Το φάντασμα της μετανάστευσης πάνω από την κυβέρνηση

Ενα φάντασμα πλανιέται πάνω από την ελληνική πολιτική. Είναι το φάντασμα της λαθρομετανάστευσης. Το βλέπει – και έχει άποψη για αυτό – η ελληνική κοινωνία από δεξιά ώς τα αριστερά και από πάνω ώς κάτω. Επηρεάζει εκλογικές και πολιτικές συμπεριφορές, αλλά, το κυριότερο, έρχεται διαρκώς στο επίκεντρο. Στις εκλογές, είχαμε το γνωστό περιστατικό αυτοδικίας στην Παιανία. Μετεκλογικά, την επιχείρηση της Κατεχάκη «Ξένιος Ζευς» με τις αντιδράσεις που προκάλεσε. Και ακόμη πιο πρόσφατα, την κρίση του Συμβουλίου της Επικρατείας περί αντισυνταγματικότητας του νόμου Ραγκούση που παρ’ ολίγον να προκαλέσει κρίση στην κυβέρνηση των τριών.

Εγκριτος νομικός που ξέρει απέξω κι ανακατωτά τα του Συμβουλίου της Επικρατείας το είχε κατ’ ιδίαν προβλέψει. Η απουσία του Παναγιώτη Πικραμμένου – ελέω και πρωθυπουργίας – από την έδρα του Συμβουλίου της Επικρατείας σε κάποιες κρίσιμες υποθέσεις, μεταξύ αυτών και ο νόμος Ραγκούση για την ιθαγένεια σε μετανάστες, δεν θα ήταν χωρίς συνέπειες. Το υπονοούμενο ήταν ότι το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο, επηρεασμένο και από τη διάχυτη ξενοφοβία, θα υιοθετούσε, με δεδομένη και τη σύνθεση εκείνων που δίκαζαν, την εκδοχή της αντισυνταγματικότητας. Από την άποψη αυτή, είχαμε μια προαναγγελθείσα κρίση.

Μια νορμάλ κυβέρνηση θα ήταν προετοιμασμένη. Αλλά η κυβέρνηση Σαμαρά είναι πολιορκημένη και σε διαρκή υπερκόπωση. Ασχολείται με τον Σόιμπλε και πέρασε ημέρες πονοκεφαλιάζοντας με την κοινοβουλευτική αριθμητική. Πού να κάτσει να ασχοληθεί με το Συμβούλιο της Επικρατείας; Κανονικά ο υπουργός Δικαιοσύνης έχει ένα μάτι – παρά τη διάκριση εκτελεστικής και δικαστικής εξουσίας – στην ατζέντα των ανωτάτων δικαστηρίων. Υποθέσεις όπως αυτή του νόμου Ραγκούση είναι, όπως λένε, σαν το γάλα που το ‘χεις βάλει στο μάτι της κουζίνας να ζεσταθεί: δεν πρέπει να αφήνεις ποτέ το μπρίκι από το βλέμμα σου.

Ωστόσο, ο Αντώνης Ρουπακιώτης δεν είναι άνθρωπος του Μαξίμου. Ακόμη περισσότερο: κατά δική του ομολογία, αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως ελεύθερο πολιορκημένο εντός της κυβέρνησης. Ενίοτε την αντιπολιτεύεται, ενίοτε απειθαρχεί – όπως έγινε επί ώρες με την υπογραφή του πολυνομοσχεδίου Στουρνάρα για τα μέτρα των 13,5 δισ. – ενίοτε λειτουργεί ακόμη ως πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών που έγινε υπουργός. Νομικός είναι και ο γραμματέας του Υπουργικού Συμβουλίου Τάκης Μπαλτάκος. Αλλά αυτός είχε να ανεβοκατεβαίνει στο βήμα της Βουλής και να ασχολείται με τις επιστολές, με τις οποίες ο Αντώνης Σαμαράς έθετε εκτός ΝΔ τους απείθαρχους βουλευτές.

Κάπως έτσι η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία – ενώ δεν θα ‘πρεπε. Επεσε επίσης σε μια φάση όπου το γραφείο του Αντώνη Σαμαρά στο Μέγαρο Μαξίμου είναι γεμάτο χαρτιά με σημειώσεις και ιδέες για το θέμα της λαθρομετανάστευσης.

Η πολιτική είναι θέμα ρεφλέξ. Η κρίση περί αντισυνταγματικότητας του νόμου προκάλεσε αρχικά την παρόρμηση αναπλήρωσής του. Πολύ γρήγορα όμως εμφανίστηκαν προβλήματα, τόσο με το ΠΑΣΟΚ όσο και με τη ΔΗΜΑΡ. Ως συνήθως, η εξουσία προκαλεί αμνησία.

Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ. Οι σαμαρικοί είχαν ξεχάσει τη σφοδρότατη σύγκρουση που είχαν με τον Γιάννη Ραγκούση, πανίσχυρο τότε υπουργό Εσωτερικών της κυβέρνησης Παπανδρέου, τον Ιανουάριο του 2010, όταν είχε φέρει το νομοσχέδιο για την ιθαγένεια. Ή μάλλον νόμιζαν ότι η πρόσφατη σύγκρουση Βενιζέλου – Ραγκούση με φόντο τους εσωκομματικούς μετασεισμούς στο ΠΑΣΟΚ άφηνε ελεύθερο πεδίο. Ωστόσο, η αντίδραση της Ιπποκράτους απέδειξε ότι δεν είχαν κάνει σωστή πολιτική ανάγνωση της κατάστασης. Και μετά ήρθε η αντίδραση της ΔΗΜΑΡ για να δείξει πόσο σύνθετο είναι το όλο θέμα. Μπρος στο ενδεχόμενο μιας σοβαρής αναστάτωσης στη συμπολίτευση – λες και δεν μας έφτανε η οικονομία! – το Μαξίμου ανέκρουσε πρύμναν. Υπερίσχυσε δηλαδή ο πολιτικός ρεαλισμός.