«Ευρώπη, ένα μεγάλο σουπερμάρκετ»

«Η οικονομία κυριαρχεί παντού πλέον και δεν υπάρχει χώρος για την πολιτική. Το μόνο θέμα που απασχολεί την Ευρώπη είναι αν βρίσκονται σε άνοδο ή σε πτώση οι αγορές. Ποιος ξέρει όμως τι είναι η αγορά;», λέει ο έλληνας σκηνοθέτης Κώστας Γαβράς στην εφημερίδα «Ελ Παΐς» ενόψει της  κυκλοφορίας της τελευταίας ταινίας του «Κεφάλαιο» στις ισπανικές αίθουσες.

«Η Ευρώπη είναι απλώς ένα μεγάλο σουπερμάρκετ, όπου ο καθένας έρχεται για να αγοράσει και να πουλήσει. Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια πολιτική κρίση, η οποία ξεκίνησε με την οικοδόμηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης, η οποία δεν επιτεύχθηκε σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο αλλά μόνο σε οικονομικό. Το αποτέλεσμα είναι η έκρηξη που βλέπετε στην πατρίδα μου την Ελλάδα ή στην Ισπανία», συνεχίζει ο σκηνοθέτης των ταινιών-μύθων του πολιτικού κινηματογράφου, όπως το «Ζ» ή η «Κατάσταση πολιορκίας».

Μια αλλαγή στο πολιτικό σκηνικό θα μπορούσε άραγε, κατά τον Κώστα Γαβρά, να αλλάξει τα δεδομένα; «Οι πολιτικοί υπόκεινται πλήρως στις αγορές και στην οικονομία. Τον βασικό λόγο τον έχουν οι οικονομολόγοι και ο οικονομικός κόσμος. Η εξουσία δεν πηγάζει από τους πολιτικούς και αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να ανατραπεί».

Και πώς θα μπορούσε, «όταν η γερμανίδα Καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ δήλωσε ότι η δημοκρατία πρέπει να προσαρμοστεί στις αγορές;» αναρωτιέται ο Κώστας Γαβράς επιρρίπτοντας μέρος της ευθύνης στις αμερικανικές τράπεζες, οι οποίες κινούνται στην Ευρώπη χωρίς κανόνες και χωρίς να υπόκεινται σε κάποιον έλεγχο. «Το αποτέλεσμα είναι οι φτωχοί να υφίστανται τις συνέπειες αυτής της κατάστασης», συνεχίζει ο 79χρονος σκηνοθέτης.

Η οικονομική κρίση, όμως, που έχει ως αποτέλεσμα τη βαθιά οικονομική ύφεση των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου, επηρεάζει και τις χρηματοδοτήσεις προς τον πολιτισμό, θέμα για το οποίο ο Κώστας Γαβράς έχει ουκ ολίγες φορές τοποθετηθεί δημοσίως. «Ο πολιτισμός και η παιδεία μπορούν να σώσουν την Ευρώπη περισσότερο από την οικονομία. Η Ευρώπη είναι η ήπειρος που μπορεί να προσφέρει στον κόσμο, σε αντίθεση με την Αμερική στην οποία μετρούν μόνο η επιτυχία και το χρήμα. Μη χάσετε τον δρόμο του πολιτισμού και της παιδείας. Θα είναι λυπηρό και τραγικό».