Κοινωνικές παροχές και κριτήρια

Πολλές φορές η  κυβέρνηση, για να ασκήσει μια κοινωνική παροχή, θέτει ως προϋπόθεση χορήγησής της και εισοδηματικά κριτήρια. Πρόσφατα προχώρησε στην επιδότηση του πετρελαίου θέρμανσης βάσει και εισοδηματικών κριτηρίων. Αυτές τις ημέρες στο φορολογικό νομοσχέδιο, μεταξύ των άλλων, προβλέπεται ότι η καταβολή επιδόματος τέκνων θα συνοδεύεται από εισοδηματικά κριτήρια. Στη ΔΕΗ ισχύει το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο για άτομα χαμηλού εισοδήματος.

Πιστεύω ότι τα εισοδηματικά κριτήρια, όπως αυτά ισχύουν σήμερα, δεν είναι δίκαια, γιατί δεν καθορίζονται βάσει των πραγματικών εισοδημάτων κάθε πολίτη. Για να είναι αμερόληπτα και κοινωνικά  δίκαια πρέπει να είναι αντικειμενικά, να βασίζονται σε πραγματικά στοιχεία και να αντιμετωπίζουν τους πολίτες ισότιμα, βάσει των πραγματικών – αντικειμενικών και όχι εξωπραγματικών και εικονικών εισοδηματικών στοιχείων.

Οι κοινωνικές παροχές που βασίζονται και σε εισοδηματικά κριτήρια, αν και εκ πρώτης όψεως αυτά φαίνονται αντικειμενικά, στην πραγματικότητα όχι μόνο δεν είναι αντικειμενικά, αλλά στρέφονται και εναντίον όσων δηλώνουν (οικειοθελώς ή μη) με συνέπεια τα φορολογητέα εισοδήματά τους. Αντίθετα ευνοεί όσους φοροδιαφεύγουν. Δεν είναι αντικειμενικά γιατί λαμβάνονται υπόψη τα δηλωθέντα στις φορολογικές δηλώσεις εισοδήματα και όχι τα πραγματικά. Το εισοδηματικό κριτήριο θα ήταν δίκαιο και αντικειμενικό και θα μπορούσε να εφαρμοστεί όπως αυτό προβλέπεται σήμερα, μόνο αν δεν υπήρχε στη χώρα μας τόσο μεγάλη έκταση φοροδιαφυγής και αν δεν υπήρχαν τα φαινόμενα της παραοικονομίας και της αδήλωτης εργασίας.

Το γεγονός αυτό μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι τα εισοδηματικά κριτήρια που ισχύουν σήμερα για τις κοινωνικές παροχές είναι άδικα γιατί:

1. Θίγουν τη δίκαιη και ίση μεταχείριση ατόμων με παρόμοιο πραγματικό εισόδημα.

2. Στρεβλώνουν την αναδιανομή των οικονομικών πόρων του κράτους.

3. «Επιβραβεύουν» πολλούς από όσους συστηματικά  φοροδιαφεύγουν, που ευνοούνται και δικαιούνται κοινωνικών παροχών, αν και τα πραγματικά εισοδήματά τους είναι πολύ μεγαλύτερα.

4. «Τιμωρούν» πολλούς από τους συνεπείς φορολογούμενους, που δεν δικαιούνται τις κοινωνικές παροχές γιατί υπερβαίνουν, κατ’ ελάχιστον, το όριο των κριτηρίων

5. Εμμεσα «παροτρύνουν» τους πολίτες να φοροδιαφεύγουν καθώς οδηγούνται στην απόφαση αυτή γιατί έχουν διπλό προσωπικό όφελος. Πληρώνουν λιγότερο φόρο και παράλληλα μπορεί να δικαιούνται και να καρπώνονται και τις κοινωνικές παροχές.