που είχαν μεταφέρει από το 2010 μέχρι και το 2012 σε κυπριακές τράπεζες ή υποκαταστήματα ελληνικών τραπεζών τα χρήματά τους. Αν και εντός του Φεβρουαρίου σημαντικό μέρος από τα χρήματα αυτά επέστρεψε στην Ελλάδα, υπολογίζεται ότι πάνω από 4 δισ. παραμένουν ακόμα σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που λειτουργούν επί κυπριακού εδάφους και υφίστανται κούρεμα. Τα υπόλοιπα 20,88 δισ. είναι καταθέσεις εξωτερικού εκτός ευρωζώνης, κατά κύριο λόγο από τη Ρωσία. Σύμφωνα με τραπεζικούς κύκλους, περίπου το 35% των καταθέσεων είναι κάτω των 100.000 ενώ το 65% αφορά ποσά άνω των 100.000 ευρώ.

Τι θα συμβεί με τα υποκαταστήματα και τους εργαζόμενους των τριών κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα;

Αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα οι τρεις κυπριακές τράπεζες έχουν δίκτυο περίπου 350 υποκαταστημάτων και απασχολούν περί τους 5.000 υπαλλήλους. Με βάση τα όσα αποφασίστηκαν στο Eurogroup, και όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή του το υπουργείο Οικονομικών, «συμφωνήθηκε το πλαίσιο για τη μεταβίβαση των υποκαταστημάτων των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα σε ελληνικό πιστωτικό ίδρυμα, με τρόπο που διαφυλάσσει στο ακέραιο τους καταθέτες των υποκαταστημάτων αυτών και διασφαλίζει το ελληνικό δημόσιο συμφέρον και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα». Ηδη για την απόκτησή τους έχουν υποβάλει, σύμφωνα με πληροφορίες, πρόταση η Εθνική Τράπεζα, η Alpha Bank και η Τράπεζα Πειραιώς, όμως φαβορί για την απόκτηση τους εμφανίζεται το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, καθώς αυτή τη στιγμή είναι πλήρως ανακεφαλαιοποιημένο. Δεν αποκλείεται πάντως να υπάρξουν περισσότεροι από ένας αγοραστές. Την έγκριση θα δώσει η Τράπεζα της Ελλάδος, ενώ το κόστος για την αγορά θα καλύψει το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, με τρόπο τέτοιο ώστε να μην επιβαρυνθεί το δημόσιο χρέος της Ελλάδος. Επίσης, το χρηματοδοτικό κενό – τη διαφορά δηλαδή ανάμεσα στις καταθέσεις και τα δάνεια – θα καλύψει ο μηχανισμός έκτακτης ρευστότητας ELA. Προϋπόθεση για να συμβούν αυτά είναι να ψηφίσει η κυπριακή Βουλή τη σχετική πράξη νομοθετικού περιεχομένου, η οποία θα συνοδεύει τις αποφάσεις για το κούρεμα των καταθέσεων. Εντούτοις, θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι διοικήσεις των κυπριακών τραπεζών εμφανίζονται αντίθετες στο ενδεχόμενο αυτό, ζητώντας από την Κεντρική Τράπεζα Κύπρου να μην προχωρήσει η διαδικασία και να ανακεφαλαιοποιήσουν μόνες τους τα υποκαταστήματα τους στην Ελλάδα.

Πόσα χρήματα χάνουν έλληνες καταθέτες από το κούρεμα των καταθέσεων στην Κύπρο;

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των τραπεζιτών, αυτή τη στιγμή, επί κυπριακού εδάφους βρίσκονται περίπου 4 δισ. ευρώ που ανήκουν σε Ελληνες. Με βάση τους αρχικούς όρους για το κούρεμα των καταθέσεων, αυτό σημαίνει ότι οι απώλειες κυμαίνονται από 270 εκατ. μέχρι περίπου 400 εκατ. ευρώ, καθώς δεν είναι γνωστό το ποσοστό των καταθέσεων που είναι κάτω ή πάνω από τις 100.000 ευρώ. Εναντι των απωλειών αυτών, οι καταθέτες θα πάρουν είτε μετοχές κυπριακών τραπεζών είτε ομόλογα συνδεδεμένα με τα έσοδα της Κύπρου από το φυσικό αέριο. Συνολικά όμως, οι θυγατρικές των ελληνικών τραπεζών στην Κύπρο έχουν χαρτοφυλάκιο καταθέσεων της τάξης των 10 δισ. ευρώ, γεγονός που σημαίνει ότι θα πρέπει να υπολογίζουν έως και 1 δισ. λιγότερη ρευστότητα από τις καταθέσει που χάνουν.

Ποιος κερδίζει από την αποδυνάμωση του κυπριακού τραπεζικού συστήματος;

Οι μεγάλοι κερδισμένοι από τις εξελίξεις στην Κύπρο είναι οι υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης με ιδιαίτερα διευρυμένο τραπεζικό τομέα, οι οποίες αναμένεται να γίνουν αποδέκτες της ρευστότητας που εκτιμάται ότι θα φύγει από την Κύπρο. Πρώτο στη σχετική λίστα βρίσκεται το Λουξεμβούργο, το οποίο ενώ έχει ΑΕΠ 44,2 δισ. ευρώ, οι τράπεζες που δραστηριοποιούνται σε αυτό έχουν δραστηριότητα ύψους 959,7 δισ. Δεύτερη είναι η Μάλτα, με ΑΕΠ 6,7 δισ. και τραπεζική δραστηριότητα 53,4 δισ. Η Κύπρος βρίσκεται στην τρίτη θέση μεταξύ των χωρών της ευρωζώνης, με ΑΕΠ 17,88 δισ. και τραπεζική δραστηριότητα 126,4 δισ., ενώ αξίζει να σημειωθεί η περίπτωση της Ολλανδίας η οποία έχει ΑΕΠ 601 δισ. και τραπεζική δραστηριότητα 2,459 τρισ. ευρώ!