Ο άγνωστος πόλεμος των πρώην

Ψήφισε και στις τέσσερις κάλπες. Και μάλιστα επιδεικτικά. Μόνο που μέσα στον αχό και τη φασαρία της σύγκρουσης του Βαγγέλη Βενιζέλου με τον ΣΥΡΙΖΑ, η συμπεριφορά του Κώστα Καραμανλή πέρασε σχεδόν απαρατήρητη. Ωστόσο, πηγές που γνωρίζουν επιμένουν ότι η συμπεριφορά του πρώην πρωθυπουργού έχει συγκεκριμένο συμβολισμό. Και ότι πίσω από τις μάχες πρώτης γραμμής που διεξάγονται στο τρέχον πολιτικό σκηνικό υπάρχει ένας αόρατος συνεχιζόμενος πόλεμος ανάμεσα σε αντιμαχόμενους του παρελθόντος.

Ποιοι είναι αυτοί; Σχηματικά θα έλεγε κανείς ότι είναι οι δύο πρώην. Δηλαδή ο Κώστας Καραμανλής και ο Γιώργος Παπανδρέου.

Τον Παπανδρέου – μαζί με τον Παπαδήμο – έβαλαν στην πρότασή τους ο Πάνος Καμμένος και η Χρυσή Αυγή. Αυτή είναι η μία από τις τέσσερις κάλπες στις οποίες ψήφισε ο Κώστας Καραμανλής. Στα χαρτιά, η συμπεριφορά του πρώην πρωθυπουργού μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι τυπικά θεσμική. Προσήλθε, εκ καθήκοντος, και στις τέσσερις κάλπες. Ο νυν Πρωθυπουργός όμως Αντώνης Σαμαράς είδε τα θεσμικά με διαφορετικό τρόπο. Αυτός, ας πούμε, πήγε και ψήφισε μόνο στην κάλπη για τον Γιώργο Παπακωνσταντίνου, αγνοώντας επιδεικτικά όλες τις υπόλοιπες. Κι εδώ η συμπεριφορά είχε τον συμβολισμό της.

Το μυστήριο. Τυπικά μιλώντας και πάλι, η προσέλευση του Κώστα Καραμανλή στην κάλπη για τον Παπανδρέου δεν σημαίνει ντε και καλά κάτι. Δεν σημαίνει δηλαδή ότι ψήφισε. Ωστόσο, στην καταμέτρηση βρέθηκαν να έχουν ψηφίσει για παραπομπή του Παπανδρέου στην Προανακριτική πολύ περισσότεροι από τους 37 βουλευτές που μετρούσε η πρόταση των Ανεξαρτήτων Ελλήνων και της Χρυσής Αυγής.

Θα μπορούσε ο Κώστας Καραμανλής να είναι ένας από αυτούς; Η ψήφος είναι μυστική. Και τα προσχήματα τηρούνται. Αλλά τα συμπεράσματα είναι εύλογα. Ιδίως αν σκεφτεί κανείς ότι από το 2010 και μετά ο πρώην πρωθυπουργός έδρασε σε απόλυτη πειθαρχία και συνάφεια με τις κινήσεις της ΝΔ στη Βουλή. Ακόμη και τον Στουρνάρα άκουσε με τη δέουσα προσοχή στη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ πριν από τον προϋπολογισμό. Το τελευταίο όμως πάρτε το με επιφύλαξη, σε σχέση με γεγονότα που θα αναλυθούν στη συνέχεια.

Τι έχει ο σιωπηλός και μετρημένος Καραμανλής με τον Παπανδρέου; «Τι δεν έχει;» είναι η σωστή ερώτηση. Στην πραγματικότητα, μεταξύ 2009 και 2011 το πολιτικό γραφείο Καραμανλή στην Παναγή Κυριακού παρακολουθούσε με πολύ μεγάλη προσοχή τις κινήσεις του διδύμου Παπανδρέου – Παπακωνσταντίνου στην οικονομία. Οχι μόνο στο θέμα της αναθεώρησης του ελλείμματος, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισαν πολιτικά την προηγούμενη κυβέρνηση.

Η εκτίμηση του γραφείου Καραμανλή είναι ότι Γιώργος και Γιώργος έκαναν ό,τι μπορούσαν για να μπλέξουν τον πρώην πρωθυπουργό και μάλιστα να τον μπλέξουν άσχημα. Σε έναν βαθμό το πέτυχαν. Ιδίως στο εξωτερικό.

η αποδομηση. Δεν είναι τυχαία η απαξιωτική αναφορά στην κυβέρνηση Καραμανλή στο προοίμιο του Μνημονίου που ψηφίστηκε τον Μάιο του 2010 στη Βουλή. Ή το «ξύσιμο» του πρώην πρωθυπουργού από τον διεθνή Τύπο, με αποκορύφωμα το γαλλικό περιοδικό «Μαριάν» που τον περιέλαβε στη λίστα με τα «καθάρματα» της κρίσης. Το προφίλ του Καραμανλή στο εξωτερικό έγινε σουρωτήρι κι ο ίδιος περίπου persona non grata, στη φάση που ο Παπανδρέου μεσουρανούσε κι έδινε πέντε συνεντεύξεις την εβδομάδα ανάμεσα σε δύο ταξίδια στο εξωτερικό. Κορυφαίος υπουργός της κυβέρνησης Παπανδρέου επιβεβαιώνει εκ των υστέρων ότι «έγινε κάθε προσπάθεια τότε να μπλέξουν τον Καραμανλή».

Στο εσωτερικό, ο πρώην πρωθυπουργός είχε την ανησυχία της σύστασης μιας γκράντε Εξεταστικής Επιτροπής για την οικονομία όπου θα έμπαινε στο κόσκινο η πενταετία του. Είναι και ένας από τους λόγους που αναθερμάνθηκε η σχέση με τον Γιώργο Αλογοσκούφη που ξανάγινε περιστασιακός επισκέπτης στην Παναγή Κυριακού. Ο άλλος είναι ότι είχαν πάντα καλή προσωπική χημεία και ότι ο Αλογοσκούφης αδικήθηκε πολιτικά θυσιαζόμενος στον ανασχηματισμό του Ιανουαρίου 2009. Τελικώς, πέρασαν ξώφαλτσα από τον κίνδυνο. Η κυβέρνηση Παπανδρέου έγινε σχετικά γρήγορα η ίδια το πρόβλημα και το αλεξικέραυνο των πολιτικών αντιδράσεων. Ωστόσο, η φάση που ο Σαμαράς έκανε οξεία αντιπολίτευση και αρνιόταν να ψηφίσει τα Μνημόνια συνέπεσε και με την απόλυτη πολιτική ταύτιση με τον Κώστα Καραμανλή.

Το αόρατο τρίγωνο

Αν ο πρώην πρωθυπουργός πήγε και στις τέσσερις κάλπες στο προσκήνιο της Ολομέλειας, κάποιοι επιμένουν να βλέπουν κινήσεις στο παρασκήνιο. Υπάρχει το ερώτημα για τη σχέση Καραμανλή – Καμμένου; Ο πρώην πρωθυπουργός δεν πίστευε ποτέ ότι οι Ανεξάρτητοι Ελληνες θα πάνε πολύ μακριά – και δικαιώθηκε. Η σχέση του όμως με τον ίδιο τον Πάνο Καμμένο δεν έχει διαταραχθεί – όπως, ειρήσθω εν παρόδω, και του προέδρου της Βουλής Βαγγέλη Μεϊμαράκη. Δεν υπάρχει δηλαδή η ένταση που υπάρχει μεταξύ Καμμένου και σαμαρικού στρατοπέδου.

Την ίδια ώρα, σε λογική οφθαλμόν αντί οφθαλμού, οι άνθρωποι του Καραμανλή υποδαυλίζουν με κάθε τρόπο τη συζήτηση που θέλει το ντουέτο Παπανδρέου – Παπακωνσταντίνου να είχε από νωρίς την πρόθεση να πάει τη χώρα στο ΔΝΤ. Εδώ οι άνθρωποι του Καραμανλή – ας μην πούμε ονόματα – συμπίπτουν με τη ρητορική του Καμμένου. Αλλά και με την ενεργοποίηση σε αυτή την κατεύθυνση της Δικαιοσύνης ή μάλλον με τον ζήλο των οικονομικών εισαγγελέων Πεπόνη και Μουζακίτη.

Κάποιοι επιμένουν μάλιστα να μιλούν για τρίγωνο καραμανλικών, Καμμένου και οικονομικών εισαγγελέων. Οπως πάντα, η πολιτική βρίθει από θεωρίες και αφηγήματα για ίντριγκες. Στη λογική αυτή, αναφέρονται συμπτώσεις όπως η αποστολή της δικογραφίας με τα πρόσθετα στοιχεία για τη λίστα Λαγκάρντ λίγη ώρα πριν την ψηφοφορία για την Προανακριτική το βράδυ της Πέμπτης 19 Ιανουαρίου στη Βουλή.

Ακόμη περισσότερο: η δικογραφία για την ΕΛΣΤΑΤ, το έλλειμμα και τον Ανδρέα Γεωργίου. Η εισαγγελική «αφύπνιση» στην περίπτωση αυτή συνέπεσε, λένε τα ίδια πρόσωπα, με τη δίκη μεταξύ Αντρίκου Παπανδρέου και Καμμένου για τα CDS και τις κατηγορίες για πλουτισμό του πρώην πρωθυπουργού. Εισαγγελική έρευνα υπάρχει, ως γνωστόν, και για τα CDS. Ολα αυτά ενώ θέμα με τα ελληνικά δημοσιονομικά στοιχεία δηλώνει δημοσίως η Eurostat εκ Βρυξελλών ότι δεν υφίσταται!

Ο Στουρνάρας
σε ναρκοπέδιο

Την ώρα που κάποιοι επιμένουν να βλέπουν πλούσιο πολιτικο-δικαστικό παρασκήνιο είχαμε και ένα απρόσμενο γεγονός. Στη συνέντευξη που έδωσε προ δεκαημέρου στην Ελλη Στάη, ο Γιάννης Στουρνάρας έκανε περίπατο σε ένα ναρκοπέδιο. Είπε – χαμογελαστός ως συνήθως – στον αέρα ότι ο έλεγχος στην οικονομία χάθηκε μεταξύ 2007 και 2009. Δηλαδή, έριξε μια βολή κατά της πολιτικής διαχείρισης Καραμανλή.

ο… αυθορμητος. Παπανδρεϊκός ο Στουρνάρας δεν είναι. Ισα ίσα, τον είχαν κρατήσει στο περιθώριο στη φάση της αρχικής παντοδυναμίας του Παπανδρέου μετά τον Οκτώβριο του 2009. Είναι επίσης υπουργός Οικονομικών μιας κυβέρνησης που ο βασικός κορμός της – όπως και ο Πρωθυπουργός! – προέρχεται από τη ΝΔ. Τονωμένος από τις συνεχείς εκταμιεύσεις δόσεων αλλά και τα καλά προσωπικά του νούμερα στις μετρήσεις του Μαξίμου, ο Στουρνάρας έπεσε θύμα της γνωστής ευφορίας εκείνων που είναι στην πολιτική και νιώθουν ότι πάνε καλά. Κάπως έτσι λειτούργησαν ανεμπόδιστα τα ανακλαστικά κάποιου που υπήρξε μέλος – από διάφορες θέσεις – των οικονομικών επιτελείων Σημίτη από το 1996 ώς το 2004. Το αποτέλεσμα – αναμενόμενο αν αναλογιστεί κανείς το παρασκήνιο που τόσην ώρα περιγράφουμε – ήταν η εξέγερση των καραμανλικών βουλευτών. Δημοσίως με δηλώσεις αλλά και κατ’ ιδίαν με τηλεφωνήματα στη γραμμή του υπουργού Επικρατείας Δημήτρη Σταμάτη που άναψε από τα παράπονα.

Με τον φόβο
του ΔΝΤ

Ο Γιώργος Παπανδρέου άκουγε τις συμβουλές του Δημήτρη Ρέππα. Δεν είχε εμπιστοσύνη στον Βαγγέλη Βενιζέλο. Φοβόταν τον παρορμητισμό του Θόδωρου Πάγκαλου. Και μάλωνε με τον Ανδρέα Λοβέρδο. Οι τηλεφωνικοί καβγάδες Παπανδρέου – Λοβέρδου – που είχε έναν τρόπο να εξοργίζει τον Γιώργο – αλλά και τα τετ α τετ εξομάλυνσης είναι αρκετά και χρονολογούνται από πριν το 2009. Αν δεν χαθεί το σήμα, τηλεφώνημα μεταξύ του Γιώργου, που γυρίζει από το εξωτερικό, και του Ανδρέα, είναι προγραμματισμένο να υπάρξει και σήμερα. Το ζήτησε ο Λοβέρδος. Και η συζήτηση αφορά το θέμα του ΔΝΤ.

Ο φόβος. Η αναφορά στην προσφυγή στο ΔΝΤ – ως προμελετημένη ή άστοχη – ιδίως από στελέχη των κυβερνήσεών του είναι ζήτημα που αποσταθεροποιεί τον πρώην πρωθυπουργό και τους ανθρώπους του. Γιατί; Προφανώς διότι φοβούνται ότι θα ενοχοποιηθεί και μάλιστα σε ένα αφόρητα εχθρικό – κάτι πρωτοφανές ιστορικά για την πολιτική δυναστεία Παπανδρέου – κοινωνικό κλίμα.

Υπάρχουν ψέματα και μυστικά για το πώς φθάσαμε στο ΔΝΤ; Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, υπάρχουν. Πολλοί επιχειρούν να ξαναγράψουν την Ιστορία και να θέσουν εαυτούς εκτός. Είναι χαρακτηριστικές οι λεπτομερείς αναφορές που κάνει στη δική του στάση – ιδίως σε κατ’ ιδίαν κουβέντες με δημοσιογράφους – ο Βαγγέλης Βενιζέλος, αναφορές που ξεκινούν ακόμη και πριν τις εκλογές του 2009!

Είναι, πάντως, βέβαιο ότι συζήτηση για το ΔΝΤ υπήρχε στον στενό κύκλο του Παπανδρέου – Μαξίμου, οικογένεια και ξένοι οικονομολόγοι με τους οποίους επικοινωνούσε με τα γνωστά e-mail – τουλάχιστον από τον Φεβρουάριο του 2010. Αν πιστέψουμε τον Στρος-Καν στη γνωστή αναφορά που έκανε στη γαλλική τηλεόραση από τον Δεκέμβριο του 2009.

Η συνέχεια. Ολα αυτά, πάντως, δεν θα ξεχαστούν. Στο ΠΑΣΟΚ παρακολουθούν την έρευνα του δημοσιογράφου Μιχάλη Ιγνατίου για το πώς φθάσαμε στο ΔΝΤ. Αυτή θα βγει σε βιβλίο την άνοιξη. Ο Ιγνατίου, κατά πληροφορίες, τα έχει πει τρεις ώρες με τον Στρος-Καν ενώ έχει κάνει συνεντεύξεις με τους υπουργούς και τους πρωταγωνιστές της εποχής. Μένει να καθοριστούν τα off the record. Κρίσιμος παίκτης – και χειριστής – στην όλη ιστορία ήταν, βεβαίως, ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου. Κάτι που εξηγεί και τη νευρικότητα του γραφείου Παπανδρέου στις 28 Δεκεμβρίου, όταν ο πρώην υπουργός Οικονομικών βρέθηκε να κατηγορείται ότι απάλειψε ονόματα συγγενών του από τη λίστα Λαγκάρντ.

Συμπέρασμα: η συζήτηση για το πώς πήγαμε στο ΔΝΤ θα αναζωπυρωθεί. Μένει να δει κανείς αν και πώς θα την τροφοδοτήσει η αντιπαλότητα Καραμανλή – Παπανδρέου στο παρασκήνιο. Αλλωστε, οι πρώην έχουν πολιτικό συμφέρον. Καθένας θέλει να αποδειχθεί ότι δεν έχει αυτός ευθύνη για το τι έγινε το 2010, αλλά ο άλλος.