Καυτή πατάτα άφησε ο Χου στον επόμενο

^«Να πορευτείτε αποφασιστικά στον δρόμο του σοσιαλισμού με κινεζικά χαρακτηριστικά και να προσπαθήσετε να ολοκληρώσετε την οικοδόμηση μιας συγκρατημένα ευημερούσας κοινωνίας απ’ όλες τις πλευρές». Αυτή η προτροπή προς τα 2.268 μέλη του 18ου Συνεδρίου του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας ήταν ο τίτλος της ομιλίας που εκφώνησε ο Χου Τζιντάο κατά την έναρξη των εργασιών την Πέμπτη. Επί περίπου 90 λεπτά ο απερχόμενος Πρόεδρος αναφέρθηκε στις προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει η χώρα: τη διαφθορά, η οποία μπορεί να αποδειχθεί «μοιραία» για κόμμα και κράτος, και τις πολιτικές μεταρρυθμίσεις που είναι αναγκαίες για να αποφευχθεί ο κίνδυνος μιας κοινωνικής έκρηξης. Η καυτή πατάτα θα βρεθεί στα χέρια του Σι Τζινπίνγκ, του μέλους της κόκκινης αριστοκρατίας που στα 59 του χρόνια θα διαδεχθεί τον Χου, πιθανότατα καθ’ υπόδειξη ενός πρώην προέδρου, του Ζιανγκ Ζεμίν. Στα 86 του χρόνια ο Ζιανγκ είχε τη δική του θέση στη Μεγάλη Αίθουσα του Λαού. Καθόταν στο κέντρο της πρώτης σειράς, ανάμεσα στους 39 κορυφαίους της ηγεσίας του κόμματος, και σηκώθηκε όρθιος όπως και όλοι οι σύνεδροι για να κρατήσει ενός λεπτού σιγή στη μνήμη των μεγάλων κομμουνιστών που δεν βρίσκονται στη ζωή: του Μάο Τσε Τουνγκ, του Τσου Εν Λάι, του Ντενγκ Σιαοπίνγκ. Ο Ζιανγκ Ζεμίν, σημειώνουν οι «Νιου Γιορκ Τάιμς», ήταν ο πραγματικός σταρ της πρώτης ημέρας του Συνεδρίου. Από χθες, πάντως, οι πόρτες της Μεγάλης Αίθουσας του Λαού έκλεισαν. Θα ανοίξουν πάλι στις 14 Νοεμβρίου και την επόμενη ημέρα θα ανακοινωθεί επισήμως ότι ο νέος ηγέτης του κόμματος είναι ο Σι Τζινπίνγκ.

Ο νέος πρόεδρος, επισημαίνουν οι αναλυτές, θα πρέπει να τολμήσει εκεί όπου δεν τόλμησε ο Χου. Η ομιλία του Χου στο Συνέδριο κρίθηκε «συντηρητική», παρά την έκκλησή του για περισσότερη δημοκρατία. Ηταν η ομιλία ενός συντηρητικού προέδρου. Οι Κινέζοι δεν έχουν να θυμούνται έναν χαρισματικό ηγέτη. Στα δέκα χρόνια του στην εξουσία ο Χου αστειεύτηκε δημοσίως μόλις μία φορά, ενώ δεν παραχώρησε ούτε μία συνέντευξη στα δυτικά μέσα ενημέρωσης. Αλλά οι αριθμοί είναι μαζί του. Η οικονομία της Κίνας ήταν η έκτη μεγαλύτερη στον κόσμο όταν ανέλαβε ο Χου την εξουσία το 2002 και σήμερα είναι η δεύτερη. Τότε είχαν πουληθεί στην Κίνα 3,2 εκατομμύρια αυτοκίνητα, πέρυσι 18,5 εκατομμύρια. Το οδικό δίκτυο έχει φθάσει σε μήκος τα 105.000 χιλιόμετρα από 35.000 το 2002. Τη ίδια χρονιά είχαν κινητό τηλέφωνο 16 στους 100 Κινέζους, σήμερα 74. Οι χρήστες του Διαδικτύου έχουν φθάσει στα 520 εκατομμύρια, από μόλις 59 εκατομμύρια. Το μέσο εισόδημα έχει σχεδόν τριπλασιαστεί. Οι περίπου 800 εκατομμύρια αγρότες της Κίνας δύσκολα θα ξεχάσουν ότι ο Χου ήταν ο άνθρωπος που κατάργησε έναν αγροτικό φόρο ηλικίας 2.600 ετών. Οπως σημειώνουν οι «Τάιμς», αυτό και μόνο είναι πιθανόν να του εξασφαλίσει μια θέση στην Ιστορία – ενδεχομένως περισσότερο από τον πρώτο Κινέζο στο Διάστημα ή το πρώτο κινεζικό αεροπλανοφόρο. Η Ιστορία, πάντως, δύσκολα θυμάται τους ηγέτες των μηδενικών ρίσκων. Οι πολιτικές μεταρρυθμίσεις έμειναν στο συρτάρι, η σύγκρουση με τα κατεστημένα συμφέροντα δεν ήρθε ποτέ, το χάσμα ανάμεσα στους πλούσιους και στους φτωχούς μεγαλώνει.