Η βάση του ΠΑΣΟΚ «τραγουδάει» ακόμη

Καθώς στη Λεωφόρο Μαραθώνος πύκνωνε το νέφος των τζακιών, στην αίθουσα συνεδριάσεων του πρώην δημαρχείου Νέας Μάκρης όσοι κρατούσαν παρουσίες αιφνιδιάστηκαν από την προσέλευση του κόσμου. Μέτρησαν 26 ανθρώπους, μέλη τοπικών οργανώσεων του ΠΑΣΟΚ. Περίμεναν λιγότερους. «Τουλάχιστον στηρίζουμε ακόμη τα όποια υπολείμματα ιδεολογίας μάς έχουν μείνει», είπε ένας από τους παρευρισκομένους στη θέα των «συντρόφων».

Οι προσυνεδριακές συναντήσεις των τελευταίων εβδομάδων δεν θυμίζουν παλαιότερες της βάσης του ΠΑΣΟΚ. Στην Τρίπολη την περασμένη Τετάρτη περίπου 150 μέλη άκουσαν τη Φώφη Γεννηματά. Αλλες εποχές μαζεύονταν οι διπλάσιοι. Από αυτούς μόλις οκτώ πήραν τον λόγο. Αντίστοιχη ήταν η εικόνα σε ομιλία πρώην υπουργού στη Θεσσαλία. Λιγότεροι από δέκα μίλησαν τελικά και στη Νέα Μάκρη την περασμένη Πέμπτη. Κατηγόρησαν εκείνους που πήγαν στον ΣΥΡΙΖΑ. «Εφυγαν σαν τα ποντίκια. Αν βάλεις φωτιά στο άχυρο, βλέπεις τι γίνεται», είπε ένας.

Η πρώην βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Τόνια Αντωνίου βρισκόταν εκεί για να τους προτρέψει να φέρουν κόσμο στη διαδικασία εκλογής συνέδρων. «Κάναμε λάθος που τα τελευταία δυόμισι χρόνια δεν συζητήσαμε μαζί σας, με τη βάση μας. Μετά το σοκ της ήττας μας τα κεντρικά στελέχη δεν σταθήκαμε στο ύψος των περιστάσεων», είπε. Παραδέχτηκε ότι το ΠΑΣΟΚ συγκρούστηκε με τα πιστεύω του κατά την εφαρμογή του προγράμματος λιτότητας. Αποκάλεσε την εκλογική ήττα «ακρωτηριασμό του κόμματος». Τόνισε ωστόσο ότι υπάρχει ελπίδα καθώς «το ΠΑΣΟΚ μπορεί και πάλι να αποκτήσει την πολιτική ηγεμονία στον χώρο της Κεντροαριστεράς». Για την ίδια το Συνέδριο είναι ευκαιρία «ανασύστασης, αναδόμησης και αναγέννησης».

Την ελπίδα της μοιράζεται και ο Νίκος Ιωνάς, δημοτικός σύμβουλος στον Δήμο Μαραθώνα. «Το ΠΑΣΟΚ θα αναγεννηθεί. Δεν μπορεί αυτό το οικοδόμημα να πέσει είτε από λάθος χειρισμούς είτε από διεθνείς τοκογλύφους», είπε. Ηταν εντυπωσιασμένος και ο ίδιος από την προσέλευση του κόσμου, ακόμη και αν αποτελούσαν το ένα τρίτο των ενεργών μελών παλαιότερων ετών. Η τοπική οργάνωση είχε κάποτε δικά της γραφεία. Εδώ και δύο μήνες όμως τα ξενοίκιασε καθώς δεν μπορούσε να τα πληρώνει. Οι σπάνιες συναντήσεις των μελών γίνονται σε καφενεία.

ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ  ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ. Σε αυτά τα καφενεία δυσκολεύονται σήμερα να σταθούν οι πιστοί ψηφοφόροι του κόμματος. «Πώς να γίνω πιστευτός στον Βαρνάβα; Πώς να προτάξω την ιδεολογία στο καφενείο;» αναρωτήθηκε ο συνταξιούχος Σήφης Σαρρής, μέλος του ΠΑΣΟΚ από το ’75. «Για τον κατήφορο φταίνε τα στελέχη που έγιναν αριβίστες», είπε. Στα τσαλακωμένα του χαρτιά που διάβαζε είχε γράψει και ένα ποίημα. Το απάγγειλε στους συγκεντρωμένους στη Νέα Μάκρη παραλληλίζοντας τις στροφές του με τη δίνη στην οποία εγκλωβίστηκε το κόμμα του. «Σαν ηρεμήσεις την αντάρα της νιότης σου / και περάσεις στην απέναντι όχθη / ταξίδεψε πίσω στη ζωή σου / […] αν δεις εργάτες το πρωί στη φάμπρικα να τρέχουν, / τότε καλά πορεύτηκες, / μα αν δεις μαυρίλα άνθρωπος δε λογάσαι», είπε και έκλεισε την τοποθέτησή του με μια μαντινάδα: «Αγώνες που ξεχάστηκαν και μείνανε στα λόγια είναι αγώνες που προδόθηκαν από άτιμα λαμόγια».

«Η διάβρωση του κόμματος εκδηλωνόταν από το ’81» είπε κάποιος άλλος: «Ερχονταν τότε στην τοπική οργάνωση Πολυδρόσου μέλη – κάτοικοι της περιοχής που ζητούσαν παράλογα πράγματα. Ενας ήθελε να μεταφέρει τον κάδο των σκουπιδιών πιο κοντά στο σπίτι του. Αλλος ζητούσε να φύγει η παιδική χαρά απέναντι από την κατοικία του. Κανείς όμως δεν τους έδιωξε».

Στις όποιες προσπάθειες αυτοκριτικής τα συγκεντρωμένα μέλη έγνεφαν με κατανόηση. Τα ίδια λόγια θα μπορούσαν να είχαν πει και εκείνοι. Η Τόνια Αντωνίου τους άκουγε σιωπηλά. Η ατμόσφαιρα φάνηκε «πολιτισμένη», όπως τόνισε ένα από τα μέλη, αφού σε προηγούμενες ομιλίες στελεχών υπήρξαν φωνές, ενώ ακούστηκαν και δυο κουβέντες παραπάνω. Ο ίδιος δεν συγκράτησε την ορμή του. Χτύπησε μια φορά το χέρι στο τραπέζι. «Είμαι εργαζόμενος στον ΟΠΑΠ και στους 700 συναδέλφους είμαι ο μόνος που έχει μείνει στο ΠΑΣΟΚ», είπε. «Ολοι με λένε γραφικό».