Πρώτη δόση αυξήσεων έως 13% στο ρεύμα
Σε... δόσεις έρχεται ο πικρός λογαριασμός του 2013: ανακοινώθηκε χθες ένα μέρος των φετινών ανατιμήσεων στους λογαριασμούς της ΔΕΗ ενώ στις πράξεις νομοθετικού περιεχομένου που κατατέθηκαν αργά τη νύχτα της Παρασκευής προς κύρωση στη Βουλή υπήρχε και ένας νέος φόρος πολυτελείας για χιλιάδες κατόχους ΙΧ αυτοκινήτων άνω των 2.000 κυβικών εκατοστών.
Μάλιστα, η επιβολή του γίνεται ελάχιστες μέρες μετά τη λήξη της προθεσμίας που είχε δοθεί για την κατάθεση πινακίδων – πράγμα που σημαίνει ότι οι ιδιοκτήτες τέτοιων αυτοκινήτων, οι οποίοι θα φτάσουν να επιβαρυνθούν ακόμα και 3.000 ευρώ αναλόγως των κυβικών και της ηλικίας του οχήματός τους, θα πληρώσουν τουλάχιστον για την πρώτη χρονιά εφαρμογής του νέου φόρου! Βεβαίως, εκδηλώθηκαν αντιδράσεις από σχεδόν όλα τα κόμματα για τη συγκεκριμένη μέθοδο νομοθέτησης, αλλά η απάντηση από την πλευρά της κυβέρνησης ήταν η αναμενόμενη: όλα πρέπει να έχουν ψηφιστεί απόψε για να πάρουμε την επόμενη δόση…
Μεγάλο ενδιαφέρον σε ό,τι αφορά τις προθέσεις των αρμοδίων είχε και η απόφαση της ΔΕΗ να μη δώσει παραδείγματα για το τι σημαίνουν οι ανατιμήσεις των τιμολογίων του ρεύματος για κατανάλωση έως 800 κιλοβατώρες, που αφορά βεβαίως και νοικοκυριά που έχουν ενταχθεί στο κοινωνικό τιμολόγιο, αλλά αφορά και χιλιάδες εξοχικά σπίτια. Οι αυξήσεις για τις μέσες καταναλώσεις φτάνουν ώς και 13% – μόνον για την αξία του ρεύματος. Βεβαίως οι καταναλωτές θα έχουν πλήρη εικόνα μόνον όταν λάβουν τον λογαριασμό και ενώ πολλοί έχουν στραφεί στο ρεύμα και για να εξασφαλίσουν θέρμανση λόγω της μεγάλης ανατίμησης του πετρελαίου θέρμανσης.
Ηλεκτροσόκ Νο1 για τους καταναλωτές, καθώς χθες το υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής ανακοίνωσε την πρώτη δόση των αυξήσεων στα τιμολόγια της ΔΕΗ, που ανέρχονται μεσοσταθμικά σε 9%, αλλά φθάνουν έως και το 13% ανάλογα με το ύψος της κατανάλωσης και την κατηγορία.
Αυτό τουλάχιστον προκύπτει από τα παραδείγματα που ανακοίνωσε το υπουργείο για την πρώτη δόση των αυξήσεων, που στην πραγματικότητα όμως μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερες για τις χαμηλές καταναλώσεις (0 έως 800 κιλοβατώρες), για τις οποίες το υπουργείο απέφυγε να δώσει παραδείγματα. Και όλα αυτά μόνο για το πρώτο τετράμηνο, αφού για να υπολογιστεί η επιβάρυνση που θα προκύπτει για έναν καταναλωτή για όλο το έτος θα πρέπει να προστεθούν και οι δύο επόμενες αυξήσεις στα τιμολόγια, που θα γίνουν τον Μάιο και τον Ιούλιο (μαζί με την απελευθέρωσή τους).
Απομονώνοντας πάντως μόνο τις αυξήσεις που οφείλονται στο ρεύμα και τους ρύπους, προκύπτουν μαζί με τους αναλογούντες φόρους επιβαρύνσεις πολύ μεγαλύτερες, της τάξεως του 25% για τη χαμηλή κατηγορία (0-800 KWh) και 19,1% για την αμέσως επόμενη (801-1.000 KWh). Στον τελικό ωστόσο λογαριασμό, οι αυξήσεις αυτές περιορίζονται λόγω της απόφασης που πήρε η ΡΑΕ τον Δεκέμβριο να μειώσει τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις (εν προκειμένω τα τέλη χρήσης συστήματος και τα τέλη δικτύου).
ΤΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ. Αναφορικά με την πρώτη δόση των αυξήσεων, που θα ισχύσουν αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου, με βάση τα παραδείγματα που έδωσε το ΥΠΕΚΑ προκύπτουν οι εξής επιβαρύνσεις:
– Για οικιακό πελάτη με 4μηνιαία κατανάλωση 1.200 KWh και μονοφασική παροχή, επιπλέον 16,28 ευρώ (+9,1%).
– Για οικιακό πελάτη με 4μηνιαία κατανάλωση 1.600 KWh και μονοφασική παροχή, επιπλέον 21,66 ευρώ (+9,1%).
– Για οικιακό πελάτη με 4μηνιαία κατανάλωση 2.000 KWh, επιπλέον 27,04 ευρώ (+8,6%).
– Για μικρό εμπορικό πελάτη (π.χ. κατάστημα) με μονοφασική παροχή και κατανάλωση 1.000 KWh, επιπλέον 19,89 ευρώ (+11%).
n Και για αγροτικό πελάτη με μέση μηνιαία κατανάλωση 1.400 KWh το τετράμηνο, επιπλέον 14,98 ευρώ (+13%).
Το μεσοσταθμικό ποσοστό της πρώτης δόσης αυξήσεων ύψους 9% προκύπτει ως άθροισμα της μέσης αύξησης στο ρεύμα (3%), της επιβάρυνσης λόγω ρύπων (5%) και της αύξησης του τέλους ΑΠΕ (1%). Ωστόσο, κάποια κλιμάκια κατανάλωσης έχουν αλλάξει με συνέπεια ο υπολογισμός των επιβαρύνσεων να μην είναι δυνατός. Ενώ στα τιμολόγια που ίσχυαν μέχρι πρότινος η κατηγορία 1.000-2.000 KWh έσπαγε σε τρεις (1.001-1.200, 1.201-1.600, και 1.601-2.000 KWh), τώρα γίνεται μια ενιαία κατηγορία. Ως αποτέλεσμα δεν μπορεί κάποιος να υπολογίσει τις αυξήσεις συγκριτικά με πέρυσι.
Οι αυξήσεις περιλαμβάνουν και ένα επιπλέον κόστος 270 εκατ. ευρώ για τους ρύπους, την εφαρμογή της Οδηγίας για την κατάργηση των δωρεάν δικαιωμάτων CO2, που βέβαια θα ήταν μικρότερη αν η ΔΕΗ είχε εκσυγχρονίσει εγκαίρως τους σταθμούς και είχε γίνει πιο πράσινη, προσθέτοντας έργα σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Κάτι τέτοιο θα είχε ως συνέπεια να μειώσει το κόστος των ρύπων για την ίδια και κατ’ επέκταση για τους καταναλωτές, στις πλάτες των οποίων τώρα μετακυλίονται. Δεν είναι τυχαίο ότι ποσοστό 5% από το 9% της μεσοσταθμικής αύξησης αφορά τους ρύπους. Από την πλευρά του ο υφυπουργός ΠΕΚΑ Ασημάκης Παπαγεωργίου για να δικαιολογήσει το ύψος των αυξήσεων επικαλείται την υποχρεωτική εφαρμογή της Οδηγίας για τους ρύπους, αναφέρει ότι η ανακοίνωση της πρώτης δόσης ήταν προαπαιτούμενο για την εκταμίευση της επόμενης δόσης, και υποστηρίζει ότι το ΥΠΕΚΑ έκανε ό,τι καλύτερο μπορούσε για να περιορίσει τις ανατιμήσεις στο ρεύμα.
Το Κοινωνικό Τιμολόγιο. Ταυτόχρονα με τις αυξήσεις διευρύνεται σημαντικά το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο, τόσο ως προς το εισοδηματικό κριτήριο, όσο και ως προς την κατανάλωση, προκειμένου να συμπεριλάβει ακόμη περισσότερους καταναλωτές που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες. Το νέο Κοινωνικό Τιμολόγιο θα παρέχει έκπτωση κατά 42% σε σχέση με το οικιακό τιμολόγιο της ΔΕΗ που ισχύει από την 1η Ιανουαρίου (έναντι 30%-35% πέρυσι), η οποία μάλιστα θα αφορά το σύνολο της κατανάλωσης κάθε δικαιούχου, έναντι μόνο των πρώτων 800 κιλοβατωρών όπως ίσχυε μέχρι πρότινος.
Το εισοδηματικό όριο για ανέργους και άτομα με χαμηλό εισόδημα, από τα 12.000 ευρώ που ήταν έως σήμερα (ετήσιο οικογενειακό), προσαυξάνεται κατά 3.000 ευρώ ανά παιδί για τα πρώτα δύο παιδιά. Για τους τριτέκνους και τα άτομα με αναπηρία το εισοδηματικό όριο από τα 22.500 (ετήσιο οικογενειακό) αυξάνεται στα 23.500 ευρώ.
ΤΑ ΟΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ. Αύξηση έχουμε και στα όρια κατανάλωσης. Για καθέναν από τους δικαιούχους η μέση 4μηνιαία κατανάλωση δεν πρέπει να υπερβαίνει ανάλογα με την κατηγορία όπου ανήκει τις 1.500 KWh (από 1.400 KWh πέρυσι) και τις 1.700 KWh (από 1.600 KWh πέρυσι). Στα όρια αυτά υπολογίζεται μόνο η κατανάλωση της ημέρας, όχι οι καταναλώσεις του νυχτερινού τιμολογίου. Ειδικότερα, για άτομα με χαμηλό εισόδημα και ανέργους, το όριο κατανάλωσης αυξάνεται σε 1.500 KWh/ 4μηνο, ενώ για τριτέκνους και αναπήρους σε 1.700 KWh/ 4μηνο.
Γενικός κανόνας είναι ότι εφόσον ο μέσος όρος έτους είναι εντός των παραπάνω ορίων, ο καταναλωτής δεν απεντάσσεται από το Κοινωνικό Τιμολόγιο ακόμη και αν υπερβεί το όριό του κατά τη διάρκεια ενός 4μηνου, π.χ. το καλοκαίρι λόγω κλιματιστικών.
Τέλος, καθιερώνεται και μια νέα κατηγορία, για άτομα με σοβαρά προβλήματα υγείας που χρήζουν ενεργοβόρας μηχανικής υποστήριξης. Το εισοδηματικό όριο τίθεται στα 3.000 ευρώ (ετήσιο οικογενειακό εισόδημα) και το όριο κατανάλωσης έως τις 2.000 KWh/ 4μηνο.
«Βραχυκύκλωμα»
Γερασμένο δίκτυο
Οι καταναλωτές για άλλη μια φορά καλούνται μέσω των νέων τσουχτερών αυξήσεων και των επόμενων δύο που έχουν προγραμματιστεί για φέτος να πληρώσουν τη χρόνια ολιγωρία της ΔΕΗ να εκσυγχρονίσει τις μονάδες της και την αποτυχία της να μειώσει αποτελεσματικά το κόστος λειτουργίας της, όχι μόνο με περικοπές απολαβών, αλλά σε όλη την παραγωγική της αλυσίδα.