Ριζικές αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του πολιτικού συστήματος, που ξεκινούν από την πρόταση για εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας από τον λαό και τη θέσπιση ασυμβιβάστου μεταξύ της ιδιότητας του υπουργού και του βουλευτή και φθάνουν στην αναμόρφωση του κοινοβουλευτικού χάρτη (αριθμός βουλευτών και εκλογικών περιφερειών), προτίθεται να προωθήσει η τρικομματική κυβέρνηση.
Η σχετική συζήτηση δεν αποκλείεται να ανοίξει στη σημερινή σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών, καθώς την προηγούμενη εβδομάδα ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ανακοίνωσε ότι θα το θέσει, ζητώντας από τους Αντώνη Σαμαρά και Φώτη Κουβέλη να ξεκινήσουν διάλογο για εκκίνηση της διαδικασίας από τον ερχόμενο Μάρτιο.
Με βάση τον σχεδιασμό του Μαξίμου, αλλά και τη συνεννόηση που έχει ήδη γίνει μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων, εντός του Μαρτίου αναμένεται να συγκροτηθούν άτυπες ομάδες από τα τρία κόμματα ώστε τον Ιούνιο να είναι έτοιμο το πλαίσιο των αλλαγών, έτσι ώστε το αργότερο το προσεχές φθινόπωρο να γίνουν οι σχετικές ψηφοφορίες στη Βουλή.
Ο Βαγγέλης Βενιζέλος έχει μιλήσει ανοιχτά για αλλαγή στον τρόπο εκλογής, αλλά και στις αρμοδιότητες του Προέδρου της Δημοκρατίας, προτείνοντας την άμεση εκλογή του από τον ελληνικό λαό, χωρίς να απειλείται – όπως διευκρίνισε – η διάλυση της Βουλής.
Ο Αντώνης Σαμαράς βλέπει θετικά την απευθείας εκλογή του ανώτατου πολιτειακού παράγοντα, με ενίσχυση παράλληλα του ρυθμιστικού ρόλου του και η θέση αυτή έχει ήδη αποτυπωθεί στις προτάσεις που έχει εισηγηθεί από πέρυσι η ΝΔ.
Είναι όμως έτοιμος να φέρει στο τραπέζι των συζητήσεων ένα πλαίσιο αλλαγών που είναι πεπεισμένος ότι θα αλλάξουν την εικόνα του πολιτικού συστήματος και θα δώσουν ώθηση και στη μεταρρυθμιστική προσπάθεια της χώρας.
Προς την κατεύθυνση αυτή, τόσο η Νέα Δημοκρατία, όσο και το ΠΑΣΟΚ, προτείνουν:
– τροποποίηση της διάταξης για τη βουλευτική ασυλία
– επιμήκυνση του χρόνου παραγραφής για τις ποινικές ευθύνες των υπουργών
– πρόβλεψη για τη διενέργεια δημοψηφίσματος και με λαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία
– ίδρυση Συνταγματικού Δικαστηρίου, καθώς και ειδικού Τμήματος στο ΣτΕ, για την ταχεία εκδίκαση υποθέσεων μεγάλων δημοσίων συμβάσεων και ιδιωτικών επενδύσεων.
Και τα δύο κόμματα φαίνεται πως συμφωνούν στην αλλαγή του εκλογικού συστήματος, ακόμη όμως δεν έχουν ανοίξει τα χαρτιά τους.
ΛΙΓΟΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ. Η μεν Νέα Δημοκρατία σκέφτεται σοβαρά τη μείωση του αριθμού των βουλευτών και των βουλευτών Επικρατείας. Από την πλευρά του το ΠΑΣΟΚ επιθυμεί ένα πιο αναλογικό σύστημα και τη διανομή του μπόνους των 50 εδρών στα κόμματα που θα συμμετέχουν σε έναν κυβερνητικό συνασπισμό.
Για τα πόθεν έσχες, το Μαξίμου επιθυμεί την ανάθεση του ελέγχου τους σε ειδικό σώμα ανώτατων δικαστικών λειτουργών. Ο κ. Βενιζέλος έχει ζητήσει πόθεν έσχες για όλους, όχι μόνο για τους πολιτικούς, αλλά για όλους τους θύλακες επιρροής.
Επίσης, ο κ. Σαμαράς εξετάζει τη θεσμοθέτηση μόνιμων υπηρεσιακών υφυπουργών Εξωτερικών και Οικονομικών (αρμόδιου για τον προϋπολογισμό), με 5ετή θητεία και εκλογή τους από τα 3/5 της Βουλής, ενώ ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κάνει λόγο για αναπροσδιορισμό των σχέσεων Κράτους – Εκκλησίας και συνταγματική αναβάθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ζητεί επίσης έλεγχο των οικονομικών των κομμάτων και των πολιτικών προσώπων.