Το τελευταίο οχυρό

«Ολοι μας ξέρουμε τι μέτρα πρέπει να πάρουμε για την οικονομία. Αυτό που δεν ξέρουμε είναι πώς να τα πάρουμε και να μη χάσουμε τις εκλογές μετά…». Το είχε πει ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ σε ένα περσινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Το υπενθυμίζουν οι «Financial Times» με αφορμή την κατάρρευση του Μάριο Μόντι στις πρόσφατες ιταλικές εκλογές.

Η φράση φωτογραφίζει την περίπτωση του ΠΑΣΟΚ. Η τελευταία κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ πήρε τα μέτρα που έπρεπε για την οικονομία και έχασε παταγωδώς τις εκλογές μετά. Ο Γιώργος Παπανδρέου, εμφανιζόμενος ως περιπλανώμενος Ιουδαίος σε διάφορα πανεπιστήμια του εξωτερικού, πιστεύει ότι αν είχε γίνει το 2011 το δημοψήφισμα για τη δανειακή σύμβαση ή για την παραμονή της χώρας στο ευρώ – ποτέ δεν οριστικοποιήθηκε το διακύβευμα – θα το είχε κερδίσει. Αλλά πέραν τού ότι αυτά είναι υποθέσεις, το δημοψήφισμα εξέφραζε μια διάθεση «στρίβειν…».

Πίσω στην πραγματικότητα, με δεδομένα όσα έγιναν από το 2010 και μετά, αποτελεί θαύμα ότι το ΠΑΣΟΚ υπάρχει ακόμη. Ασχέτως των επιδιώξεων προεδρικών, Καρχιμάκηδων, Παναγιωτακοπουλαίων και γερασμένων νεολαίων, η είδηση είναι ότι το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ έγινε. Αυτό από μόνο του αποτελεί επίτευγμα.

Οπως θα περίμενε κανείς, το συνέδριο ήταν one man show. Πολλά χρόνια πριν γίνει πρόεδρος, ο Βενιζέλος έπαιρνε συχνά τον λόγο για όλους σε πάσης φύσεως κομματικές συσκέψεις ή κυβερνητικά συμβούλια. Το τριήμερο που πέρασε απλώς δεν είχε μείνει κανείς άλλος να μιλήσει. Αλλοι έφυγαν, άλλοι δεν εξελέγησαν και άλλοι απλώς δεν πήγαν στο συνέδριο. Το ευτύχημα είναι ότι το ΠΑΣΟΚ έχει πρόεδρο που είναι ευφραδής.

Αυτή είναι η ανάγνωση του μισοάδειου ποτηριού. Το ποτήρι όμως είναι πάντα και μισογεμάτο. Μια ανάγνωση με τέτοια λογική θα έλεγε ότι το ΠΑΣΟΚ έπιασε πάτο. Και ο κόσμος του άρχισε σιγά σιγά να το επαναπροσεγγίζει. Φάνηκε στη μεγάλη προσέλευση για την εκλογή συνέδρων. Φάνηκε και στην επανεμφάνιση νεότερων ανθρώπων. Οχι στην κορυφή. Ούτε καν στη μέση. Αλλά στη βάση. Στην πραγματικότητα, το μεγάλο στοίχημα του Βενιζέλου – ο ίδιος το ξέρει – είναι να ανοίξει το μαγαζί από κάτω και να φέρει αυτόν τον κόσμο μέσα. Υπό την έννοια αυτή, ο Βενιζέλος είναι ίσως ο πιο σημαντικός από όσους βρέθηκαν στην αρχηγία του Κινήματος. Το κράτησε ζωντανό σε δύο εκλογικές αναμετρήσεις, χειρίστηκε τη διχόνοια της ήττας και τώρα πρέπει να το ανανεώσει ώστε να το επαναφέρει στο παιχνίδι.

Η αποστολή αυτή δεν είναι σημαντική μόνο για το ίδιο το ΠΑΣΟΚ. Αλλά και για το πολιτικό σύστημα. Είναι το ΠΑΣΟΚ που αποτελεί ανάχωμα στον ΣΥΡΙΖΑ. Οι φωστήρες της ΝΔ που έχουν ξεκινήσει ανορθόδοξο πολιτικό πόλεμο με την Κουμουνδούρου στο Διαδίκτυο και αλλού ξεχνούν ότι η πόλωση Δεξιάς – Αριστεράς λειτουργεί πολύ διαφορετικά από την πόλωση ΝΔ – ΠΑΣΟΚ. Αν το παρατραβήξουν κι αν ο Τσίπρας καταφέρει παράλληλα να στρογγυλέψει τον λόγο του και να κάνει πιο ήπιο το προφίλ του – δεν είναι τυχαία η αξιοποίηση της πρόσκλησης για να είναι ομιλητής στην εκδήλωση για τον Κωνσταντίνο Καραμανλή -, τότε υπάρχει ο κίνδυνος η αριστερή πλευρά του μεσαίου χώρου να αρχίσει να διολισθαίνει προς τον ΣΥΡΙΖΑ. Και δεν πρόκειται, βέβαια, να σταματήσει στη ΔΗΜΑΡ.

Είναι το ΠΑΣΟΚ που βρίσκεται ανάμεσα στον ΣΥΡΙΖΑ και την επέλασή του προς την εξουσία. Η Κουμουνδούρου το ξέρει. Οπως το ξέρει και η Ιπποκράτους. Η αντιπαράθεση Βενιζέλου – Τσίπρα – ασύμμετρη σε προσωπικό επίπεδο λόγω της υπεροπλίας του προέδρου του ΠΑΣΟΚ αλλά αντίστροφα ασύμμετρη σε πολιτικό επίπεδο, αφού ο ΣΥΡΙΖΑ έχει δύο ή και τρεις φορές μεγαλύτερο ποσοστό -, είναι το στόρι ώς τις επόμενες εκλογές.