[Διαστάσεις] Η Κόλαση είναι οι άλλοι

Ενας από τους καλύτερους αρθρογράφους του ευρωπαϊκού Τύπου, ο Βόλφγκανγκ Μινχάου, έγραφε την περασμένη εβδομάδα στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» ότι δεν ανησυχεί για την καταβολή της επόμενης (ή της μεθεπόμενης) δόσης προς την Ελλάδα, όσο κι αν κοστίσει η επιμήκυνση του ελληνικού προγράμματος. Στα χρόνια που πέρασε στις Βρυξέλλες, έμαθε να μην υποτιμά την ικανότητα των ευρωπαίων τεχνοκρατών να βρίσκουν χρήματα. Θα απλώσουν τα δάνεια, θα μειώσουν τα επιτόκια, θα δημιουργήσουν ειδικούς μηχανισμούς και ειδικά ταμεία, και αν παρ’ όλα αυτά δεν βρουν όλα τα απαραίτητα χρήματα, θα αρκεστούν στα μισά για το μισό χρονικό διάστημα και τον επόμενο χρόνο θα επανέλθουν για τα υπόλοιπα. Δεν πρόκειται για μια αξιοζήλευτη στρατηγική, επιτρέπει όμως να αποφεύγονται τα χειρότερα. Και το χειρότερο αυτή τη στιγμή είναι η χρεοκοπία της Ελλάδας.

Για εμάς, πάλι, όπως επισημαίνει στον «Νουβέλ Ομπζερβατέρ» ο Πέτρος Μάρκαρης επικαλούμενος τη γνωστή ρήση του Σαρτρ, «η Κόλαση είναι οι άλλοι». Μέχρι πριν από λίγο καιρό, ο εχθρός ήταν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο που απομυζά τους φτωχούς λαούς. Ηδη από την εποχή του Ντομινίκ Στρος-Καν, το ΔΝΤ είχε κάνει την αυτοκριτική του και είχε αλλάξει πολιτική, ζητούσε πια λιγότερη λιτότητα και περισσότερη ανάπτυξη, εμείς όμως είχαμε μείνει στον παλιό, καλό, αντιιμπεριαλιστικό λόγο. Οταν διαπιστώσαμε ότι στην τελευταία διαμάχη για το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων η θέση που μας συμφέρει είναι εκείνη του ΔΝΤ, στραφήκαμε στον άλλο βολικό εχθρό, τη Γερμανία, ή καλύτερα τη Μέρκελ (και τον Σόιμπλε). Γράφτηκαν και ειπώθηκαν απίθανα πράγματα. Μετά την αξιοπιστία μας, χάσαμε και την ψυχραιμία μας. Ισως να είναι σε έναν βαθμό δικαιολογημένο στη δύσκολη κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε. Δεν είναι όμως καθόλου παραγωγικό.

Ας ανακεφαλαιώσουμε. Ο Μινχάου έχει δίκιο, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, θα την πάρουμε τη δόση. Η γερμανική κυβέρνηση έχει κάνει τη στρατηγική επιλογή να σώσει το ευρώ, άρα να βάλει το χέρι στην τσέπη. Εχει αποφασίσει επίσης ότι η Ελλάδα πρέπει να παραμείνει με κάθε τρόπο στην ευρωζώνη. Δεν ήταν μια απλή απόφαση: σύμφωνα με έγκυρους αναλυτές, η κυρίαρχη άποψη που επικρατούσε στο Βερολίνο το πρώτο εξάμηνο του 2012 ήταν ότι η χώρα μας δεν μπορούσε (ίσως και να μην έπρεπε) να σωθεί. Το καλοκαίρι, όμως, επικράτησαν άλλες σκέψεις. Η Μέρκελ και οι σύμβουλοί της συνεπέραναν ότι όπως η Lehman Brothers είχε οδηγήσει το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα σε κατάρρευση, έτσι και η πτώση της Ελλάδας μπορεί να συμπαρασύρει όλη την ευρωζώνη.

Ας εκμεταλλευτούμε αυτό το γεγονός. Οχι για να χαλαρώσουμε την προσπάθεια, αλλά για να βελτιώσουμε τη θέση μας αναλαμβάνοντας την ευθύνη που μας αναλογεί. Εδώ και χρόνια, λέει ο Μάρκαρης, εθιστήκαμε στο χρέος. Φταίνε οι πολιτικοί μας, φταίνε οι τράπεζες, φταίμε κι εμείς. Ας αρχίσει λοιπόν η αποτοξίνωση. Σε όλα τα επίπεδα.