«Με την κρίση βάζουμε τα ρολόγια στην ώρα τους»

Υπογράφει τα βιβλία του, ντυμένος στα μαύρα. Παρατηρώ την ουρά και επιβεβαιώνω την αρχική εντύπωση: η κατάμεστη αίθουσα της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών είχε στην πλειονότητά της γυναίκες που τώρα αποσπούν μια κουβέντα του, τον φωτογραφίζουν με τα κινητά τους, τον παρατηρούν. Αν σήμερα οι άνδρες απλά ζητούν επιβεβαίωση στις δικές τους απόψεις – που λίγο απορρέουν από τα βιώματά τους -, οι γυναίκες ζητούν αχόρταγα απαντήσεις.

Και ο γάλλος συγγραφέας και φιλόσοφος Πασκάλ Μπρικνέρ ανήκει στους σταρ διανοουμένους που από την πρώτη φορά που μπήκε στην περιπέτεια της γραφής διαπραγματεύτηκε θέματα όπως ο έρωτας, ο γάμος, η ομορφιά αλλά και η ευτυχία, η μεταμέλεια, η Ευρώπη, το σεξ. Θέματα προσφιλή στις γυναίκες που τον περικύκλωσαν το βράδυ της Τρίτης – μόλις είχε τελειώσει η συνομιλία του με τον δημοσιογράφο Γιώργο Αρχιμανδρίτη.

Μία ώρα πριν από την εμφάνιση του φιλοσόφου, η Στέγη είχε κατακλυστεί από κόσμο (διανεμήθηκαν 700 δελτία εισόδου), τα ακουστικά διερμηνείας δεν έφτασαν, ενώ η σύνθεση του κοινού τα είχε όλα: πανεπιστημιακoί, φοιτήτριες και απλοί αναγνώστες που τον έμαθαν από το μυθιστόρημα «Μαύρα φεγγάρια του έρωτα», το οποίο μετέφερε στη μεγάλη οθόνη ο Ρόμαν Πολάνσκι, αν και όπως αποκάλυψε ο Μπρικνέρ: «Ο Ρόμαν δεν έλαβε υπόψη ποτέ το δικό μου σενάριο πάνω στο βιβλίο μου».

Κι αν σε εκείνο το μυθιστόρημα φώτισε τις πιο σκοτεινές πλευρές του έρωτα, με το θέμα επανήλθε και στα επόμενα μυθιστορήματά του – αλλά και στο δοκίμιο «Νέα ερωτική αναρχία» που συνέγραψε με τον Αλεν Φιλκενκρό. Μαζί υπήρξαν μέλη του κινήματος των Νέων Φιλοσόφων που δεν δίστασαν να κατακεραυνώσουν τη γενιά του Μάη του ’68, ενώ έφτασαν να υποστηρίζουν τη νατοϊκή επέμβαση στην πρώην Γιουγκοσλαβία και να ψηφίζουν Σαρκοζί – όχι πια.

Περί έρωτος ο λόγος λοιπόν, και την Τρίτη το βράδυ επιβεβαίωσε τη σκέψη που είχε διατυπώσει επίσης στον «Πειρασμό της αθωότητας». «Οποιος δεν διακινδυνεύσει να υποφέρει, δεν μπορεί να αγαπηθεί», είπε, ενώ συμπλήρωσε πως «ο πιο καθαρός έρωτας είναι αυτός που δεν περιμένει αντάλλαγμα».

Μίλησε ακόμη για τα παιδιά και την παιδική ηλικία: «Ο διαχωρισμός μεταξύ ενήλικου και παιδιού είναι σχετικά πρόσφατος. Μόλις από τον 17ο έως τον 19ο αιώνα άρχισαν οι κοινωνίες να βλέπουν με αυτοτέλεια τα παιδιά και μάλιστα με την εξέλιξη της επιστήμης, την εμφάνιση στη λογοτεχνία προσώπων όπως ο Ρεμπό που ολοκλήρωσε το ποιητικό του σύμπαν μέχρι τα είκοσί του χρόνια, με τις αναλύσεις του Φρόιντ που ήθελε τη βάση της ανθρώπινης ύπαρξης να βρίσκεται στην παιδική ηλικία, όπως και με τη συμβολή των σουρεαλιστών που ταύτιζαν την παιδική ηλικία με τη φαντασία και την ευφυΐα».

Βεβαίως, δεν δίστασε να κατακεραυνώσει τη δική του γενιά, τους baby boomers, «μια γενιά ευημερίας που δεν γνώρισε το AIDS και προσπάθησε να συνδυάσει τα δικαιώματα των ενηλίκων με την ανευθυνότητα της παιδικής ηλικίας».

Πατέρας και ο ίδιος ενός ημιάνεργου 42χρονου και μιας 16χρονης, νιώθει σήμερα μαζί με τη γενιά του να επανεντάσσεται στην πραγματικότητα, ενώ διέβλεψε και κάτι θετικό στην οικονομική κρίση: «Μας υποχρεώνει να βάλουμε τα ρολόγια στην ώρα τους». Περί κρίσεως, επίσης, δεν δίστασε να ανοίξει μέτωπο στον «οικονομισμό», ενώ σημείωσε πως πρέπει να «κρατήσουμε τα καλά του καπιταλισμού (επιχειρηματικότητα των νέων) και όχι την εφιαλτική εκδοχή χρηματοπιστωτικής κοινωνίας που θέλει ακόμη και τον φοιτητή να μην μπορεί να σπουδάσει χωρίς δάνειο».