Οι εταιρείες ξέρουν να μας ανοίγουν την όρεξη

Η σύλληψη ενός τροφίμου, η συσκευασία του και η προώθησή του είναι επιστήμη. Απόδειξη; Καταναλωτές της διπλανής πόρτας πληρώνονται αδρά για να περάσουν ώρες δοκιμάζοντας, πιάνοντας, μυρίζοντας νέα υπό μελέτη τρόφιμα. Οι γνώμες τους καταχωρίζονται σε μαθηματικά μοντέλα. Εκεί αναλύονται όλα τα σχόλια και οι επιθυμίες, με αποτέλεσμα οι εταιρείες να γνωρίζουν τι ανοίγει την όρεξή μας.

Ο ερευνητής δημοσιογράφος της εφημερίδας «Νιου Γιορκ Τάιμς» Μίκαελ Μος δημοσίευσε ένα τμήμα του βιβλίου του με τίτλο «Αλάτι – ζάχαρη – λιπαρά: πώς οι γίγαντες της βιομηχανίας μάς αγκίστρωσαν», που αναμένεται να κυκλοφορήσει τις επόμενες εβδομάδες στο περιοδικό της εφημερίδας. Ο ίδιος αναφέρεται στον «μύθο» της βιομηχανίας τροφίμων Χάουαρντ Μόσκοβιτς, ο οποίος έχει σπουδάσει Μαθηματικά και έχει λάβει διδακτορικό τίτλο στην Πειραματική Ψυχολογία από το Χάρβαρντ. Ενα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματά του είναι ότι αποκωδικοποίησε τα μυστικά της σάλτσας για μακαρόνια, σερβίροντας στους Αμερικανούς διαφορετικές γεύσεις, αφού ο ίδιος πιστεύει ότι «το μυαλό δεν ξέρει τι επιθυμεί η γλώσσα».

ΤΑ ΚΕΡΔΗ. Μεσολάβησαν μήνες ανάλυσης των πληροφοριών που συνέλεξε από χιλιάδες καταναλωτές. Τι ανακάλυψε; Οτι το ένα τρίτο των Αμερικανών επιθυμεί σάλτσα με συγκεκριμένα υλικά. Η εταιρεία για την οποία διεξήγαγε την έρευνα σερβίριζε στους καταναλωτές όλα εκείνα που επιθυμούσαν σε ένα βάζο σάλτσας, μετρώντας για την επόμενη δεκαετία κέρδη ύψους 600 εκατομμυρίων ευρώ.

Και ενώ κάποιες φορές η καινοτομία στα τρόφιμα «μαγειρεύεται» στα εργαστήρια, με τους επιστήμονες-σεφ να μετρούν τα γραμμάρια ζάχαρης ή ενισχυτικών γεύσης έως ότου ανακαλύψουν την τελειότητα, κάποιες άλλες φορές το μυστικό κρύβεται απλά στο πακετάρισμα.

Ο Μίκαελ Μος περιγράφει τις δυσκολίες που αντιμετώπιζε τη δεκαετία του ’80 η αμερικανική εταιρεία εμπορίας κρέατος Οσκαρ Μάγιερ. Ηταν η περίοδος που το κόκκινο κρέας έγινε συνώνυμο της χοληστερίνης, με αποτέλεσμα η κατανάλωσή του να πέσει κατά 10%.

Η ΧΡΥΣΗ ΙΔΕΑ. Μετά τον αρχικό πανικό, ακολούθησε ενδελεχής έρευνα αγοράς προς αναζήτηση μιας χρυσής ιδέας επαναλανσαρίσματος του προϊόντος. Κατά τη διάρκεια των συνεντεύξεων οι ειδικοί διαπίστωσαν ότι οι εργαζόμενες μητέρες έδιναν πραγματικό αγώνα στην κουζίνα τους για να προετοιμάσουν κάθε πρωί κολατσιό για τα παιδιά τους.

Και έτσι γεννήθηκε μία μόδα που έγινε μανία. Σύντομα στα ράφια των σουπερμάρκετ εμφανίστηκαν ατομικά γεύματα για τους μικρούς μαθητές. Τι περιείχαν; Κράκερ, τυρί και κομμάτια λουκάνικου…

Δεν έλειψαν βέβαια και οι ενστάσεις, όμως όσο κι αν προσπάθησαν οι παρασκευαστές δεν μπόρεσαν να προσθέσουν στο κολατσιό λαχανικά και φρούτα, αφού δεν μπορούν να διατηρηθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα αναλλοίωτα.

Το «αντίδοτο»
Ο λέκτορας Ιατρικής στο ΑΠΘ και γραμματέας της  Ελληνικής Εταιρείας Κλινικής Διατροφής και Μεταβολισμού Μιχάλης Χουρδάκης σημειώνει ότι υπάρχει «αντίδοτο» στη δύναμη του μάρκετινγκ και της διαφήμισης. 
«Εάν σημαντικά πρότυπα – όπως είναι για παράδειγμα δημοφιλείς αθλητές αλλά και αγαπημένοι ήρωες των παιδιών – προωθούσαν υγιεινά προϊόντα, τότε κατά κανόνα οι καταναλωτές θα μιμούνταν το καλό παράδειγμα».