«Με αυτό το ποίημα δεν θα καταλάβεις την εξουσία»

Σε αυτή τη χώρα, η φτώχεια μειώθηκε μέσα σε δέκα χρόνια από 57% σε 22%, οι μισθοί αυξάνονται κατά 25% τον χρόνο, ο πληθωρισμός δεν υπερβαίνει το 10% και η Πρόεδρος επανεξελέγη πέρυσι με 54%. Ολα μοιάζουν ιδανικά. Και τότε γιατί έχουν ξεσηκωθεί τα συνδικάτα; Γιατί έγιναν την περασμένη εβδομάδα λεηλασίες σε σουπερμάρκετ και άλλα καταστήματα σαράντα πόλεων, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν τρεις άνθρωποι και να συλληφθούν πεντακόσιοι;

Υπάρχει η κυβερνητική εκδοχή: πίσω από τις ταραχές βρίσκονται συγκεκριμένα κόμματα και/ ή ξένες δυνάμεις. Υπάρχει και η πραγματικότητα: όσο οι τιμές των πρώτων υλών που εξάγει η Αργεντινή (όπως η σόγια) ήταν υψηλές η χώρα παρουσίαζε ανάπτυξη και η κυβέρνηση μπορούσε να αυξάνει τους μισθούς των εργαζομένων. Ο πληθωρισμός δεν ενδιέφερε κανέναν, άλλωστε το συλλογικό τραύμα από την υψηλή ανεργία και τη φτώχεια των ετών 2001 και 2002 είναι τόσο βαθύ ώστε ο κόσμος παραβλέπει τον πληθωρισμό αν υπάρχει χαμηλή ανεργία και καλύτερη κατανομή του πλούτου. Οταν ξέσπασε όμως η χρηματοπιστωτική κρίση και οι τιμές των εξαγωγικών προϊόντων άρχισαν να μειώνονται, τα πράγματα δυσκόλεψαν. Η αγοραστική δύναμη των Αργεντινών δεν μπορούσε να διατηρηθεί πια στα ίδια επίπεδα. «Μου αυξάνουν τον μισθό, αλλά τα χρήματα δεν μου φτάνουν ούτε για να αγοράσω τρόφιμα ούτε για να πληρώσω τα δίδακτρα των παιδιών μου», λέει στην «Ελ Παΐς» η 42χρονη Βιβιάνα.

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ.Η εξήγηση είναι απλή. Ο πραγματικός πληθωρισμός δεν είναι 10%, όπως ισχυρίζεται η κυβέρνηση, αλλά υπερβαίνει το 23%. Η ίδια η Πρόεδρος Κριστίνα Φερνάντες παραδέχθηκε εμμέσως τον περασμένο Οκτώβριο σε ομιλία της στο Χάρβαρντ ότι η κυβέρνησή της αλλοιώνει τα στοιχεία (άλλωστε, όπως είπε, δεν είναι η μόνη!). Ο κόσμος όμως ζει την αληθινή πραγματικότητα, όχι την αλλοιωμένη. Αυτή την πραγματικότητα που δεν είδε, ή δεν θέλησε να δει, ο Αλέξης Τσίπρας.

Ενα ταξίδι στη Λατινική Αμερική είναι πάντα ενδιαφέρον. Αλλάζεις παραστάσεις, συναντάς μαχητικούς ανθρώπους, ρίχνεις και κανένα τάνγκο.Ομως, η ήπειρος αυτή είναι πολύ διαφορετική από την Ευρώπη. Και η Αργεντινή έχει τεράστιες διαφορές από την Ελλάδα. Το ότι δεν κατέρρευσε μετά τη χρεοκοπία της δεν σημαίνει ότι θα είχε ανάλογη έκβαση και η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ. Η Αργεντινή έχει σοβαρή εξαγωγική βιομηχανία, η Ελλάδα όχι. Η Δύση βρισκόταν τότε σε φάση ανάπτυξης, τώρα είναι σε ύφεση. Από την άλλη, η Ελλάδα ανήκει σε μια οικογένεια, την ευρωπαϊκή, η Αργεντινή ήταν μόνη.

Υπάρχουν και άλλες διαφορές. Η κυβέρνηση Παπαδήμου, παρά τη λυσσαλέα αντίθεση του ΣΥΡΙΖΑ, τον περασμένο Μάιο επέλεξε να πληρώσει ένα ομόλογο από εκείνα που δεν είχαν υπαχθεί στο κούρεμα προκειμένου να μην κινηθούν εναντίον της διαδικασίες χρεοκοπίας. Η κυβέρνηση της Αργεντινής, αντίθετα, επέλεξε σκληρή στάση, με το σύνθημα: «Ούτε ένα δολάριο στα αρπακτικά!». Τα hedge funds προσέφυγαν στην αμερικανική Δικαιοσύνη και η Αργεντινή κινδυνεύει τώρα εκ νέου με χρεοκοπία.Τι θα συνέβαινε αν η Ελλάδα κατήγγελλε μονομερώς το Μνημόνιο (όπως ζητούσε το κόμμα του κ. Τσίπρα); Ισως η Ευρώπη να έκανε πίσω. Ολες οι ενδείξεις όμως ήταν ότι θα μας έδειχναν την έξοδο.

Η «ΛΥΣΗ ΛΟΥΛΑ». Τέτοιο ρίσκο δεν πήρε ούτε η άλλη χώρα που επισκέφθηκε η αντιπροσωπεία του ΣΥΡΙΖΑ, η Βραζιλία. Ο αριστερός Λούλα όχι μόνο τήρησε τις υποχρεώσεις της χώρας του απέναντι στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, αλλά επεξέτεινε και τη συμφωνία μαζί του, προχωρώντας σε ευρύτατο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων. Αυτό δεν τον εμπόδισε να εφαρμόσει σημαντικά προγράμματα για την εξάλειψη της φτώχειας. Το μήνυμά του προς τον ελληνικό λαό, μέσω του κ. Τσίπρα, ήταν ότι πρέπει να είμαστε ψύχραιμοι και να αναζητούμε λύσεις. «Εδώ στη Βραζιλία», τόνισε, «το κλειδί για την έξοδο από την κρίση ήταν η οικονομική ανάπτυξη, το εμπόριο, οι επενδύσεις, η δημιουργία θέσεων εργασίας και η κατανάλωση». Του είπε, άραγε, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης ότι ο ίδιος έχει προειδοποιήσει τους ξένους επενδυτές να μην ξανοίγονται πολύ στην Ελλάδα γιατί όταν αναλάβει την εξουσία θα τα αλλάξει όλα; Τον ενημέρωσε για τη δέσμευσή του να καταργήσει το Μνημόνιο με έναν νόμο;

Η Βραζιλία αντιμετωπίζει και αυτή κρίση. Τα συνδικάτα κατήγγειλαν την Πρόεδρο Ρουσέφ ότι παρέλαβε μια χώρα που είχε ρυθμό ανάπτυξης 7,5% και την οδήγησε στο μηδέν, την προειδοποίησαν ότι η διετία του μέλιτος έλαβε τέλος και εξήγγειλαν κινητοποιήσεις. Για πότε; Για τις… 6 Μαρτίου! Πληροφόρησε, άραγε, ο αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ την υψηλή συνομιλήτριά του ότι στην Ελλάδα – με σιωπηρή ή ανοιχτή ενθάρρυνση από το κόμμα του – γίνονται διαδηλώσεις, καταλήψεις και απεργιακές κινητοποιήσεις σε μόνιμη βάση;

Σε συνάντηση που είχαν τον περασμένο μήνα σε ξενοδοχείο βορείως του Μπουένος Αϊρες, οι δύο ισχυρές γυναίκες της Αργεντινής και της Βραζιλίας αναγνώρισαν ότι οι χώρες τους δεν μπορούν να συνεχίσουν να βασίζονται στις πρώτες ύλες τους – αφού οι τιμές τους ανεβοκατεβαίνουν – και πρέπει να προχωρήσουν σε μια μεγαλύτερη εκβιο- μηχάνιση αλλάζοντας το παραγωγικό μοντέλο. Ο έλληνας συνομιλητής τους, αντίθετα, θέλει όλα να παραμείνουν όπως είναι – ή μάλλον όπως ήταν.

«Εξομολογήσεις». Σε ένα από τα πιο γνωστά ποιήματά του, τις «Εξομολογήσεις», ο 82χρονος αργεντινός ποιητής Χουάν Χέλμαν φαντάζεται κάποιον που κάθεται στο τραπέζι και γράφει. «”Με αυτό το ποίημα δεν θα καταλάβεις την εξουσία”, λέει/ “με αυτούς τους στίχους δεν θα κάνεις την Επανάσταση”, λέει/ “ούτε με χίλιους στίχους θα κάνεις την Επανάσταση”, λέει». Εχει δίκιο Αλέξη, καιρός να αφήσετε τα παχιά και ηρωικά λόγια για τον ιμπεριαλισμό και τους «μερκελιστές», δεν θα καταλάβετε έτσι την εξουσία ούτε θα κάνετε την Επανάσταση. Ας σηκώσουμε τα μανίκια κι ας δουλέψουμε, οι καιροί είναι κρίσιμοι.