Βραδυπορία στην Αθήνα, δυστοκία στο Βερολίνο

Tην εικόνα ενός «ιδανικού αυτόχειρα», για τον οποίον ουδείς κατά βάθος αισθάνεται βέβαιος ότι τελικώς θα αναβάλει το απονενοημένο του διάβημα, εμφανίζει και πάλι η Ελλάδα. Ταυτόχρονα ο βασικός δανειστής της, δηλαδή η Γερμανία, εμφανίζει σαφέστατα συμπτώματα δυστοκίας οικονομικών πόρων που θα μπορούσαν να δώσουν μια ανάσα ζωής στη χειμαζόμενη ελληνική οικονομία.

Αυτά είναι σε γενικές γραμμές τα βασικά συμπεράσματα που συνάγονται από την προχθεσινή τηλεφωνική διάσκεψη των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης οι οποίοι, αφού αναγνώρισαν πως ο χρόνος μετρά αντίστροφα στο ελληνικό πρόβλημα, εμφανίσθηκαν έτοιμοι να σπεύσουν και πάλι βραδέως προς την επίλυσή του. Τόσο βραδέως που είναι πλέον αμφίβολο αν θα έχουν ωριμάσει ως τις 12 Νοεμβρίου, οπότε είναι προγραμματισμένο το επόμενο Εurogroup, οι συνθήκες που θα επέτρεπαν στην Ελλάδα να λάβει στο σύνολό της τη δόση των 31,5 δισ. ευρώ. Ενα ποσό που θα επέτρεπε στον ελληνικό τραπεζικό τομέα να σταθεί στα πόδια του και στο κράτος να φανεί συνεπές προς το σύνολο των υποχρεώσεών του.

Σε πρώτη ανάγνωση οι πάντες συμφωνούν ότι τη βασική ευθύνη για τη βραδυπορία που υπάρχει στο ζήτημα της συμφωνίας επί του νέου Μνημονίου τη φέρουν πρωτίστως οι ελληνικές Αρχές, που δεν είναι σε θέση να εμφανισθούν με ενιαία θέση ενώπιον της τρόικας. Σε δεύτερη ανάγνωση, ωστόσο, είναι σαφές ότι σοβαρή διάσταση απόψεων υπάρχει και στο εσωτερικό της τρόικας. Συγκεκριμένα το ΔΝΤ, με τη σύμφωνη γνώμη των ΗΠΑ, της Βρετανίας αλλά και των λεγόμενων «αναδυόμενων οικονομιών», απαιτεί από τις χώρες της ευρωζώνης, αρχής γενομένης από τη Γερμανία, να ξεκαθαρίσουν με ποιους τρόπους θα αποκλιμακωθεί τα ερχόμενα χρόνια το ελληνικό δημόσιο χρέος ως ποσοστό επί του ΑΕΠ, ούτως ώστε να προσεγγίσει το 2020 το 120%. Το ΔΝΤ έχει καταστήσει σαφές ότι αν δεν λυθεί αυτή η εκκρεμότητα δεν πρόκειται να χαρακτηρίσει το ελληνικό χρέος βιώσιμο και ότι στην περίπτωση αυτή θα θέσει εαυτόν εκτός της διαδικασίας αρωγής προς την ελληνική οικονομία. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να ακολουθήσει την ίδια οδό και η ευρωζώνη, η οποία έχει πλέον αποδεχθεί τη συμμετοχή του ΔΝΤ στα εκ των ων ουκ άνευ για την παροχή οικονομικής βοήθειας σε οποιοδήποτε από τα κράτη-μέλη της. Η απόφαση του ΔΝΤ να οξύνει τα πράγματα είναι εμφανής στη συνολική διαπραγματευτική τακτική του. Οπως ανέφεραν διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες, σε αυτήν ακριβώς την τακτική οφείλεται και η ακαμψία του, σε σχέση με τους Ευρωπαίους, στα θέματα των εργασιακών σχέσεων στην Ελλάδα.

Από την άλλη πλευρά το Βερολίνο κάθε άλλο παρά εμφανίζεται έτοιμο να δώσει πειστικές απαντήσεις στα ερωτήματα του ΔΝΤ. Και όχι μόνο στην περίπτωση της Ελλάδας. Στην περίπτωση της Ισπανίας, για παράδειγμα, είναι σαφές ότι η Γερμανία δεν είναι διατεθειμένη να βάλει το χέρι στην τσέπη ενόσω διαρκούν οι περίπλοκες διαπραγματεύσεις για την κεντρική ευρωπαϊκή εποπτεία των τραπεζών, από την οποία το Βερολίνο θέλει τρόπον τινά να εξαιρέσει τις τράπεζες που ανήκουν στα ομοσπονδιακά γερμανικά κρατίδια. Προς τον σκοπό αυτόν αποτρέπει προς το παρόν και με κάθε τρόπο την προσφυγή της Ισπανίας στην ευρωπαϊκή βοήθεια, έστω και υπό Μνημόνιο.

Στην περίπτωση της Ελλάδας η Γερμανία δεν δείχνει σε καμία περίπτωση ότι είναι διατεθειμένη να παράσχει τη διετή παράταση αναλαμβάνοντας πρόσθετες οικονομικές υποχρεώσεις. Αφήνει να εννοηθεί ότι η Ελλάδα μπορεί να καλύψει εκ των ενόντων το κόστος της διετούς επιμήκυνσης. Και αυτό «βγάζοντας από τη μύγα ξύγκι» και προσφεύγοντας σε κάθε είδους δημιουργικές λογιστικές, οι οποίες εκ των πραγμάτων δεν πρόκειται να δώσουν μια «τελική λύση» στο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας.