Τα «καλά χρόνια» της προηγούμενης δεκαετίας, κατά τα οποία το αναπτυξιακό πρότυπο της χώρας μας στηρίχτηκε κυρίως στη δημοσιονομική χαλαρότητα και τη δαπάνη, στην ταχύτατη ανάπτυξη της δημόσιας και ιδιωτικής κατανάλωσης με τραπεζική χρηματοδότηση και στην ανάπτυξη των επενδύσεων σε κατοικίες, δεν δανείστηκαν μόνο οι ιδιώτες αλλά και οι επιχειρηματίες.
Την περίοδο 2003-2008, δηλαδή κατά τη χρυσή εποχή του τραπεζικού συστήματος, οι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών εταιρείες υπερδιπλασίασαν τα τραπεζικά χρέη τους, καθώς από 19,8 δισ. ευρώ έφθασαν πέντε χρόνια αργότερα τα 43,9 δισ. ευρώ. Η τάση αυτή συγκρατήθηκε στη συνέχεια καθώς έκλειναν οι στρόφιγγες της ρευστότητας, για να διαμορφωθούν σήμερα γύρω στα 42 δισ. ευρώ.
Η πλειονότητα των εταιρειών προβαίνει μάλιστα σε αναδιάρθρωση δανεισμού, αφού δεν είναι δυνατόν να αποπληρώσει τον βραχυπρόθεσμο δανεισμό λόγω ταμειακών δυσχερειών. Πάντως παρατηρείται σαφής αποκλιμάκωση της τραπεζικής χρηματοδότησης καθώς – σύμφωνα με μελέτη της Hellastat – το 2007 οι επιχειρήσεις χρησιμοποιούσαν κατά μέσο όρο 1,32 ευρώ δανεικά για κάθε 1 ευρώ δικών τους κεφαλαίων, ενώ σήμερα η σχέση αυτή έχει αντιστραφεί πλήρως.
Επιπροσθέτως, το 50% των λειτουργικών κερδών πρέπει να διατεθεί για πληρωμή τόκων. Το άνοιγμα στο κεφάλαιο κίνησης αποκαλύπτει επίσης το σοβαρό κενό στη χρηματοδότηση της λειτουργίας των επιχειρήσεων. Επιπλέον η πραγματική ρευστότητα, δηλαδή τα ταμειακά διαθέσιμα, υποχωρεί διαχρονικά, ενώ οι μικρές επιχειρήσεις εμφανίζουν σοβαρό μειονέκτημα όσον αφορά τη χρηματοδότηση του κεφαλαίου κίνησης.
Ωστόσο, το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα στις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά προκύπτει από το γεγονός ότι οι αθροιστικές πωλήσεις, από δείγμα 15.000 επιχειρήσεων κάθε μεγέθους και δραστηριότητας με διαθέσιμα στοιχεία, υποχώρησαν κατά 4,66 δισ. ευρώ το 2011, έναντι του 2010, ήτοι από 150 δισ. σε 145,4 δισ. (-3,1%), ενώ το σύνολο των απαιτήσεων μειώθηκε κατά 5 δισ. ευρώ, στα 41 δισ. (-10,9%).
Καθώς λοιπόν πληθαίνει επικίνδυνα ο αριθμός των εταιρειών που βρίσκονται πολύ κοντά στα όρια των κεφαλαίων που χρήζουν ενίσχυσης, σε μια αγορά όπου οι πωλήσεις πιέζονται και η ύφεση βαθαίνει, η επιδείνωση της καθαρής θέσης αρκετών εταιρειών καθιστά επιτακτική την ανάγκη ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, ενώ στην αγορά θα πρέπει να πέσει νέο χρήμα ώστε να σωθούν τουλάχιστον όσες επιχειρήσεις δεν έχουν καταρρεύσει.