[Ποια Κεντροαριστερά;] Επανασυσπείρωση στελεχών και κοινωνικό κράτος

Επρεπε το ΠΑΣΟΚ να χάσει πάνω από το 75% της δύναμής του για να ξεκινήσει σ’ αυτό το κόμμα η συζήτηση για το στίγμα και τις ιδεολογικές του αξίες. Σ’ αυτό το πλαίσιο φαίνεται να είναι ισχυρή η άποψη που θέλει τον μετασχηματισμό του ΠΑΣΟΚ σε σύγχρονο σοσιαλδημοκρατικό κόμμα. Η πραγματική και όχι στα λόγια στροφή του ΠΑΣΟΚ προς τη σοσιαλδημοκρατία θα μπορούσε, υπό προϋποθέσεις, να αποτελέσει την πόρτα από την οποία η κοινωνία θα επέστρεφε σ’ αυτό.

Πάντως το πρότυπο του Επινέ (1971) δεν φθάνει για τη συγκρότηση της ελληνικής σοσιαλδημοκρατίας. Το Επινέ ήταν μια προσπάθεια συνένωσης προσωπικοτήτων του κατακερματισμένου σοσιαλιστικού χώρου στη Γαλλία. Δεν υπήρχε όμως σ’ αυτό σοβαρή ιδεολογική συζήτηση. Το ΠΑΣΟΚ έχει ανάγκη από ένα Μπαντ Γκόντεσμπεργκ, εκεί όπου το 1959 έγινε η μεγάλη στροφή του γερμανικού σοσιαλδημοκρατικού κόμματος προς το κράτος πρόνοιας ως απάντηση στο κράτος-βιομήχανο.

Εχει όμως και την ανάγκη ενός Επινέ. Δεν έχει μικρή σημασία η επανασυσπείρωση στο ΠΑΣΟΚ ανθρώπων όπως ο Γιαννίτσης, η Διαμαντοπούλου, ο Μόσιαλος, ο Παπαδόπουλος, ο Φλωρίδης και φυσικά ο Κώστας Σημίτης, καθώς και πολλών άλλων που προώθησαν το πνεύμα της σύγχρονης σοσιαλδημοκρατίας. Αυτό σημαίνει πως χρειάζεται όχι μόνο να κληθούν ατομικά, αλλά και πως οι ίδιοι είναι έτοιμοι να θέσουν ως μόνη τους προτεραιότητα τη στήριξη του ελληνικού σοσιαλδημοκρατικού εγχειρήματος. Προτεραιότητα που ξεκινά με τη στήριξη του ΠΑΣΟΚ ως του πολιτικού χώρου που από το 1974 έθεσε – έστω με αντιφατικό κρατικίστικο τρόπο – το πρόταγμα της συγκρότησης του ελληνικού κοινωνικού κράτους, την ίδια στιγμή που η κομμουνιστογενής Αριστερά το θεωρούσε δεκανίκι του καπιταλισμού.