Τώρα τσουγκρίζουν μόνο τα ποτήρια τους

Με μια σειρά συναντήσεων και εκδηλώσεων από τις οποίες δεν θα λείψουν οι υψηλοί συμβολισμοί Βερολίνο και Παρίσι γιορτάζουν την επέτειο των 50 χρόνων από την υπογραφή της Συνθήκης των Ηλυσίων. Ο Φρανσουά Ολάντ έφτασε χθες στη γερμανική πρωτεύουσα όπου μαζί με την Ανγκελα Μέρκελ συζήτησαν με 200 γερμανούς και γάλλους φοιτητές και μαθητές στην Καγκελαρία. Ηταν το ορντέβρ του κύριου μενού που ακολουθεί σήμερα και περιλαμβάνει κοινή συνεδρίαση των νομοθετικών σωμάτων των δύο χωρών, κοινή συνεδρίαση των Υπουργικών Συμβουλίων και ένα κοντσέρτο κλασικής μουσικής όπου οι παριστάμενοι θα απολαύσουν τις συνθέσεις του Γερμανού Λούντβιχ βαν Μπετόβεν και του Γάλλου Καμίγ Σεν Σανς. Μια κοινή διακήρυξη θα επισφραγίσει αυτή τη φιλία μισού αιώνα που ελάχιστοι φαίνεται να αμφισβητούν από τις δυο πλευρές του Ρήνου: σύμφωνα με δημοσκόπηση, το 80% των Γερμανών και το 75% των Γάλλων δηλώνουν ότι «αγαπούν πολύ τη γείτονα χώρα».
Η αγάπη, πάντως, δεν νικά πάντα την επιφυλακτικότητα στην καλύτερη περίπτωση ή την καχυποψία στη χειρότερη. Οταν στις 22 Ιανουαρίου του 1963 ο καγκελάριος Κόνραντ Αντενάουερ έβαζε την υπογραφή του στη Συνθήκη με την οποία οι δύο χώρες συμφωνούσαν να συνεργαστούν στους τομείς των διεθνών σχέσεων, της άμυνας και της παιδείας, οραματιζόταν μια υπερεθνική Ευρώπη. Ο στρατηγός Ντε Γκολ, από την άλλη, είχε στο μυαλό του μια ένωση κρατών. Η διαφορετική οπτική δεν εμπόδισε τη σχέση να δέσει ακόμη περισσότερο. Το πιο δεμένο ζευγάρι αποδείχθηκαν ο Ζισκάρ ντ’ Εστέν και ο Χέλμουτ Σμιτ. «Είχαμε πολεμήσει και οι δύο στον πόλεμο. Βιώσαμε μια εμπειρία που δεν βοηθούσε. Παρ’ όλ’ αυτά, ή μάλλον ακριβώς γι’ αυτό, η συνεργασία μας ήταν εξαιρετική.» δήλωνε ο Ντ’ Εστέν στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς».

Το κλίμα, όμως, δεν είναι πια το ίδιο. Ο Ζισκάρ ντ’ Εστέν που είχε μιλήσει για «χρυσή εποχή» ξέχασε να πει ότι ένας από τους θεμέλιους λίθους ήταν η ισορροπία δυνάμεων. Η Γαλλία είχε μεγάλο ειδικό βάρος στη διεθνή σκηνή, η Γερμανία ήταν οικονομική δύναμη αλλά πολιτικός νάνος. Η ισορροπία άρχισε να αλλάζει υπέρ του Βερολίνου με την επανένωση των δύο Γερμανιών. Το αντάλλαγμα ήταν το κοινό νόμισμα. Αλλά το ευρώ δεν εμπόδισε τη ζυγαριά να γείρει υπέρ του Βερολίνου. Μιλώντας σε βρετανική εφημερίδα, ο πρώην πρόεδρος της Κομισιόν και πατέρας του κοινού νομίσματος Ζακ Ντελόρ τονίζει πως η οικονομική κρίση διευρύνει ακόμη περισσότερο τις ανισότητες μεταξύ Βερολίνου και Παρισιού. «Η Γερμανία κυριαρχεί οικονομικά, η Γαλλία υποφέρει εξαιτίας του χρέους της. Η εξέλιξη της οικονομικής κρίσης ήταν συνάρτηση των αποφάσεων που έλαβε – ή δεν έλαβε – η Καγκελάριος Μέρκελ», σημειώνει  Αναλυτές επισημαίνουν ότι η Γερμανία χάνει την υπομονή της με τη Γαλλία και αντίστροφα η οργή στο Παρίσι για τις εμμονές του Βερολίνου είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Είναι λοιπόν οι εκδηλώσεις για την επέτειο ένα «φεστιβάλ υποκρισίας», όπως έγραψε η γαλλική «Μοντ»; Ισως δώσουν μια απάντηση σήμερα η γερμανίδα Καγκελάριος και ο γάλλος Πρόεδρος.