[Φαινόμενα] Με διδακτορικό τυλίγεις στο ριάλιτι το «κελεπούρι»

Ριάλιτι με νοικοκυρές; Με επίδοξες μοντέλες; Ριάλιτι με μέλλουσες νύφες; Με μέλλουσες νύφες που ψάχνουν το τέλειο νυφικό; Την τέλεια τούρτα; Την τέλεια γαμήλια δεξίωση; Φαίνεται ότι τίποτε από όλα αυτά δεν ήταν αρκετό για να καλύψει το φάσμα των στερεοτύπων, με τα οποία γαλουχείται ο κόσμος των γυναικών κάνοντάς τες εύκολα θύματα μιας ακόρεστης αγοράς της κατανάλωσης, και ήρθε η «νέα ιδέα». Ενα ριάλιτι με κορίτσια που σπουδάζουν στις ανώτατες πανεπιστημιακές βαθμίδες και κυνηγούν μαζί με το PhD τους τον «ιδανικό σύζυγο». Και για την ακρίβεια κάνουν διδακτορικό με πρώτο στόχο, όχι τις γνώσεις, αλλά τον καλό γάμο.

Οι εμπνευστές των εν λόγω πρότζεκτ θεωρούν ότι υπάρχουν κορίτσια που κλείνονται στις βιβλιοθήκες και εντρυφούν στα βιβλία, μόνο και μόνο γιατί αυτό είναι το καταλληλότερο περιβάλλον να βρουν το μεγάλο κελεπούρι, τον σύζυγο με προοπτικές.

Η απόλυτη διαστροφή; Μα ακριβώς αυτό είναι το σύμπαν των ριάλιτι. Διαστρέφει κάθε ανθρώπινη επιθυμία, καημό, μύχιο συναίσθημα για να το μετατρέψει σε «γαστριμαργικό» τηλεοπτικό προϊόν, με την απόλυτη βεβαιότητα ότι υπάρχουν άνθρωποι που έχουν μολυνθεί από την ιοβόλο γοητεία της κάμερας και είναι έτοιμοι να εξευτελίσουν τις σημαντικότερες επιλογές της ζωής τους και τα πιο ιερά τους συναισθήματα για μια στιγμή δημοσιότητας.

Ηδη έχει ξεσηκωθεί σάλος στις ΗΠΑ, με ορυμαγδό αρνητικών σχολίων στα sites όπου δημοσιεύθηκαν η είδηση και η ανακοίνωση της εταιρείας παραγωγής, με την οποία αναζητεί τις κατάλληλες, «πολύ μορφωμένες» νεαρές, οι οποίες θα δείξουν on camera το πάθος με το οποίο καταφέρνουν ταυτοχρόνως να κυνηγούν τον «σοβαρό δεσμό» αλλά και να διαβάζουν σκληρά. Το τελευταίο, δε, είναι απαραίτητο γιατί τα αμερικανικά πανεπιστήμια δεν παίζουν, αποβάλλουν πάραυτα από τη διαδικασία του διδακτορικού όποιον δείξει την ελάχιστη αμέλεια. Ψάχνουν κορίτσια, δηλαδή, που θα ομολογήσουν ότι ο μόνος λόγος για τον οποίο σπουδάζουν είναι για να παντρευτούν.

Θα μπορούσε να πει κανείς ότι σπεύδει το εν λόγω ριάλιτι, με τα αγοραία ανακλαστικά του, να κάνει τηλεόραση μια νέα κοινωνική αντίληψη, σύμφωνα με την οποία ο πήχης του γυναικείου ανταγωνισμού έχει ανέβει και πλέον δεν καλοπαντρεύονται οι ωραίες, οι νοικοκυρές κ.λπ., κ.λπ., αλλά είναι απαραίτητο και το πτυχίο. «Να μπορεί να σταθεί σε ένα περιβάλλον μορφωμένων και επιστημόνων η κυρία του κυρίου» με άλλα λόγια – ή όπως θα συμβούλευαν οι γιαγιάδες κάποτε.

Η πλευρά των παραγωγών του ριάλιτι, μάλιστα, υποστηρίζει ότι επειδή όλο και περισσότερες γυναίκες παίρνουν PhD, θέλουν να βρουν συζύγους οι οποίοι «δεν θα πετάξουν το κομπιούτερ τους στην πίσω αυλή και θα αλλάξουν κλειδαριές στο σπίτι, ενώ αυτές λείπουν στη δουλειά προσπαθώντας να κάνουν καριέρα».

Εχουμε πολλές φορές αναρωτηθεί μέχρι ποιου σημείου μπορεί να φτάσει ο συνδυασμός του κυνισμού της τηλεοπτικής αγοράς και της ανθρώπινης ανοησίας. Μιας ανοησίας που δεν έχει σχέση ούτε με το επίπεδο μόρφωσης ούτε με το κοινωνικό περιβάλλον, αλλά αντανακλά περισσότερο μια βαθιά, ανεξέλεγκτη ανάγκη επιβεβαίωσης ατελών προσωπικοτήτων, τις οποίες διαμόρφωσε ένας κόσμος χωρίς οράματα, προσηλωμένος στην επιφάνεια των πραγμάτων – όσο πιο γυαλιστερή αυτή τόσο μεγαλύτερο το σουξέ.

Θα σκεφτόταν κανείς το αυτονόητο, ότι η επίπονη διαδικασία για την απόκτηση μιας εξειδικευμένης, βαθιάς γνώσης ενός επιστημονικού τομέα αντιστρατεύεται εξ ορισμού την αφέλεια και την ελαφρότητα. Ισως, αν δεν είχαμε παρακολουθήσει ουκ ολίγες φορές, τουλάχιστον στη χώρα μας, επιστήμονες (της νομικής, της ιατρικής και ό,τι άλλο) να κυνηγούν μιας στιγμής δημοσιότητα συμμετέχοντας σε συζητήσεις και τηλεοπτικά σαλονάκια που απευθύνονταν και στην αφέλεια και στην ελαφρότητα.