Προσοχή! Οι απατεώνες του Ιντερνετ πληθαίνουν

Το κείμενο αυτό είναι (μεταφρασμένο) απόσπασμα από ρεπορτάζ του αμερικανικού τηλεοπτικού δικτύου CNBC – ή, τουλάχιστον, αυτό ήθελε να πιστέψουμε ο άνθρωπος που μας το έστειλε μέσω email.

Η αλήθεια είναι ότι έχει κάνει καλή δουλειά: το «ρεπορτάζ» φιλοξενείται σε ένα σάιτ που είναι πιστό αντίγραφο του ιστότοπου του CNBC.

Με μια διαφορά: όπου κι αν πατήσει ο επισκέπτης του, δεν θα μεταφερθεί σε ειδήσεις ή βίντεο του καναλιού, αλλά σε ένα άλλο σάιτ που – όλως τυχαίως – διαφημίζει την εταιρεία στην οποία εργάζεται η υποτιθέμενη… Αθηναία με το αμερικανικό όνομα (παρεμπιπτόντως, το ίδιο email κυκλοφορεί σε δεκάδες παραλλαγές: η «Πατρίσια Φίνι από την Αθήνα» γίνεται, αίφνης, Νεοϋορκέζα, Παριζιάνα ή Λονδρέζα, διατηρώντας πάντα το ίδιο όνομα – προφανώς οι συντάκτες του δεν είχαν μεγάλη έμπνευση…).

Πρόκειται, ασφαλώς, για μία από τις καλά στημένες απάτες του Διαδικτύου, που έχουν στόχο να ξεγελάσουν τους ανυποψίαστους χρήστες και να τους πείσουν να αποκαλύψουν τα προσωπικά τους δεδομένα.

Αν νομίζετε ότι μόνον οι αφελείς πέφτουν θύματα, ρίξτε μια ματιά στους αριθμούς: περισσότεροι από 1,5 εκατ. άνθρωποι γίνονται καθημερινά στόχοι των κυβερνοεγκληματιών σε όλο τον κόσμο. Σύμφωνα με την εταιρεία λογισμικού ασφαλείας Symantec, από τον Νοέμβριο του 2011 έως τον περασμένο Νοέμβριο 556 εκατ. άνθρωποι έπεσαν θύματα παρόμοιων επιθέσεων.

ΡΕΠΟΡΤΑΖ – ΜΑΪΜΟΥ. Το παραπάνω μήνυμα – που άλλοτε παρουσιάζεται ως ρεπορτάζ του CNBC και άλλοτε ως τηλεγράφημα του Ασοσιέιτεντ Πρες – έχει σταλεί σε εκατοντάδες email, τα οποία παραπέμπουν σε ιστότοπους-μαϊμού μέσων μαζικής ενημέρωσης.

Συντάκτης του είναι μια αμερικανική εταιρεία που εμφανίζεται να προσφέρει θέσεις εργασίας εξ αποστάσεως, προτρέποντας τους ενδιαφερομένους να ανταποκριθούν στο κάλεσμα για… την ευκαιρία της ζωής τους.

Το μόνο που πρέπει να κάνουν είναι να συμπληρώσουν μια φόρμα με το ονοματεπώνυμό τους, το email τους και τον αριθμό του κινητού τους τηλεφώνου, προκειμένου να διεκδικήσουν μία από τις δήθεν προσφερόμενες θέσεις. Ωστόσο, όποιοι το κάνουν, όχι μόνο δεν θα βρουν δουλειά, αλλά θα βρεθούν μπλεγμένοι σε… δουλειές με φούντες και, αντί να πληρωθούν, θα κληθούν να πληρώσουν!

Ο χρήστης καλείται να καταβάλει μια μικρή συνδρομή, που συχνά δεν υπερβαίνει τα 10 δολάρια, για να εισέλθει «σε έναν απέραντο κόσμο εργασιακών ευκαιριών». Τι είναι 10 δολάρια μπροστά σε έναν μισθό 7.000 δολαρίων;

Στην πραγματικότητα, όμως, εισάγοντας τα στοιχεία της πιστωτικής του κάρτας σε μια μολυσμένη φόρμα συναλλαγών, δίνει στους επιτήδειους τη δυνατότητα να αποκτήσουν πρόσβαση στον τραπεζικό του λογαριασμό.

Αλλες απάτες στήνονται με τη δημιουργία ιστοτόπων ή με την αποστολή αρχείων που περιέχουν κακόβουλο λογισμικό. Οταν ο χρήστης μεταβεί στο σάιτ ή ανοίξει τα συνημμένα αρχεία που του έχουν σταλεί μέσω email, ο υπολογιστής του μολύνεται και τα περιεχόμενά του γίνονται βορά των απατεώνων.

Την παραμονή των Χριστουγέννων, μια γυναίκα από την Αθήνα (σ.σ.: τα στοιχεία της είναι στη διάθεση της εφημερίδας) που είχε λάβει το επίμαχο email, διαπίστωσε ότι το ίδιο μήνυμα είχε σταλεί σε όλες τις διευθύνσεις email που είχε χρησιμοποιήσει έως τότε! Ως αποστολέας εμφανιζόταν η ίδια – εκείνη όμως δεν το είχε στείλει ποτέ.

ΤΑ SPAM EΜΑΙLS. Κάθε ημέρα αποστέλλονται 14,5 δισ. μηνύματα σπαμ (ανεπιθύμητη αλληλογραφία) σε όλο τον κόσμο, αριθμός που αντιστοιχεί στο 45% των συνολικών email. Ορισμένα από αυτά περιέχουν ιούς ή κακόβουλο λογισμικό.

Οι «εργασιακές απάτες» (employment scams) είναι της μόδας τα τελευταία χρόνια που η ύφεση πλήττει όλο και περισσότερους ανθρώπους (προσέξτε την επίκληση της οικονομικής κρίσης στο υποτιθέμενο ρεπορτάζ του CNBC, ως δέλεαρ για την προσέλκυση θυμάτων). Οσοι, όμως, πιστέψουν τους επιτήδειους, αντί να βρουν δουλειά θα βρεθούν με λιγότερα λεφτά.

Οι περισσότερες θέσεις εργασίας-μαϊμού διαφημίζονται στο Διαδίκτυο με την ένδειξη «Εργασία από το σπίτι» (Work From Home) και βάζουν στο στόχαστρο κυρίως ανέργους, συνταξιούχους, αναπήρους, φοιτητές και άλλα άτομα που θέλουν να συμπληρώσουν το εισόδημά τους.

Οι απατεώνες στέλνουν email στα υποψήφια θύματα έχοντας υποκλέψει τις διευθύνσεις τους σαρώνοντας τον Παγκόσμιο Ιστό (κάντε μια αναζήτηση του email σας στο Google και θα μείνετε έκπληκτοι από τα αποτελέσματα). Τους τάζουν ευκαιρίες καριέρας και τους ζητούν να στείλουν μέσω email τα προσωπικά τους στοιχεία ή να τα καταχωρίσουν σε ειδικές φόρμες.

Στην καλύτερη περίπτωση τα δεδομένα τους θα πουληθούν σε πραγματικές εταιρείες που προσφέρουν θέσεις εργασίας, οι οποίες θα αρχίσουν να τους βομβαρδίζουν με μηνύματα σπαμ. «Ανοιξα το email μου και βρήκα 20 μηνύματα που διφημίζουν προϊόντα τύπου Viagra. Υποθέτω ότι αυτή είναι η τιμωρία μου που απάντησα στο μήνυμα», γράφει ο χρήστης ενός φόρουμ.

Στη χειρότερη περίπτωση (αν έχουν αποκαλύψει τον αριθμό της πιστωτικής τους κάρτας), οι επιτήδειοι θα αρχίσουν να χρεώνουν τον λογαριασμό τους.

Ποιο είναι το κόλπο της εμπιστοσύνης

Μια από τις πιο διαδεδομένες μορφές απάτης στο Διαδίκτυο είναι το λεγόμενο «κόλπο της εμπιστοσύνης» (confidence game).

Οι απατεώνες εξαπατούν τα θύματά τους αφού προηγουμένως έχουν κερδίσει την εμπιστοσύνη τους, υποδυόμενοι αξιόπιστες οντότητες (συνήθως εταιρείες ή τράπεζες). Στη συνέχεια, υποκλέπτουν προσωπικά δεδομένα με τη μέθοδο του phishing (ηλεκτρονικό ψάρεμα).

Η τεχνική είναι απλή: λαμβάνετε ένα email με τον τίτλο «επείγουσα επαλήθευση του λογαριασμού σας» το οποίο σας ζητά να στείλετε τις προσωπικές σας πληροφορίες ή να καταχωρίσετε τους κωδικούς του e-banking σε ιστότοπους που φαίνεται ότι ανήκουν στην τράπεζα, στην πραγματικότητα όμως αποτελούν παγίδα. Οι απατεώνες υποκλέπτουν τους κωδικούς και αποκτούν πρόσβαση στον τραπεζικό σας λογαριασμό.

Είναι κανόνας ότι η τράπεζά σας δεν πρόκειται ποτέ να σας ζητήσει να αποκαλύψετε τα προσωπικά σας δεδομένα μέσω email. Αν έχετε αμφιβολία για την αυθεντικότητα ενός μηνύματος, επικοινωνήστε τηλεφωνικά με την τράπεζα.

 

Η «νιγηριανή απάτη» με email από… κροίσο

Μεγάλη παγίδα είναι η λεγόμενη «νιγηριανή απάτη». Πρόκειται για email τα οποία δήθεν προέρχονται από έναν κροίσο στη Νιγηρία, ο οποίος ψάχνει εναγωνίως να βρει μια τράπεζα του εξωτερικού για να μεταφέρει τα χρήματά του. Παρακαλεί τους παραλήπτες του μηνύματος να τον βοηθήσουν, πληρώνοντας ένα μικρό ποσό για… «έξοδα μεταφοράς» και σε αντάλλαγμα τους υπόσχεται ένα σημαντικό ποσοστό των καταθέσεών του.

Το κόλπο μοιάζει βγαλμένο από την ταινία «Κάτι κουρασμένα παλικάρια», όπου ο Λάμπρος Κωνσταντάρας κινδυνεύει να πέσει θύμα μιας αντίστοιχης απάτης που του στήνουν η Μέλπω Ζαρόκωστα και η Νόρα Βαλσάμη, συνεπικουρούμενες από τον «Φον Κουνέλα» Χρόνη Εξαρχάκο! Ωστόσο, 45 χρόνια μετά, δείχνει ακόμη φρέσκο, αν κρίνουμε από την επιτυχία του στο Ιντερνετ.

Η φαντασία των απατεώνων είναι ανεξάντλητη. Οσοι χρησιμοποιείτε email είναι σχεδόν απίθανο να μην έχετε λάβει ούτε μία φορά κάποιο μήνυμα που σας πληροφορεί ότι έχετε κερδίσει ένα μεγάλο χρηματικό ποσό σε μια κλήρωση.

Αν το διαγράψατε γελώντας, μην είστε σίγουροι ότι όλοι αντέδρασαν με τον ίδιο τρόπο. Υπάρχουν πολλοί που την έχουν πατήσει, πληρώνοντας τους… φόρους των κερδών τους προτού παραλάβουν το ποσό που κέρδισαν. Οι φόροι καταβλήθηκαν, αλλά τα χρήματα ακόμη έρχονται…

 

Eύκολος στόχος τα έξυπνα κινητά

Τον τελευταίο χρόνο έχουν πληθύνει οι επιθέσεις σε smartphones και άλλες φορητές συσκευές, οι οποίες χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο για πρόσβαση στο Ιντερνετ.

Οι κυβερνοεγκληματίες επιχειρούν να αποκτήσουν πρόσβαση στα δεδομένα των χρηστών εγκαθιστώντας στις συσκευές δούρειους ίππους. Πρόκειται για προγράμματα που κρύβονται σε εφαρμογές (apps), σε SMS ή σε email. Μόλις οι χρήστες κατεβάσουν τις εφαρμογές η συσκευή τους μολύνεται από κακόβουλο λογισμικό.

Ιδιαίτερα δημοφιλείς είναι οι δούρειοι ίπποι με τα ονόματα ZitMo και ZeuS, οι οποίοι υποκλέπτουν τους κωδικούς πρόσβασης που χρησιμοποιούν οι κάτοχοι των συσκευών για εκτέλεση τραπεζικών συναλλαγών ή για να κάνουν διαδικτυακές αγορές.

Εναλλακτικά, οι επιτήδειοι στέλνουν email τα οποία δήθεν προέρχονται από την τράπεζα του χρήστη. Αν εκείνος τους πιστέψει και κάνει κλικ στο λινκ που περιέχεται στο μήνυμα, οδηγείται σε ένα σάιτ που αποτελεί πιστό αντίγραφο τους ιστότοπου της τράπεζας. Εκεί καλείται να καταχωρίσει τα στοιχεία του λογαριασμού του, τα οποία πέφτουν στα χέρια των κυβερνοεγκληματιών.