Εκτός από τον Μπερσάνι νίκησε και η ενότητα

Το κλίμα που επικρατεί στην ιταλική Κεντροαριστερά την επομένη των εσωκομματικών εκλογών θα μπορούσε να συνοψιστεί σε μια φράση από την επινίκια ομιλία του Πιερ Λουίτζι Μπερσάνι στο θέατρο Καπρανίκα της Ρώμης: «Και τώρα, ας ευθυμήσουμε λίγο». Η κεντροαριστερή αλεγκρία δικαιολογείται και με το παραπάνω. Το τεστ αντοχής των εσωκομματικών εκλογών στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία και φούσκωσε τα πανιά του Δημοκρατικού Κόμματος στον δρόμο προς τις κάλπες του Μαρτίου. Η δοκιμασία αποδείχθηκε πολλαπλώς χρήσιμη για την ιταλική Κεντροαριστερά. Πρώτον, το PD πηγαίνει στις εκλογές με έναν ηγέτη, τον Πιερ Λουίτζι Μπερσάνι, πλήρως νομιμοποιημένο από την ψήφο των φίλων του κόμματος. Δεύτερον, η υψηλή συμμετοχή στη διαδικασία (ψήφισαν 3,2 εκατ. πολίτες στον πρώτο γύρο και 2,9 εκατ. στο δεύτερο) προσφέρει τεράστια δυναμική στο κόμμα και φιλοτεχνεί μια εικόνα ενότητας την οποία ενίσχυσε ακόμη περισσότερο η χωρίς υποσημειώσεις αποδοχή του αποτελέσματος από τον ηττημένο Ματέο Ρέντσι.

Οι αναλυτές επισημαίνουν και μια τρίτη, καθόλου αμελητέα, παρενέργεια: Οι εσωκομματικές εκλογές του PD ανέκοψαν τη φόρα του Κινήματος των 5 Αστέρων, ενός λαϊκιστικού, ευρωσκεπτικιστικού και αντισυστημικού μορφώματος που ίδρυσε ο κωμικός Μπέπε Γκρίλο και η ανοδική πορεία του οποίου έμοιαζε ασταμάτητη. «Αυτές οι εκλογές έδωσαν την ευκαιρία στην πολιτική να πάρει τη ρεβάνς από την “αντι-πολιτική” έπειτα από πολύ καιρό» τόνιζε πολιτικός αναλυτής.

Ο ΚΥΡΙΟΣ «Β». «Ο τελευταίος πρωθυπουργός το επίθετο του οποίου άρχιζε από (το λατινικό) B ήταν σκέτη καταστροφή. Το όνομα του επόμενου πρωθυπουργού είναι πολύ πιθανό να αρχίζει επίσης από “Β”» σημείωνε στην «Ιντερνάσιοναλ Χέραλντ Τρίμπιουν» ο αναλυτής του Ρόιτερ Ούγκο Ντίξον. Αν και πολλά θα εξαρτηθούν από το εκλογικό σύστημα και το μπόνους των εδρών με το οποίο θα πριμοδοτηθεί το πρώτο κόμμα, ο Πιερ Λουίτζι Μπερσάνι θα είναι σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις ο επόμενος πρωθυπουργός της Ιταλίας. Η προοπτική δεν προκαλεί ανησυχία. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι οι αγορές αλλά και ο επιχειρηματικός κόσμος της Ιταλίας προτιμούν το «Β» του πρώην κομμουνιστή Μπερσάνι από το «Β» του άλλοτε κομμουνιστοφάγου Μπερλουσκόνι. Τα ερωτήματα, πάντως, που ζητούν απαντήσεις ως προς το είδος της επόμενης κυβέρνησης είναι πολλά. Με το σημερινό εκλογικό σύστημα το PD θα μπορούσε να εξασφαλίσει το 55% των εδρών. Εάν ψαλιδιστεί το μπόνους από μια αλλαγή του εκλογικού συστήματος, ο Μπερσάνι θα πρέπει να αναζητήσει συμμαχίες προς τα αριστερά και τον Νίκι Βέντολα ή να στραφεί προς τα μικρά κόμματα του Κέντρου. Η συμμαχία που θα προκύψει θα καθορίσει και τη φυσιογνωμία μιας κυβέρνησης, στην οποία είναι πολύ πιθανό να συμπεριληφθεί μια δόση τεχνοκρατών.

ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΤΗΣ. Από την άποψη αυτή, ο Πιερ Λουίτζι Μπερσάνι έχει καταφέρει σχεδόν να τετραγωνίσει τον κύκλο – τουλάχιστον μέχρι στιγμής. Ο κεντροαριστερός ηγέτης απέσπασε τα εύσημα του αριστερού Βέντολα για την επινίκια ομιλία του, ενώ έχει δηλώσει ότι θα κινηθεί στον δρόμο των μεταρρυθμίσεων που έχει χαράξει η κυβέρνηση τεχνοκρατών του Μάριο Μόντι. Είναι ένα δύσκολο στοίχημα με δεδομένο ότι η ιταλική κοινωνία εμφανίζει σημάδια κόπωσης. Ο Μπερσάνι, πάντως, έχει τη φήμη του μεταρρυθμιστή. Και την απέκτησε ως επικεφαλής διάφορων υπουργείων των κυβερνήσεων Πρόντι. Ο υποψήφιος πρωθυπουργός του PD γνωρίζει τα χαρτοφυλάκια της Βιομηχανίας, της Τουρισμού, της Ανάπτυξης, της Γεωργίας, των Μεταφορών, της Ναυτιλίας. Δεν απέκτησε ποτέ τη στόφα του χαρισματικού ηγέτη, αλλά κατάφερε να χτίσει το προφίλ μιας ήρεμης δύναμης που ξέρει να δουλεύει μεθοδικά και μπορεί να εμπνεύσει εμπιστοσύνη.

Ο Πιερ Λουίτζι Μπερσάνι είναι πραγματιστής και παλιά καραβάνα στην πολιτική. Η ενδεχόμενη νίκη του στις εκλογές του Μαρτίου θα αποτελέσει την κορωνίδα μιας πολιτικής διαδρομής που άρχισε με μια συμβουλή της μητέρας του: «Να γίνεις κομμουνιστής εάν θέλεις» του είχε πει. «Αλλά τουλάχιστον, μην το λες στον κόσμο». Γιος ενός μηχανικού αυτοκινήτων και πρατηριούχου βενζίνης, ο Πιερ Λουίτζι είχε προλάβει να διοργανώσει μια απεργία ως παπαδοπαίδι και να γίνει ένας από τους «αγγέλους της λάσπης» που τον Νοέμβριο του 1966 βουτήχτηκαν στα λασπόνερα των Ουφίτσι της πλημμυρισμένης Φλωρεντίας για να σώσουν τα έργα τέχνης του μουσείου από την καταστροφή. Τότε ήταν 15 χρόνων. Στα 62 του χρόνια είναι ένας πρώην κομουνιστής, που καπνίζει πούρα Τοσκάνης (αφού τα κόψει στα δύο) και παραμένει πιστός καθολικός. Η διπλωματική του εργασία στο Πανεπιστήμιο της Μπολόνια όπου σπούδασε φιλοσοφία ήταν για τον Πάπα Γρηγόριο Α’. Το πρόσωπο που τον εμπνέει – είχε δηλώσει πρόσφατα – είναι ένας άλλος ποντίφικας, ο Πάπας Ιωάννης ΚΓ’. Ενας μεταρρυθμιστής της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας που «κατάφερε να αλλάξει τα πράγματα αποκαθιστώντας την εμπιστοσύνη». Ακριβώς το στοίχημα που θα ήθελε να κερδίσει και ο Πιερ Λουίτζι Μπερσάνι.