[Επιφυλλίδα] Ο ρατσισμός των αντιρατσιστών

Πριν από δεκαπέντε σχεδόν ημέρες με τη Μέρκελ στην Αθήνα. Η πορεία με τους διαδηλωτές έχει καλύψει την οδό Σταδίου χωρίς να μπορείς να διακρίνεις πού ακριβώς φτάνει η ουρά της.

Στο ύψος της Αρσάκη ένας ηλικιωμένος προσπαθεί με πολύ ευγενικό τρόπο να περάσει μέσα από τον κόσμο για να πάει προς την Πανεπιστημίου, χωρίς όχι να σπρώξει, αλλά ούτε να ακουμπήσει έστω κι έναν από τους διαδηλωτές.

Ξαφνικά ακούγεται ένας νεαρός να του φωνάζει: «Παππού, εσύ δεν θα έρθεις στη διαδήλωση;», ενώ γύρω του άλλοι δέκα ξεσπάνε σε χαχανητά. Ο ηλικιωμένος, που κάθε άλλο παρά «παππού» θα τον έλεγες – ζωηρός, ευσταλής -, δεν τα χάνει και απευθυνόμενος στον νεαρό τού λέει: «Με τα μυαλά αυτά και θέλετε να πετύχει η διαδήλωση;». Τίποτε άλλο.

Δεν μπορείς να ξέρεις πόσοι άκουσαν την κουβέντα αυτή, ή, και αν την άκουσαν, τι ακριβώς σκέφτηκαν, πάντως κανείς από τους διαδηλωτές – όσοι τουλάχιστον ήταν τριγύρω – δεν φάνηκε να δίνει σημασία. Μια διαδήλωση που γίνεται ως διαμαρτυρία επειδή θίγονται οι συνταξιούχοι, οι εργαζόμενοι, ο λαός στο σύνολό του τέλος πάντων, στο βάθος αποτελεί διαμαρτυρία για τη διάκριση που γίνεται εις βάρος των αναγκεμένων, των ταλαιπωρημένων ανθρώπων, των φτωχών σε σχέση με τους πλούσιους.

Μια διαμαρτυρία όμως για τις διακρίσεις που υπάρχουν σε ποιον βαθμό μπορεί να εισακουστεί και ποιο καθεστώς μπορεί να υπονομεύσει όταν υιοθετεί τη διάκριση ως μομφή και μπορεί να χαρακτηρίσει έναν ηλικιωμένο «παππού», για να τον στενοχωρήσει και να τον προσβάλει; Και πώς θα μπορούσε να καταλάβει ο νεαρός που χαρακτήριζε ειρωνικά κάποιον «παππού» – σάμπως και είναι ντροπή η μεγάλη ηλικία – ότι την ίδια ώρα η Μέρκελ, εναντίον της οποίας διαδήλωνε, δεν έκανε τίποτε άλλο παρά να στηρίζει, σ’ ένα άλλο επίπεδο και με άλλους όρους, το στοιχείο της διάκρισης, το τόσο καταπιεστικό και εξοντωτικό για όλους όσοι διαδήλωναν;

Μακάρι όμως η προσφώνηση του νεαρού διαδηλωτή να νομιμοποιούσε μόνο μια διάκριση που σε άλλες ώρες, όταν θα ήταν αδύνατον ακόμα και να το υποψιαστεί ο ίδιος, θα λειτουργούσε εις βάρος του. Μην είμαστε τόσο προκατειλημμένοι ώστε να φανταζόμαστε ότι επειδή διαδηλώνει κάποιος, είναι κι ένας ευφυής άνθρωπος ή μπορεί να γνωρίζει τους στίχους του Ν. Δ. Καρούζου πως «αν βασανίσεις σήμερα μια πεταλούδα / κάπου θα πονέσει αύριο ο πολιτισμός». Αλλά, στατιστικά, στους δέκα που ξεσπάνε σε χαχανητά, δεν θα έπρεπε έστω και ένας να έχει καταλάβει πως ο ηλικιωμένος που άκουσε ως μομφή τη λέξη «παππούς» ενδέχεται να είναι πολύ πιο συνειδητοποιημένος σε σχέση με τα αιτήματα της διαδήλωσης, αλλά με τα όσα είχαν δει τα μάτια του να θεωρούσε αποδοτικότερο να μείνει κανείς στο σπίτι του και να καλλιεργεί τον εαυτό του ώστε να καταστήσει πραγματικά άχρηστη τη Μέρκελ μακροπρόθεσμα;

Λεπτολογούμε ίσως, αλλά έχει έρθει το πλήρωμα του χρόνου και το να διυλίζουμε τον κώνωπα έχει γίνει επιτακτική ανάγκη. Υπάρχει όμως και κάτι άλλο που ακούγεται ως παράπονο: τι μέλλον προοιωνίζεται για μια κοινωνία όταν η ειρωνεία στη φωνή του διαδηλωτή – «Παππού, εσύ δεν θα έρθεις στη διαδήλωση;» – έδειχνε να του γίνεται χάρη του «παππού» με το να συμμετάσχει σ’ αυτήν, αφού η ηλικία του ήταν απαγορευτική για τέτοιου είδους διεκδικήσεις. Αφού για πόσα χρόνια θα μπορούσε ο παππούς να απολαμβάνει τα αγαθά που η διαδήλωση θα προσκόμιζε οπωσδήποτε στην κοινωνία;