ΘΑΤΣΕΡ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ, ΤΣΙΠΡΑΣ ΣΤΙΣ ΗΠΑ

^«Η Ελλάδα είναι σε φάση Θάτσερ». Ειπώθηκε χθες στο Λονδίνο, σε συνάντηση διαχειριστών επενδυτικών funds. Αν απορείτε – ναι, συμβαίνουν τέτοιες συναντήσεις. Η κοινή εκτίμηση στις αγορές είναι ότι μπορεί να βγουν ζεστά λεφτά παίζοντας ελληνικά ομόλογα ή μετοχές. Την όρεξή τους ξεπερνά μόνο η Κύπρος, όπου θεωρούν ότι το γκελ από την άβυσσο ως τον ουρανό θα είναι ακόμη πιο απότομο (και φυσικά κερδοφόρο).

Αν, φυσικά, είναι κανείς ναυαγός στην άσφαλτο της Αθήνας όλα αυτά ακούγονται εξωπραγματικά ή εξοργιστικά. Παρ’ όλα αυτά, η ατάκα για τη Σιδηρά Κυρία έχει ενδιαφέρον. Αυτός που την είπε εννοεί ότι έχει φθάσει η στιγμή της μεγάλης σύγκρουσης της κυβέρνησης με τα συνδικάτα. Με την έννοια ότι αμφότερες οι πλευρές είναι διατεθειμένες να το τραβήξουν στα άκρα, χωρίς διάθεση για συμβιβασμούς. Το μόνο δυνατό αποτέλεσμα που έχει η καθεμία στο μυαλό της είναι η υποχώρηση της άλλης.

Πώς αποκαλούσε η Μάγκι τα βρετανικά συνδικάτα; Με τον γλαφυρό όρο «ο εσωτερικός εχθρός»! Ο εξωτερικός εχθρός ήταν τότε – αφού η δεκαετία του ’80 ήταν το αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου – η Σοβιετική Ενωση. Εν Αθήναις, η σύγκρουση δεν έχει το ιδεολογικό βάθος που είχε η αντιπαράθεση Θάτσερ – συνδικάτων. Εκεί ο πόλεμος κορυφώθηκε στην περίπτωση των ανθρακωρύχων. Και είχε πολλαπλές συνέπειες, ορισμένες από τις οποίες έκαναν χρόνια να εκδηλωθούν. Ας πούμε την αποκόλληση του Εργατικού Kόμματος από τα συνδικάτα, που έγινε με την περίφημη αλλαγή του άρθρου 4 του καταστατικού του επί ηγεσίας Μπλερ, μετά το 1994.

Στα καθ’ ημάς διαβλέπουμε δύο, ή μάλλον μιάμιση, στρατηγικές. Είναι προφανές ότι η κυβέρνηση προσπαθεί να δημιουργήσει κοινωνικό μέτωπο κατά των απεργών. Τo επιχειρεί στο πλαίσιο μιας γενικότερης προσπάθειας – από τις ανακαταλήψεις κτιρίων ως τον πολιτικό καβγά με τον ΣΥΡΙΖΑ – να κινητοποιηθεί η μέση κοινωνία και να μπει πίσω από την προσπάθεια να παραμείνει η χώρα σε τροχιά ευρωζώνης. Από την άλλη πλευρά έχουμε μια ακραία προσέγγιση, καθώς τα συνδικάτα στα μέσα μεταφοράς αγνοούν δικαστικές αποφάσεις και την έννομη τάξη, την ώρα που η κυβέρνηση μπήκε στη λογική της επίταξης. Πού οδηγεί αυτό, όμως; Σε επανάσταση; Με αυτή την έννοια αποτελεί μισή – δηλαδή ατελή – στρατηγική. Γιατί, όπως αποδείχθηκε και στη Βρετανία του ’80, είναι περιορισμένα τα πραγματικά περιθώρια αντίδρασης των συνδικαλιστικών δυνάμεων όταν μια χώρα μπαίνει σε φάση οικονομικού μετασχηματισμού και κυβερνάται από μια αποφασισμένη ελίτ. Ακόμη περισσότερο: όταν έχεις πάει στο ΔΝΤ και το δίλημμα είναι ανάμεσα στο να αλλάξεις ή να σου κόψουν τη χρηματοδότηση απέξω και να χρεοκοπήσεις.

Οπως οι βρετανοί Εργατικοί ξεκόλλησαν από τα συνδικάτα, έτσι έχει ενδιαφέρον ότι η Αθήνα αναστενάζει στους δρόμους σε φάση που ο Τσίπρας και οι συν αυτώ πέρασαν τον Ατλαντικό. Επειδή πολιτική είναι η διαχείριση των συμβόλων, δεν μπορεί κανείς να μη «διαβάσει» κάτι σε αυτή τη χρονική σύμπτωση. Και πιο συγκεκριμένα το φλερτ της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ με την εξουσία. Την ίδια ώρα είναι αξιοσημείωτο και το γεγονός ότι το μέτωπο της κυβέρνησης δεν είναι συνολικά με το συνδικαλιστικό κίνημα αλλά με επιμέρους συνδικάτα – εν προκειμένω στις μεταφορές. Από την άποψη αυτή θα έχουν ενδιαφέρον οι αρχαιρεσίες στην ΓΣΕΕ την άνοιξη.