Ενα καλό μάθημα για την Ευρώπη

Σηματοδοτεί τον φυσικό επίλογο του νεοφιλελευθερισμού, το τέλος της μοναδικής σκέψης, τον επιθανάτιο ρόγχο του δόγματος «μικρότερο κράτος, λιγότεροι φόροι, λιγότεροι κανόνες» η συμφωνία που απέτρεψε την ελεύθερη πτώση της μεγαλύτερης οικονομίας στον κόσμο στον δημοσιονομικό γκρεμό; Η απάντηση δεν μπορεί παρά να είναι καταφατική –  σημειώνει ο πολιτικός αναλυτής Φεντερίκο Ραμπίνι στη «Ρεπούμπλικα» – αν λάβει κανείς υπόψη του το θερμό χειροκρότημα των αγορών με το οποίο έγινε δεκτή. Η νίκη του αμερικανού Προέδρου αρέσει στις αγορές επειδή βλέπουν στις ΗΠΑ μια ηγέτιδα δύναμη με μια σαφή στρατηγική στήριξης της ανάπτυξης. Η θετική αντίδραση των αγορών είναι σημάδι αναγνώρισης ότι μια αριστερή οικονομική πολιτική συνιστά σε αυτή τη φάση μια μοναδική ελπίδα εξόδου από τον φαύλο κύκλο χρέος – λιτότητα – ανεργία – χρέος. Σε αυτή τη συμφωνία, επισημαίνει ο ιταλός αναλυτής, υπάρχει ένα σημαντικό μήνυμα για την Ευρώπη: η πολιτική σκληρής λιτότητας που εφαρμόζεται στη Ρώμη, τη Μαδρίτη, την Αθήνα και τη Λισαβώνα διατηρεί την ευρωζώνη σε μια κατάσταση ομηρείας. Η ήπειρος της λιτότητας είναι η μαύρη τρύπα της παγκόσμιας ανάπτυξης. Εάν υπάρχει μια πολιτική «δύο χρόνων», η σειρά είναι αυτή που υπέδειξε η Ουάσιγκτον. Πρώτα πρέπει να αντιμετωπιστεί η τάση διεύρυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων. Δεν μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη εάν στερηθούν την αγοραστική τους δύναμη τα χαμηλότερα εισοδήματα, γιατί μόνο έτσι η πραγματική οικονομία μπορεί να παραγάγει πλούτο και θέσεις εργασίας. Το μάθημα είναι παλιό, χρονολογείται από την εποχή του Κέινς και τις πολιτικές του που απάλλαξαν τη Δύση από τη Μεγάλη Υφεση της δεκαετίας του 1930. Ο καπιταλισμός σώθηκε από τον εαυτό του, απαλλάχτηκε από τις αυτοκαταστροφικές τάσεις του χάρις στην παρεμβατική πολιτική του Φράνκλιν Ρούσβελτ. Ακολουθώντας τον ίδιο δρόμο, ο Μπαράκ Ομπάμα κατέφερε ένα αποφασιστικό πλήγμα στην πολιτιστική ηγεμονία της Δεξιάς και το ριγκανικό δόγμα της απορρύθμισης της αγοράς, που επηρέασε ακόμη και την πολιτική του Δημοκρατικού Μπιλ Κλίντον. Αυτόν τον δρόμο πρέπει να ακολουθήσει και η Ευρώπη.