Το κρας τεστ της διαφάνειας

Ενα μικρό βήμα για τον άνθρωπο, ένα μεγάλο βήμα για την ανθρωπότητα. Ετσι δεν χαρακτήρισε ο αμερικανός αστροναύτης Νιλ Αρμστρονγκ τον περίπατό του στη Σελήνη; Κάτι ανάλογο ισχύει και για τη δημοσιοποίηση των πόθεν έσχες των τριακοσίων της Βουλής – και διαφόρων πρώην των τελευταίων τριών ετών – που γίνεται σήμερα στο Διαδίκτυο. Αφορά το 2011 και την επιμελήθηκε η Επιτροπή Ελέγχου των Οικονομικών των Κομμάτων που έχει επικεφαλής τον Θανάση Νάκο. Είναι ένα μικρό βήμα, αλλά για την ελληνική δημόσια ζωή σημαίνει πολύ περισσότερα πράγματα.

Από μια χρονιά δεν μπορεί να καταλάβει κανείς πολλά πράγματα. Το κρίσιμο θα είναι όντως να φθάσουμε στη δημοσιοποίηση αναδρομικά των πόθεν έσχες, πηγαίνοντας πίσω προς το 1974. Γιατί έτσι θα μπορούσε να φανεί η εξέλιξη της – δηλωμένης – περιουσίας διαφόρων. Ούτως ή άλλως, όμως, η Μεταπολίτευση τελείωσε. Μια τέτοια έρευνα τη Μεταπολίτευση θα αφορούσε. Αυτή όμως εκρίθη αμετάκλητα στις διπλές εκλογές Μαΐου και Ιουνίου, που άλλαξαν για πάντα το πολιτικό τοπίο. Κρίνεται επίσης, σε ό,τι αφορά διάφορες ατομικές περιπτώσεις, ενώπιον της Δικαιοσύνης. Αυτό που είναι πραγματικά σημαντικό είναι το κεκτημένο της διαφάνειας. Αν τα πόθεν έσχες δημοσιοποιούνται εφεξής κάθε χρόνο, τότε σε πολύ σύντομο διάστημα η περιουσιακή κατάσταση των πολιτικών θα πάψει να είναι αντικείμενο φημών ή παραπολιτικών δημοσιευμάτων, όπως θα πάψει να είναι και αφορμή για εισαγγελικές έρευνες ή ψαξίματα του ΣΔΟΕ. Ολα θα έχουν έρθει στο φως και μάλιστα στο Διαδίκτυο, έστω και για έναν μήνα.

Η δημοσιοποίηση στο Διαδίκτυο είναι σημαντική γιατί σπάει το ταμπού και καθιστά τα πόθεν έσχες διαθέσιμα στον απλό πολίτη. Οποιος ενδιαφέρεται, μπορεί να τα δει αδιαμεσολάβητα και να διαμορφώσει τη δική του γνώμη. Είναι κάτι που θα έπρεπε να είχε γίνει καιρό ώστε να πέσει φως στα οικονομικά της Δημοκρατίας μας, αλλά και για να αυτοπροστατευθεί το πολιτικό σύστημα. Γιατί το «είναι όλοι κλέφτες» είναι βούτυρο στο ψωμί εκείνων που θέλουν να υποσκάψουν το πολίτευμα και, δυστυχώς, ορισμένοι από αυτούς έχουν μπει πια στη Βουλή.

Η ανάρτηση των πόθεν έσχες των πολιτικών στο Διαδίκτυο είναι μια καλή αφορμή ώστε να σταματήσουν να βρίσκουν δικαιολογίες διάφορες κατηγορίες λειτουργών, αξιωματούχων ή επαγγελματιών που με έμμεσο ή άμεσο τρόπο ασκούν εξουσία. Εδώ ακούμε ότι τα περιουσιακά στοιχεία είναι προσωπικά δεδομένα. Ή ότι θα τα δουν ληστές και διαρρήκτες και θα επιλέξουν τα προσεχή θύματά τους. Σεβαστά μέχρις ενός σημείου όλα αυτά. Και πράγματι δεν έχουν όλοι αστυνομική φύλαξη όπως οι πολιτικοί. Αλλά η προάσπιση της Δημοκρατίας προέχει. Και αυτό εξασφαλίζεται κυρίως από τη διαφάνεια. Εδώ που φτάσαμε, δεν υπάρχει άλλη λύση. Το δείχνει, αν μη τι άλλο, η υπόθεση της λίστας Λαγκάρντ, που ο χειρισμός της μόνο ερωτηματικά προκάλεσε.

Το να ανέβουν λοιπόν τα πόθεν έσχες στο Διαδίκτυο είναι μια καλή αρχή. Και είναι σαφώς καλύτερο από πρωτοβουλίες παλαιότερων εποχών, εκεί μεταξύ 2007 και 2009, όταν η Βουλή έδινε στη δημοσιότητα τα πόθεν έσχες αρχές Αυγούστου έτσι ώστε να τραβήξουν όσο λιγότερη προσοχή γίνεται σε μια Ελλάδα που είχε πάει διακοπές – ή, μάλλον, που είχε λεφτά για να πάει διακοπές.