Τα παιδιά της κρίσης προσπαθούν για νέο ξεκίνημα

Πριν από τέσσερις μήνες ο 12χρονος Δημήτρης Ντοκούτσης βρέθηκε στο νέο του σχολείο χωρίς να γνωρίζει ούτε μια λέξη. Δεν ήταν ο μόνος. Στην τάξη του βρίσκονταν και άλλα παιδιά της κρίσης. Η οικονομική ύφεση στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου οδηγεί όλο και περισσότερες οικογένειες σε γερμανικές πόλεις προς αναζήτηση εργασίας. Επειτα από δεκαετίες επαναλειτουργούν στα γερμανικά σχολεία τμήματα ένταξης. Εκεί οι νεαροί μετανάστες μαθαίνουν πέρα από τη γλώσσα και τους κανόνες της συνύπαρξης στην ξενιτιά.

«Στην αρχή δεν ήθελα να έρθω. Τις πρώτες μέρες που βρέθηκα εδώ ήθελα να γυρίσω στην Ελλάδα», λέει ο Δημήτρης σε τηλεφωνική μας συνομιλία. Μετανάστευσε με τη μητέρα του και την αδελφή του από το Καλαμπάκι Δράμας στο Λέονμπεργκ της Γερμανίας. Στη νέα του πόλη ο μέσος όρος ηλικίας ξεπερνά τα 35 έτη, αλλά η ανεργία σπάνια σκαρφαλώνει πάνω από το 1,5%. Το νέο του σχολείο γειτονεύει με την εταιρεία Lewa, μια από τις μεγαλύτερες παρασκευάστριες αντλιών στον κόσμο. Εκατοντάδες κάτοικοι της περιοχής απασχολούνται σε εργοστάσια της Ντάιμλερ και της Πόρσε και η μητέρα τού Δημήτρη βρήκε δουλειά ως καθαρίστρια στο εμπορικό κέντρο της πόλης. «Τώρα της μαθαίνω εγώ τη γλώσσα. Το μέλλον μας είναι εδώ. Στην Ελλάδα δεν έχει δουλειές», λέει ο 12χρονος.

Αντίστοιχες ιστορίες μοιράζονται και άλλοι συμμαθητές του. Στο σχολείο August Lämmle του Λέονμπεργκ λειτουργούν δύο τμήματα ένταξης μεταναστών. Από τους 34 μαθητές που τα παρακολουθούν οι 18 είναι Ελληνες. «Τα τελευταία τρία χρόνια δεν είχαμε καθόλου μετανάστες και ξαφνικά δεχτήκαμε ένα κύμα αφίξεων από την Ελλάδα, την Ιταλία και την Ισπανία», λέει στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής του σχολείου Φίλιπ Στάινλε. «Σήμερα ήρθε ένα παιδί από το Κόσοβο. Αύριο περιμένουμε έναν ακόμη Ελληνα. Δεν είναι απλή η διαδικασία ενσωμάτωσής τους».

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ ΡΕΥΜΑ. Το εκπαιδευτικό σύστημα της Γερμανίας προσπαθεί να ανταποκριθεί στις νέες ανάγκες που προκύπτουν στελεχώνοντας τα σχολεία με εξειδικευμένο προσωπικό. Δεν το καταφέρνει πάντα. Σε ορισμένες περιφέρειες οι μετανάστες αυξάνονται με τέτοιο ρυθμό που τα σχολεία αδυνατούν βάσει του προϋπολογισμού τους να εξασφαλίσουν τον απαιτούμενο αριθμό καθηγητών.

Η στατιστική υπηρεσία της Γερμανίας δεν υπολογίζει ξεχωριστά τα παιδιά ή τους νέους στα στοιχεία που κρατά για τη μετανάστευση. Ωστόσο και οι γενικοί αριθμοί είναι ενδεικτικοί της επικρατούσας τάσης. Τους πρώτους έξι μήνες του 2012 οι έλληνες μετανάστες στη Γερμανία αυξήθηκαν κατά 78% σε σχέση με το 2011. Οι εκπαιδευτικές Αρχές στη Βαυαρία κατέγραψαν φέτος 845 μαθητές στις μεταβατικές τάξεις, ενώ το 2010 ήταν σχεδόν οι μισοί.

Για να καλύψει τα γνωστικά κενά των νέων μαθητών του το σχολείο του κ. Στάινλε προσέλαβε μια καθηγήτρια με καταγωγή από τις Φιλιππίνες και έναν καθηγητή που μετανάστευσε από το Κόσοβο. Και οι δύο έχουν αποκτήσει τη γερμανική ιθαγένεια μετρώντας περίπου 20 χρόνια στη δεύτερη πατρίδα τους. «Δεν ήταν τυχαία η επιλογή αυτών των καθηγητών. Εχουν βιώσει παρόμοιες εμπειρίες με τους μαθητές τους και μπορούν να τους βοηθήσουν», τονίζει ο κ. Στάινλε.

Οι ώρες διδασκαλίας στα τμήματα ένταξης στο Λέονμπεργκ φτάνουν τις 25 την εβδομάδα. Τα παιδιά των μεταναστών παρακολουθούν και κοινά μαθήματα με τους Γερμανούς, ενώ εντάσσονται πλήρως σε πιο προχωρημένα τμήματα όταν βελτιώνεται το επίπεδό τους στη γλώσσα.

«Αν ξέρεις γερμανικά σού δίνονται ευκαιρίες εδώ», λέει ο 15χρονος Ζαχαρίας Παναγιωτίδης, μαθητής και αυτός σε τμήμα ένταξης. Μετανάστευσε πριν από ενάμιση χρόνο στη Γερμανία. Οι γονείς του έκλεισαν το εστιατόριο που είχαν στη Θεσσαλονίκη και πλέον ο πατέρας του εργάζεται στο Λέονμπεργκ ως οδοκαθαριστής. «Ηθελα κάποια στιγμή να γνωρίσω τη Γερμανία, καθώς ο πατέρας μου γεννήθηκε εδώ. Μπορεί οι ρυθμοί να είναι διαφορετικοί, να μην βλέπεις και τόσο ήλιο εδώ, αλλά με τον καιρό συνηθίζεις. Θέλω να μείνω και να σπουδάσω στη Γερμανία. Οι απόφοιτοι πανεπιστημίου εδώ έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να βρουν δουλειά απ’ ό,τι στην Ελλάδα», λέει ο Ζαχαρίας.

Στο σχολείο του Λέονμπεργκ οι μαθητές προετοιμάζονται και για τεχνικά επαγγέλματα. Αλλωστε οι βιομηχανίες της γύρω περιοχής χρειάζονται εξειδικευμένα εργατικά χέρια. «Βλέπεις ότι έχουν το κίνητρο της επιτυχίας», λέει ο διευθυντής τους Φίλιπ Στάινλε. «Θέλουν να μάθουν και να προχωρήσουν».