[Διαστάσεις] Ενα αναγκαίο μοντέλο δημοσιογραφίας

«Εμείς, συνεργάτες της καθημερινής εφημερίδας “Ελ Παΐς”, θέλουμε να εκφράσουμε την ανησυχία μας για τα κρούσματα λογοκρισίας που καταγγέλλει τις τελευταίες ημέρες η συντακτική επιτροπή και συνδέονται με το σχέδιο μείωσης του προσωπικού κατά το ένα τρίτο. Πιστεύουμε ότι τα κρούσματα αυτά αποτελούν ακόμη ένα βήμα προς την επιδείνωση των θεμελιωδών αξιών μιας εφημερίδας, που είναι κρίσιμη για τις ελευθερίες και τη δημοκρατία της Ισπανίας και πιο αναγκαία σήμερα από ποτέ μπροστά στη βαθιά οικονομική, πολιτική και θεσμική κρίση που ζουν η Ισπανία και η Ευρώπη».

Αυτά αναφέρει ανοιχτή επιστολή που έστειλαν στην «Ελ Παΐς» περισσότεροι από 20 γνωστοί διανοούμενοι, μεταξύ των οποίων ο Μάριο Βάργκας Λιόσα, ο Χαβιέρ Μαρίας, ο Αντόνιο Μουνιόθ Μολίνα, ο Φερνάντο Σαβατέρ, η Μαρούχα Τόρες και ο Νταβίντ Τρουέμπα. Η ενέργεια αυτή συνέπεσε με την έναρξη τριήμερης απεργίας, που είχε ως αποτέλεσμα να νεκρώσουν χθες τα γραφεία της εφημερίδας. Οι εργαζόμενοι απέρριψαν τη νέα πρόταση της εργοδοσίας, που προέβλεπε την απομάκρυνση 139 (αντί 149) ατόμων σε σύνολο 466 και τη μείωση του μισθού των υπολοίπων κατά 13% (αντί 15%). «Φαντάζομαι ότι αύριο θα βγάλουν μια εφημερίδα με λίγες σελίδες», δήλωσε ο Μανουέλ Γκονθάλεθ, πρόεδρος της επιτροπής των εργαζομένων, σύμφωνα με τον οποίο από τους 390 δημοσιογράφους στα γραφεία της Μαδρίτης εργάζονταν χθες το απόγευμα μόλις 28 – κυρίως αρχισυντάκτες.

«Πιστεύουμε ότι στην ιστορία της “Ελ Παΐς» κεντρικό σημείο αναφοράς είναι ο επαγγελματισμός και η ποιότητα των συντακτών, που τα τελευταία 36 χρόνια έχουν αποκτήσει ανεπανάληπτη εμπειρία και αναμφισβήτητο εθνικό και διεθνές κύρος. Θεωρούμε ότι αυτό το μοντέλο δημοσιογραφίας δεν πρέπει να απειληθεί και ότι πρέπει να αναζητηθούν όλες οι δυνατές λύσεις για να αντιμετωπιστεί η δύσκολη κατάσταση στην οποία βρίσκεται η “Ελ Παΐς”», αναφέρουν οι υπογράφοντες. Από τότε που ξέσπασε η χρηματοπιστωτική κρίση, το 2008, στην Ισπανία έχουν κλείσει 67 εφημερίδες και έχουν απολυθεί 8.000 δημοσιογράφοι. Κανείς δεν περίμενε, όμως, ότι θα γινόταν αυτό το μακελειό στη «ναυαρχίδα» του ισπανικού Τύπου, που ιδρύθηκε το 1976 και μέχρι τον περασμένο Ιούνιο είχε μέση κυκλοφορία 345.000 φύλλα.

Η κρίση του Τύπου αφορά όλες τις ανεπτυγμένες οικονομίες. Αν η πτώση της κυκλοφορίας την τελευταία πενταετία ήταν στην Ισπανία της τάξης του 18%, το αντίστοιχο ποσοστό στις ΗΠΑ ήταν 23%, στη Βρετανία 20% και στην Ιταλία 19%. «Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να ζούμε το ίδιο καλά», δήλωσε πρόσφατα ο Χουάν Λουίς Θεμπριάν, διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Prisa στον οποίο ανήκει η «Ελ Παΐς». Πρόσθεσε όμως και κάτι που ενόχλησε ιδιαίτερα το προσωπικό: ότι οι συντάκτες άνω των 50 ετών δεν ταιριάζουν πια στο προφίλ της εφημερίδας. Ως μέλος αυτής της ηλικιακής κατηγορίας, ας επιτραπεί στον υπογράφοντα να συμφωνήσει ότι ήταν πράγματι μια άστοχη παρατήρηση.