[Διαστάσεις] Μίσα και Ιζρα

Το 1957 η διεύθυνση της «Μοντ» έλαβε μια σοφή απόφαση: έστειλε τον πρώτο της ανταποκριτή στη Σοβιετική Ενωση. Την εποχή εκείνη οι δυτικοί δημοσιογράφοι στη Μόσχα ήταν τόσο λίγοι, που η KGB είχε καιρό να ασχοληθεί με όλους. Στον γάλλο ανταποκριτή άρεσε να διηγείται ότι μια ημέρα οι δύο πράκτορες που δεν τον άφηναν από τα μάτια τους προσπάθησαν να μπουν στο ίδιο ταξί μαζί του. Εκείνος εξοργίστηκε και τους διέταξε να πάρουν ένα άλλο.

Ο δημοσιογράφος λεγόταν Μισέλ Τατί. Κάθε βράδυ έπρεπε να πηγαίνει το κείμενό του σε δύο αντίτυπα στο κεντρικό ταχυδρομείο, απ’ όπου θα έφευγε για τη Γαλλία σε τρεις ώρες ή σε τρεις εβδομάδες, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα του γάλλου μεταφραστή και τα κέφια του υπευθύνου ιδεολογίας του κόμματος. Εφυγε από τη Μόσχα το 1964 και, αφού πέρασε από διάφορες πρωτεύουσες, επέστρεψε στο Παρίσι στις αρχές της δεκαετίας του ’80 και ασχολήθηκε με το αγαπημένο του θέμα: την κρεμλινολογία. Εκείνες τις ημέρες καταλάβαινες τις εξελίξεις στην υπερδύναμη από τη σειρά των υπογραφών στις νεκρολογίες που δημοσιεύονταν στον «Ερυθρό Αστέρα», το όργανο του Στρατού. Αν έλειπε το όνομα ενός μέλους του Πολιτικού Γραφείου, σήμαινε ότι είχε πέσει σε δυσμένεια. Αν κάποιος ήταν πιο ψηλά σε μια νεκρολογία απ’ ό,τι στην προηγούμενη, είχε προαχθεί. Με τη βοήθεια και της βάσης δεδομένων SOVT που είχε δημιουργήσει, ο Μίσα ήταν άσος σε όλα αυτά. Η φήμη του ήταν τόσο μεγάλη, ώστε όταν έδιναν συνέντευξη στη «Μοντ» ο Κίσινγκερ ή ο Μπρεζίνσκι ρωτούσαν πάντα στο τέλος: «Τι κάνει ο Μισέλ Τατί;».

Αυτός ο λάτρης της γεωστρατηγικής πέθανε στις 18 Νοεμβρίου σε ηλικία 79 ετών. Και προτού ακόμη συνέλθουν οι συνάδελφοί του από την απώλεια, έχασαν σε δέκα ημέρες και έναν δεύτερο παθιασμένο δημοσιογράφο, ο οποίος ανήκε στην επόμενη γενιά και παρακολουθούσε τη γεωπολιτική από την πλευρά της οικονομίας, του καλύτερου εργαλείου που μπορεί να διαθέτει κανείς στις αρχές αυτού του αιώνα. Αν ο Μίσα ήταν ειδικευμένος στη Σοβιετική Ενωση, ο Ιζρα, όπως ήταν γνωστός ο διευθυντής της «Μοντ» Ερίκ Ιζραέλεβιτς, είχε πάθος με την Κίνα. Δεν έχανε την ευκαιρία να την επισκεφθεί, έγραψε δύο βιβλία για τις νέες φιλοδοξίες της και ήταν πάντα έτοιμος για μια έντονη συζήτηση στο γραφείο του έκτου ορόφου όπου έπαθε καρδιακή ανακοπή στις 27 Νοεμβρίου. Πέθανε στη σκηνή, όπως ο Μολιέρος. Και οι συνάδελφοί του τον αποχαιρέτησαν με τα λόγια του Μαλρό: «Δεν χρειάζονται εννέα μήνες αλλά εξήντα χρόνια για να διαμορφωθεί ένας άνδρας, εξήντα χρόνια θυσιών, θέλησης, τόσων και τόσων πραγμάτων!»

Ακούραστοι παρατηρητές ενός κόσμου που συνεχώς αλλάζει, ο Μίσα και ο Ιζρα μπορεί να πέρασαν απέναντι, αποδεικνύουν όμως ότι η έντιμη δημοσιογραφία (κάτι που δεν σημαίνει αντικειμενική, γιατί η αντικειμενικότητα είναι ένας μύθος) δεν θα σβήσει ποτέ.